Ανακοινώσεις μαθήματος Ιστορία της Φιλοσοφίας της Επιστήμης (86Υ17) - Χειμερινό εξάμηνο 2025-26

σεμινάριο Robert DiSalle 'Scientific Realism: Historical and Contemporary Perspectives' 12/5 - 5/6 - 4-6μμ

Mon, 11 May 2026 20:14:58 +0300

Αγαπητοί/ές,

Μια υπενθύμιση για το αυριανό (12/5) πρώτο σεμινάριο του Robert DiSalle (4-6, Βιβλιοθήκη ΙΦΕ, κτίριο αιθουσών) και την ομιλία του Sebastian Liu αμέσως μετά (6-8, Νέο κτίριο).

Eδώ θα βρείτε τα readings που μας έστειλε ο Robert για το σεμινάριο (στα ‘documents)'

-> https://eclass.uoa.gr/courses/PHS772/

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες να έρθετε είτε σε κάποιες μόνο από τις 7, είτε σε όλες τις συναντήσεις!

Χαιρετισμούς,

ΣΙ

ομιλία Sebastian Liu - Τρίτη 12.5 18.00 - NK1

Sat, 09 May 2026 20:23:57 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την ερχόμενη Τρίτη 12/5 (18.00-20.00, Νέο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ1) o Sebastian Liu (University of California, Santa Barbara) θα μιλήσει με θέμα: Modesty, Akrasia, and Blindspots: On the Rationality of Epistemic Akrasia.

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

Σ.

σεμινάριο Robert DiSalle 'Scientific Realism: Historical and Contemporary Perspectives' 12/5 - 5/6 - 4-6μμ

Thu, 07 May 2026 00:00:52 +0300

Aγαπητοί/ές,

Τις επόμενες εβδομάδες θα είναι επισκέπτης στο τμήμα μας ο Robert DiSalle (Professor of History & Philosophy of Science / Space-Time Theories, Western University) < https://publish.uwo.ca/~rdisalle/ > , ο οποίος θα διδάξει ένα σεμινάριο 7 διαλέξεων με θέμα 'Scientific Realism: Historical and Contemporary Perspectives’.

Οι συναντήσεις θα γίνονται Τρίτες (Βιβλιοθήκη ΙΦΕ) και Παρασκευές (Νέο κτήριο, αίθουσα 1), 4 -6μμ.

Η πρώτη συνάντηση θα γίνει την ερχόμενη Τρίτη 12/5 -δείτε παρακάτω το αναλυτικό πρόγραμμα και την περιγραφή του σεμιναρίου.

O Robert DiSalle είναι διεθνώς διακεκριμένος φιλόσοφος της φυσικής (ειδικός στον Νεύτωνα και στη φιλοσοφία χώρου-χρόνου) και οι διαλέξεις του συνίστανται ιδιαίτερα.

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Χαιρετισμούς,

ΣΙ

------

Scientific Realism:

Historical and Contemporary Perspectives

Professor Robert DiSalle

(Western University)

Location: Library of HPS Dept (Tuesdays)

New Building Seminar room 1 (Fridays)

1. Tuesday 12/5 16.00-18.00

2. Friday 15/5 16.00-18.00

3. Tuesday 19/5 16.00-18.00

4. Friday 22/5 16.00-18.00

5. Friday 29/5 16.00-18.00

6. Tuesday 2/6 16.00-18.00

7. Friday 5/6 16.00-18.00

Department of History and Philosophy of Science,

co-organised by the the MA in Contemporary Philosophy / Philosophy of Science

the Laboratory of Philosophy, Ethics, Policy and Communication of Science & Technology

Scientific theories typically refer to entities, processes, and structures that are not immediately obvious to human perception. By this means, evidently, they enable us to anticipate events beyond what we can immediately observe, and to develop the powers of prediction and manipulation of nature that we now consider commonplace. But what do the predictive and instrumental successes of science actually tell us about the nature of physical reality? Can we infer from the success of a theory, in this sense, that it is also true? Or that the entities, processes, and structures that it refers to really exist? On the one hand, it seems obvious that a successful theory must be at least approximately true. On the other hand, the history of science provides many examples of very successful theories that were eventually seen to be false, and therefore abandoned and replaced. This would suggest that the empirical and instrumental success of a theory is independent of its truth, and therefore of the reality of the objects that it describes.

