Μάθημα : ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Φαντάσου ότι περπατάς σε δρόμους γεμάτους γέλια, χρώματα και μυστηριώδεις σκιές. Στην καρδιά αυτού του παιχνιδιού συναντάς τον Φ.Πεσσόα, σαν σκηνοθέτη που αφήνει τις μάσκες του να ζουν μόνες τους. Με τις μάσκες του αρχίζεις να συνομιλείς, τις δοκιμάζεις.

Στο I Took OffThe Mask τραβάς τη μάσκα και κοιτάζεσαι στον καθρέφτη· βλέπεις το παιδί που ήσουν, κρυμμένο κάτω από χρόνια σιωπής, και για μια στιγμή νομίζεις ότι ξέρεις ποιος είσαι. Αλλά η μάσκα ξαναφοράται απαλά, σαν να σου ψιθυρίζει: «Το παιχνίδι μόλις άρχισε».

(Depus a mascara e vi-me ao espelho)
I took off the mask and saw myself in the mirror –
there was the child, of so many years ago.
Nothing had changed.
That’s the advantage of knowing how to take off the mask.
One is always the child,
the past that was
the child.
I took off the mask and put it on again.
That’s better.
Thus, I am the mask.
And I return to personality as to
a station at the end of the line.

Προχωρώντας, φτάνεις στο Sonnet VIII, όπου οι μάσκες πολλαπλασιάζονται· η ψυχή φορά στρώσεις πάνω σε στρώσεις, και κάθε σκέψη που επιχειρεί να δει τον εαυτό σου γίνεται κι αυτή μια νέα μάσκα – ένας καθρέφτης μέσα σε καθρέφτη.

Sonnet VIII
How many masks wear we, and undermasks,
Upon our countenance of soul, and when,
If for self-sport the soul itself unmasks,
Knows it the last mask off and the face plain?
The true mask feels no inside to the mask
But looks out of the mask by co-masked eyes.
Whatever consciousness begins the task
The task's accepted use to sleepness ties.
Like a child frighted by its mirrored faces,
Our souls, that children are, being thought-losing,
Foist otherness upon their seen grimaces
And get a whole world on their forgot causing;
And, when a thought would unmask our soul's masking,
Itself goes not unmasked to the unmasking.

Και ξαφνικά, οι τέσσερις ετερώνυμοι εμφανίζονται ξανά να χορεύουν γύρω σου: ο Άλμπερτο Καέιρο αγγίζει τη φύση με τα χέρια του παιδιού που ποτέ δεν μεγάλωσε, ο Ρικάρντο Ρέις ψιθυρίζει κλασικές ωδές με λύπη αιώνια, ο Άλβαρο ντε Κάμπος ουρλιάζει μέσα στη μηχανική πόλη, και ο Πεσσόα παραμένει σιωπηλός, αφήνοντας τις μάσκες να ζουν.

Όπως στις Απόκριες, όπου μπορείς να γελάς, να χάνεσαι ή να παίζεις με τις προσωρινές ταυτότητες, έτσι και στον Πεσσόα η μάσκα είναι ταυτόχρονα καθρέφτης και παιχνίδι: σε αφήνει να πειραματιστείς με τον εαυτό σου, να δοκιμάσεις τις πολλές εκδοχές του, αλλά ποτέ δεν σε αφήνει να δεις τελείως καθαρά. Γιατί στις Απόκριες – και στον Πεσσόα – η ομολογία της μάσκας είναι η μόνη ειλικρίνεια.

Ποια μάσκα φοράς εσύ απόψε;