Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
Νέοι Οδηγοί Βίντεο Προβολή

Μάθημα : ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (Χ 2025-26)

500800 - Α. Χ. Λάζαρης, Καθηγητής Παθολογικής Ανατομικής - Κ. Καλαχάνης, Δρ Φιλοσοφίας - Μ. Γιάνναρη, M.Ed. - Δρ Ε. Μανού, Κοινωνιολόγος-Εκπαιδευτικός

Ιστολόγιο

Από τη θεατρική σκηνή της «Φάλαινας» στην καλλιέργεια της αποδοχής και της ενσυναίσθησης

Δευτέρα 6 Απριλίου 2026 - 3:00 μ.μ.

- από τον χρήστη
ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ


 

          Στο πλαίσιο των εκτός σχολής δράσεων του μαθήματος «Ανθρωπιστικές Αξίες και Σύγχρονη Ιατρική», βρεθήκαμε το Σάββατο 4.4.2026 στο Θέατρο «Νέος Ακάδημος», όπου παρακολουθήσαμε τη συνεχιζόμενη για δεύτερη θεατρική περίοδο,  παράσταση «Η ΦΑΛΑΙΝΑ» με σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη.

 

 

Η αφίσα της παράστασης

 

 

          Λίγα λόγια για την υπόθεση του έργου

          Ο Τσάρλι, ένας παχύσαρκος, αυτοκαταστροφικός καθηγητής αγγλικών ζει στο διαμέρισμά του, σε έναν χώρο που λειτουργεί ως προέκταση της ψυχικής του κατάστασης. Έχοντας χάσει κάθε επαφή με τον έξω κόσμο, η ζωή του περιορίζεται ανάμεσα στη διόρθωση εργασιών, την κατανάλωση φαγητού, τη μετακίνησή του – με δυσκολία λόγω του βάρους του –  εντός του διαμερίσματός του. Χωρίς επιθυμία να συνεχίσει να ζει, συντετριμμένος από την απώλεια του συντρόφου του, περιμένει τη λύτρωση από την ίδια του τη ζωή. Λίγο πριν τον θάνατό του, παλεύει να συμφιλιωθεί με την αποξενωμένη κόρη του και, τελικά, με το ίδιο του το παρελθόν.

 

Φωτογραφίες από την παράσταση – Πηγή: more.com

 

          Η παράσταση του έργου «Η ΦΑΛΑΙΝΑ» (The Whale) του Samuel D. Hunter αναδεικνύει μια ιστορία κάθαρσης, συγχώρεσης και αποδοχής, λειτουργώντας ως πομπός πολλαπλών μηνυμάτων. Ο κεντρικός ήρωας δεν παρουσιάζεται ως θύμα, αλλά ως σύνθετο πρόσωπο που φέρει ευθύνη για τις προσωπικές του επιλογές. Οι μικρές του κινήσεις, οι λέξεις που με δυσκολία προφέρει λόγω της δύσπνοιας, η φωνή του συνθέτουν το πορτρέτο μιας ανθρώπινης ύπαρξης ιδιαίτερα εύθραυστης, που παλεύει να επανασυνδεθεί με τους άλλους και κυρίως με την κόρη του. Σε αυτό το κλίμα, η παράσταση δεν περιορίζεται σε μια επιφανειακή προσέγγιση της νοσογόνου παχυσαρκίας, αλλά την αντιμετωπίζει ως σύμπτωμα βαθύτερων υπαρξιακών τραυμάτων: ο πρωταγωνιστής, μετά την απώλεια του συντρόφου του, καταναλώνει τροφή μέχρι νοσηρότητας προκειμένου να λυτρωθεί από την ίδια του τη ζωή.

 

          Όπως επισημαίνεται στην παρουσίαση του έργου, η «Φάλαινα» σε ωθεί να βρεις την ανθρωπιά σου σε χαρακτήρες που δεν είναι ούτε καλοί ούτε κακοί, που έχουν πλούσιο και περίπλοκο εσωτερικό κόσμο. Όλοι τους έχουν κάνει λάθη, αλλά μοιράζονται την επιθυμία να αγαπήσουν. Από την πληθώρα κριτικών που έχουν γραφτεί τόσο για την ελληνική όσο και για την πρωτότυπη – αγγλική εκδοχή της παράστασης, μοιράζομαι μαζί σας μία που προσωπικά ξεχώρισα: «Η Φάλαινα αποτελεί μια απίστευτα τρυφερή προσέγγιση της συναισθηματικής κατάρρευσης ενός ανθρώπου που αφήνει την παχυσαρκία να τον σκοτώσει και τη δωδεκάτη ώρα, λίγο πριν το τέλος, προσπαθεί να προσεγγίσει την κόρη του. Δεν τον αγαπάμε, δεν τον μισούμε, δεν τον απεχθανόμαστε. Συμπάσχουμε.»