This course will examine some of the most significant arguments on all sides of this issue, from ancient times to the present, from both philosophers and philosophically-minded scientists. We will consider both general philosophical arguments, and specific examples from the sciences, in which realism regarding specific theories has been a matter of philosophical debate. (No particular scientific background is presupposed, but, where appropriate, scientific ideas will be introduced in an elementary and intuitive way.) Authors to be discussed will include Plato, Aristotle, Lucretius, Newton, Leibniz, Kant, Poincaré, Carnap, and Psillos.

------

ομιλία Teresa Robertson - Τρίτη 5.5 18.00 - NK1

Fri, 01 May 2026 20:22:23 +0300

Αγαπητοί/ές,

Καλησπέρα και καλό μήνα.

Την ερχόμενη Τρίτη 5/5 (18.00-20.00, Νέο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ1) η Teresa Robertson (University of California, Santa Barbara) θα μιλήσει με θέμα: Origin Essentialism -How should we understand the view that an object’s origin is essential to its identity?

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

Σ.

σεμινάριο ΦΘΕΤ - Τρίτη 21.4 19.00 - Alkistis Elliott-Graves / διαλέξεις Michael Smith 20/22/24.4 18.00

Thu, 16 Apr 2026 21:35:43 +0300

Αγαπητοί/ές,

Καλησπέρα και χρόνια πολλά!

Την ερχόμενη Τρίτη 21/4 (19.00-21.00, Παλαιό κτήριο ΙΦΕ, αίθουσα Γκουνταρούλη) επανερχόμαστε με το σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ, στο οποίο θα έχουμε τη χαρά να έχουμε την Alkistis Elliott-Graves (Department of Philosophy, Bielefeld University), που θα μιλήσει με θέμα: “Τι είναι η επιτυχία στην οικολογική αποκατάσταση; ”.

Περίληψη: Με ιστορία άνω του ενός αιώνα, η οικολογία της αποκατάστασης εξακολουθεί να συγκροτείται ως πεδίο επιστημονικής διαμάχης και πρακτικής εφαρμογής. Σήμερα διαθέτουμε ένα εκτενές και εδραιωμένο σώμα έργων οικολογικής αποκατάστασης, τα οποία λειτουργούν ως εύθραυστες γέφυρες όχι μόνο μεταξύ επιμέρους ακαδημαϊκών κλάδων, αλλά και μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας και των πολιτικών, δημόσιων και ιδιωτικών σφαιρών. Διανύουμε την Δεκαετία για την Αποκατάσταση των Οικοσυστημάτων (2021–2030) του ΟΗΕ, και ενώ διαπιστώνεται ευρεία συναίνεση ως προς τη σημασία της αποκατάστασης, παρατηρείται περιορισμένη συμφωνία μεταξύ επιστημόνων, ιστορικών, φιλοσόφων και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων αναφορικά με τους λόγους της σημασίας της και τους ενδεδειγμένους τρόπους υλοποίησής της.

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στη σύγχρονη πρακτική της οικολογίας της αποκατάστασης αφορά την έννοια της επιτυχίας: δεν υφίσταται ένα καθολικά αποδεκτό μέτρο ή σύνολο κριτηρίων για τον προσδιορισμό του πότε ένα έργο αποκατάστασης μπορεί να θεωρηθεί επιτυχές. Στόχος της παρούσας ομιλίας είναι η διερεύνηση των αιτίων και των συνεπειών αυτού του προβλήματος από την οπτική της φιλοσοφίας της επιστήμης. Θα υποστηρίξω ότι ένα καθολικό μέτρο επιτυχίας δεν είναι ούτε εφικτό ούτε πιθανόν να αποδειχθεί χρήσιμο· αντιθέτως, κριτήρια επιτυχίας περισσότερο εξειδικευμένα ως προς το εκάστοτε πεδίο εφαρμογής αναμένεται να αποδειχθούν σημαντικά πιο γόνιμα.

