Μάθημα : ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Το «Καρναβάλι των ζώων» είναι μια χιουμοριστική ορχηστρική σουίτα για μικρή ορχήστρα και δύο πιάνα του Γάλλου συνθέτη του Ρομαντισμού Καμίγ Σεν-Σανς (1835-1921). Ο ευρυμαθέστατος Σεν-Σανς ασχολήθηκε με ποικίλες μουσικές φόρμες και ανάμεσα στα πιο γνωστά του έργα συγκαταλέγεται η όπερα «Σαμψών και Δαλιδά», με την οποία έχουμε ασχοληθεί στην άσκηση του μαθήματός μας για τον ερχομό της άνοιξης ( https://tinyurl.com/zy7pfrn2 ), και το «Καρναβάλι των ζώων».  Η σουίτα αυτή παραπέμπει σε ένα φανταστικό ζωολογικό μουσείο και γράφτηκε με αφορμή το καρναβάλι, τον Φεβρουάριο του 1886, σ' ένα μικρό χωριό της Αυστρίας, στο οποίο ο Σεν-Σανς περνούσε τις χειμερινές διακοπές του. Ανάλαφρο και χιουμοριστικό, το «Καρναβάλι των ζώων» δεν έχαιρε της εκτίμησης του δημιουργού του, καθώς πίστευε ότι του θάμπωνε την εικόνα ως «σοβαρού» συνθέτη.  Έτσι ο συνθέτης, που ήταν ήδη καταξιωμένος, ξεκαθάρισε ότι συνέθεσε το έργο αυτό ως αστεία σάτιρα με σκοπό να το παρουσιάσει με μικρή ορχήστρα δωματίου στους φίλους του. Μάλιστα, απαγόρεψε την δημόσια εκτέλεσή του για όσο ζούσε. Δεν είναι αστείο ότι από όλα τα έργα του αυτό έγινε το πιο διάσημο μετά τον θάνατό του;

Το «Καρναβάλι των ζώων» αποτελείται από 14 σύντομες συνθέσεις που παίζονται διαδοχικά. Η κάθε μια αναφέρεται σε ένα ζώο: λιοντάρι, ελέφαντας, κύκνος, ψάρια, πουλιά κλπ. Εξαίρεση τα κομμάτια με τίτλο «Οι πιανίστες» και «Ζώα με μακριά αυτιά (Σάτιρα για τους τεχνοκριτικούς)». Η συνολική διάρκεια του έργου είναι 20-25 λεπτά. Τα όργανα που χρησιμοποιεί είναι δύο πιάνα, δυο βιολιά, βιόλα, βιολοντσέλο, κοντραμπάσο, κλαρινέτο, φλάουτο, ξυλόφωνο και ένα αρκετά περίεργο όργανο, το υδάτινο κρυσταλλόφωνο.

Σκοπός της σύνθεσης είναι να περιγράψει μόνο με τη γλώσσα της μουσικής (όργανα, νότες, ρυθμικά σχήματα) τα ζώα, χωρίς να χρειάζονται λέξεις και επεξηγήσεις. Αυτό το είδος μουσικής ονομάζεται περιγραφική ή προγραμματική μουσική.

Αφού θυμηθούμε τον περίφημο «Κύκνο»  με τη ρέουσα μελωδία στο τσέλο να παραπέμπει εύστοχα στην κίνηση του κύκνου στο νερό, ενώ η κυματιστή συνοδεία συμπληρώνει το υδάτινο στοιχείο,   από την άσκηση του μαθήματός μας για τη μοναξιά ( https://tinyurl.com/ffamv9br ),  να τα νέα επιλεγμένα αποσπάσματα από μια «καυτή» «ζωντανή» ηχογράφηση της σουίτας τo 2016 με τη Μάρτα Άργκεριτς και τον μαέστρο Αντόνιο Παπάνο στα δύο πιάνα και μέλη της Ορχήστρας της Εθνικής Ακαδημίας της Αγίας Καικιλίας. Εκτιμήστε το διαβολικο χιούμορ στα «Απολιθώματα» και στο «Φινάλε» και γενικά τον ενθουσιασμό και το κέφι στα γρήγορα μέρη, χωρίς να προσπεράσετε το υπέροχο αίσθημα που μας μεταδίδουν οι εκτελεστές στο «Ενυδρείο».

3ο μέρος-Ημίονοι (Άγρια γαϊδούρια).mp3

6ο μέρος-Κανγκουρό.mp3

7ο μέρος-Ενυδρείο.mp3

10ο μέρος-Πτηνοτροφείο (Περιστερώνας).mp3

12ο μέρος-Απολιθώματα.mp3

14ο μέρος-Φινάλε.mp3