 

 

Το σημείωμα του Π. Δαδακαρίδη για την παράσταση – Πηγή: more.com

 

          Η «Φάλαινα» αποτελεί μια στοχαστική θεατρική εμπειρία. Καλεί τον θεατή να αναμετρηθεί με δύσκολα ερωτήματα γύρω από την αποδοχή και τη συγχώρεση. Θέτοντας μεταξύ άλλων τα ζητήματα της ομοφοβίας, της κοινωνικής περιθωριοποίησης, της ενσυναίσθησης, της γονεϊκής αγάπης και αποδοχής, μας φέρνει τελικά αντιμέτωπους με ένα ουσιαστικό ερώτημα: Μπορούμε να σώσουμε ο ένας τον άλλο; Ένα ερώτημα που καθεμία και καθένας αξίζει να επεξεργαστεί, να στοχαστεί και να απαντήσει, ιδιαίτερα την εβδομάδα που τώρα ξεκινά…

 

Αξιολόγησέ το 3  Αξιολόγησέ το 0

Σχόλια (2)

Εικόνα Προφίλ:ΑΡΓΥΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΗ
- από τον χρήστη

προχθές - 10:37 π.μ.

Η παρακολούθηση της παράστασης «Η Φάλαινα», Αντρέα, συνιστά -πράγματι- μια πολυεπίπεδη εμπειρία αισθητικής και ηθικής διερεύνησης, η οποία υπερβαίνει τα όρια της απλής θεατρικής πρόσληψης. Το έργο αναδεικνύει με ιδιαίτερη διεισδυτικότητα τη διαλεκτική σχέση σώματος και ψυχής, προβάλλοντας τον κεντρικό ήρωα ως μια σύνθετη και αντιφατική οντότητα, που δεν δύναται να αναχθεί σε μονοσήμαντες κατηγοριοποιήσεις θυματοποίησης. Αντιθέτως, η ύπαρξή του συγκροτείται εντός ενός πλέγματος προσωπικής ευθύνης, ενοχής και υπαρξιακής κατάρρευσης. Ο σκηνικός χώρος του διαμερίσματος λειτουργεί ως συμβολικός τόπος εσωστρέφειας και εγκλωβισμού, αντανακλώντας την ψυχική αποσύνθεση του ήρωα, ενώ η νοσογόνος παχυσαρκία εγγράφεται όχι ως αυτάρκης θεματικός άξονας, αλλά ως εκδήλωση βαθύτερων ψυχικών τραυμάτων και ως μηχανισμός αυτοτιμωρίας. Σε ερμηνευτικό επίπεδο, το έργο, αρθρώνει ένα πυκνό πλέγμα συμβολισμών, με τον ίδιο τον τίτλο να λειτουργεί ως πολυσημικό σημαίνον: η «φάλαινα» υποδηλώνει συγχρόνως το υπαρξιακό βάρος, την απομόνωση και τον εσωτερικό εγκλεισμό του υποκειμένου. Το σώμα του ήρωα μετατρέπεται σε πεδίο εγγραφής της ενοχής και της οδύνης, ενώ η ύστατη επιδίωξη επανασύνδεσης με την αποξενωμένη κόρη του εγείρει καίρια ερωτήματα αναφορικά με τη φύση της συγχώρεσης και τα όρια της ηθικής αποκατάστασης. Η δραματουργική αυτή αμφισημία αποτρέπει την επιβολή κανονιστικών αξιολογήσεων και, αντιθέτως, ενεργοποιεί έναν μηχανισμό ενσυναίσθησης που εδράζεται στην κατανόηση της ανθρώπινης αδυναμίας, χωρίς να αίρει την ευθύνη του υποκειμένου. Ιδιαίτερη μνεία οφείλει να γίνει στις ερμηνευτικές επιδόσεις των ηθοποιών, οι οποίες συνιστούν καθοριστικό παράγοντα της δραματουργικής έντασης του έργου. Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, ενσαρκώνοντας τον Τσάρλι, επιτυγχάνει μια ερμηνεία υψηλής υποκριτικής ακρίβειας και συναισθηματικής πυκνότητας. Μέσω της σωματικής του στάσης, της βραδύτητας των κινήσεων και, κυρίως, της διαχείρισης της φωνής και της αναπνοής, αποδίδει με πειστικότητα την εσωτερική διάλυση του ήρωα. Η ερμηνεία του δεν διολισθαίνει σε μελοδραματικές υπερβολές· αντιθέτως, χαρακτηρίζεται από μια εσωτερικότητα και συγκράτηση που εντείνουν τη δραματική ένταση και επιτρέπουν στον θεατή να προσεγγίσει τον ήρωα με όρους ενσυναίσθησης. Παράλληλα, οι λοιποί ηθοποιοί συγκροτούν ένα συνεκτικό ερμηνευτικό σύνολο, αποδίδοντας με σαφήνεια τις εντάσεις και τις αντιφάσεις των σχέσεων, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σκηνική ισορροπία και στην ανάδειξη των θεματικών αξόνων του έργου. Εν κατακλείδι, η παράσταση συνιστά ένα στοχαστικό εγχείρημα υπαρξιακής και ηθικής αναμέτρησης, το οποίο θέτει με οξύτητα το ερώτημα της δυνατότητας σωτηρίας του ανθρώπου μέσω της σχέσης με τον Άλλον. Χωρίς να προσφέρει καταφατικές απαντήσεις, υποδεικνύει την αξία της παρουσίας, της αποδοχής και της αναγνώρισης ως δυνητικών μορφών λύτρωσης. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η «Φάλαινα» αναδεικνύεται σε ένα έργο υψηλής ανθρωπιστικής πυκνότητας, το οποίο επαναπροσδιορίζει τη συγχώρεση και την αγάπη ως σύνθετες και επίπονες διεργασίες, άρρηκτα συνδεδεμένες με την ανθρώπινη ευθραυστότητα.
Εικόνα Προφίλ:Λάζαρης Ανδρέας
- από τον χρήστη

