Μάθημα : Ιστορία της Φιλοσοφίας της Επιστήμης (86Υ17) - Χειμερινό εξάμηνο 2025-26
Κωδικός : PHS539
PHS539 - Σταύρος Ιωαννίδης
Ανακοινώσεις
σεμινάριο ΦΘΕΤ - Τρίτη 27.1 19.00 - Θοδωρής Δημητράκος
Αγαπητοί/ές,
Την ερχόμενη Τρίτη 27/1 (19.00-21.00, Νεο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ3) στο σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ θα έχουμε τη χαρά να έχουμε τον Θοδωρή Δημητράκο (Επίκουρο καθηγητή, Πανεπιστήμιο Πατρών), που θα μιλήσει με θέμα: "Σχετικά με τον εξηγητικό ρόλο των νορμών στις κοινωνικές επιστήμες: μια φυσιοκρατική προσέγγιση".
Περίληψη: Μια κεντρική διαμάχη στη φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών είναι η εξής: πρέπει οι αξίες ή οι κανόνες (norms) να θεωρούνται sui generis, ή μπορούν να ενταχθούν σε ένα φυσιοκρατικό πλαίσιο; Η ομιλία μου προσεγγίζει αυτή τη διαμάχη μέσα από αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε το «δίλημμα του αξιακού εμποτισμου» (value-ladenness dilemma): είτε ο κοινωνικός κόσμος είναι εγγενώς εμποτισμένος από αξίες, πράγμα που συνεπάγεται ένα μεθοδολογικό χάσμα ανάμεσα στις κοινωνικές και τις φυσικές επιστήμες είτε δεν είναι, πράγμα που επιτρέπει τη μεθοδολογική ενότητα. Η αντιφυσιοκρατία (Eriksson, 2016· Okrent, 2016· Peregrin, 2016· Risjord, 2016) αποδέχεται το πρώτο σκέλος του διλήμματος, υποστηρίζοντας ότι οι κοινωνικές επιστήμες διακρίνονται λόγω της εστίασής τους σε νοήματα, κανόνες και προθέσεις (νόρμες). Η φυσιοκρατία (Henderson, 2002· Roth, 2016· Turner, 2010) αποδέχονται το δεύτερο σκέλος, απορρίπτοντας τη γνησιότητα των κανονιστικών εξηγήσεων και υποστηρίζοντας εξηγητικά πρότυπα ουδέτερα ως προς τις αξίες.
Υποστηρίζω ότι το δίλημμα αυτό μπορεί να διαλυθεί. Ο κοινωνικός κόσμος είναι πράγματι εμποτισμένος από αξίες, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται κάποιο μεθοδολογικό χάσμα. Η μεθοδολογική ενότητα μεταξύ κοινωνικών και φυσικών επιστημών δεν απαιτεί ο κοινωνικός κόσμος να είναι απαλλαγμένος από αξίες. Η στρατηγική μου είναι να συνδυάσω μια πρόσληψη των προϋποθέσεων της εμπειρικής έρευνας —όπως αυτή αρθρώνεται στη βιβλιογραφία περί λειτουργικού a priori ή συγκροτητικών αρχών (constitutive principles) (Carnap, 1950, 1952, 1963, 2001· Lewis, 1956· Reichenbach, 1965· Poincaré, 2017· Kuhn, 2000· Kant, 2004· Pap, 1968· Friedman, 2002, 2009· Stump, 2015)— με μια θεώρηση των κανονιστικών προτάσεων που θεμελιώνεται στην έννοια της «κατεύθυνσης προσαρμογής» (direction of fit) της Anscombe (2000).
Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!
Πολλούς χαιρετισμούς,
Σ.
----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το εαρινό εξάμηνο:
17/2 Αντώνης Αντωνίου (ERA Postdoctoral Fellow, Horizon Europe project: Andromeda, ΕΚΠΑ/ΙΦΕ): "Is dark matter the ether of the 21st century?”
----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το εαρινό εξάμηνο:
17/2 Αντώνης Αντωνίου (ERA Postdoctoral Fellow, Horizon Europe project: Andromeda, ΕΚΠΑ/ΙΦΕ): "Is dark matter the ether of the 21st century?”
2/3 (**13:30**) Daniel Andler (Professor emeritus, Sorbonne Université): TBA
...
----