προχθές - 8:50 μ.μ.

Επ’ ευκαιρία της εύστοχης ανάρτησής σου, Αντρέα, θα παραθέσω κι εγώ τις σκέψεις μου για το θεατρικό έργο «Η Φάλαινα» και την παράστασή του που παρακολουθήσαμε. Έχοντας δει την προ 4ετίας ταινία «Η Φάλαινα» του σκηνοθέτη Ντάρεν Αρονόφσκι σε σενάριο του Σάμιουελ Ντ. Χάντερ που είναι ο συγγραφέας και του ομώνυμου θεατρικού έργου του 2012, ήξερα περί τίνος επρόκειτο. Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, στον διπλό ρόλο σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή κάνει μια υποδειγματική ψυχολογική εμβάθυνση στον ρόλο του Τσάρλι και απαντά σε ένα ουσιαστικό ερώτημα: μπορούμε να σώσουμε ο ένας τον άλλον; Αυτό είναι σημαντικό σήμερα, ειδικά όταν οι άνθρωποι φαίνεται να στρέφονται μακριά από τον διπλανό τους. Στήνεται ένα «παιχνίδι» με τον Τσάρλι και τα υπόλοιπα πρόσωπα του έργου την νοσηλεύτρια και φίλη του, Λιζ (Ειρήνη Σταματίου), τον πάστορα Τόμας (Βασίλης Ντάρμας), την κόρη του Τσάρλι, Έλι (Γεωργία Μεσαρίτη), την τέως σύζυγο του Τσάρλι, Μέρι (Τζωρτζίνα Παλαιοθόδωρου). Η μοναχικότητα δείχνει αγεφύρωτη, αλλά η αληθινή αγάπη είναι γέφυρα, που στο τέλος θα ενώσει για λίγο τις ψυχές τους. Αποτελεί πράγματι κέντρισμα της ενσυναίσθησής μας η περίπτωση του Τσάρλι, καθώς, στη θέα της προθανάτιας κατάστασής του, η ενσυναίσθησή μας θα μπορούσε να παλεύει με τον οίκτο μας προς αυτόν. Τι απεχθέστερο συναίσθημα από τον οίκτο! Η μεταμόρφωση του Π. Δαδακαρίδη στον νοσογόνα παχύσαρκο Τσάρλι ήταν πράγματι εντυπωσιακή, όμως το λιτό του παίξιμο ευνόησε στο να αντιληφθούμε την κατάστασή του και όχι να τον λυπηθούμε. Όταν ένας άνθρωπος στερεί ο ίδιος από τον εαυτό του τη δύναμη για συνέχιση της ζωής του, σίγουρα δεν επιθυμεί στ' αλήθεια να τον βοηθήσει κανείς και έτσι αποκλείει κάθε βοήθεια από τον περίγυρό του, παρά τις πιθανώς ανιδιοτελείς και ειλικρινά καλές προθέσεις των γύρω του ανθρώπων. Έχει χάσει τη σημασία τόσο του εαυτού του όσο και κάθε άλλου για τη ζωή του. Κι εδώ έρχεται η καταλυτική δύναμη της εξ αίματος συγγένειας. Το μόνο πρόσωπο που του κινεί πραγματικά το ενδιαφέρον είναι η παραμελημένη κόρη του, η Έλι, ένα αγρίμι που φέρεται βίαια και δείχνει να μισεί τους πάντες. Δεν ένιωσε αγάπη μικρή, οπότε πώς να τη νιώθει τώρα λίγο πριν την ενηλικίωσή της; Κι όμως, τις τελευταίες στιγμές του Τσάρλι, τού ανοίγει για πρώτη και τελευταία φορά την ψυχή της και τον φωνάζει δυνατά με αγάπη «μπαμπά». Η συγκεκριμένη προσφώνηση αποδόθηκε στην κυριολεξία καθηλωτικά, λυτρωτικά θα έλεγα, από την ηθοποιό της παράστασης μεταδίδοντάς μου την γνώριμη, ατόφια, βαθιά συγκίνηση της υποκριτικής τέχνης. Ευχαριστώ τη νεαρή ηθοποιό γι’ αυτό το βίωμα που μου προσέφερε.