——

Μoreover, this coming week, Michael Smith (Princeton University) will be visiting our Department and will deliver three talks focusing on one of the themes addressed in his John Locke Lectures at the University of Oxford, regarding the explanation and justification of human action.

The talks will take place at the New Building of the Department on:

Monday 20 April, at 18:00
Wednesday 22 April, at 18:00
Friday 24 April, at 18:00

---

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

ΣΙ

----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών στο σεμινάριο ΦΘΕΤ για το εαρινό εξάμηνο:

26/5 Robert DiSalle, Western University, TBA

...

----

Διάλεξη Kärin Nickelsen - Τρίτη 31.3 18.00 - ΙΦΕ ΝΚ1

Thu, 26 Mar 2026 14:04:45 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την ερχόμενη Τρίτη 31 Μαρτίου στις 18:00, η Kärin Nickelsen, καθηγήτρια Ιστορίας της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, θα δώσει μια διάλεξη στο ΙΦΕ, με τίτλο:

Too green, too strange, too complicated? Encounters between Physics, Chemistry and Biology in Photosynthesis Research, c. 1920-1950s

Abstract: Photosynthesis is the complex metabolic process by which plants convert carbon dioxide into sugar using the energy of the sun. Understanding how this process works required a combination of various methodological and conceptual approaches from physics, chemistry, and biology, which was often less straightforward than one might expect. This paper uses three examples from the first half of the twentieth century to explore how these cross-disciplinary encounters unfolded. I will argue that they can be conceptualised as a form of knowledge transfer. The success of this transfer depended not only on the factual expertise of those involved, but also on their interactional expertise and on the ability of the receiving community to accommodate change. All of these factors posed challenges in the examples that I will present. Regardless of the objective value of the knowledge involved, cross-disciplinary encounters were bound to fail unless both sides ensured that the new approaches aligned with the epistemic goals and methodological standards of the target area.

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

Σ.

σεμινάριο ΦΘΕΤ - Τρίτη 24.3 19.00 - Philipp Haueis

Wed, 18 Mar 2026 12:38:00 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την ερχόμενη Τρίτη 24/3 (19.00-21.00, Νέο κτήριο ΙΦΕ, αίθουσα Γκουνταρούλη) στο σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ θα έχουμε τη χαρά να έχουμε τον Philipp Haueis (Department of Philosophy and Institute for Studies of Science (ISOS), Bielefeld University), που θα μιλήσει με θέμα: “The conceptual fabric of science: Patchwork concepts and the dynamics of scientific understanding”.

Abstract: When does conceptual change succeed or fail to advance our understanding of the world? Traditionally, philosophers have answered this problem of conceptual change by assuming that good concepts are precise and simple building blocks of scientific thought. Yet historical case studies repeatedly show that scientific concepts develop well-known forms of linguistic indeterminacy such as polysemy, ambiguity or vagueness. Central terms like “force”, “gene” or “memory” have advanced our understanding, without any general definition unifying its diverse uses.

In my book project, I propose a novel approach to solve the problem of conceptual change – the patchwork approach to scientific concepts. The approach distinguishes when developing concepts succeeds or fail to advance scientific understanding while also taking the looseness and flexibility of scientific language at face value. Scientific concepts develop via local uses or ‘patches’, which involve different experimental or modeling techniques, apply to specific domains of entities or processes, and target scale-dependent properties. Different patches of e.g. “force” are connected by general reasoning strategies and local inferential relations into a pragmatically unified patchwork concept. Such concepts advance understanding when researchers can combine patches to describe, classify or explain clusters of interrelated phenomena. They fail when patches wear thin, fray or rip apart because we have extended them too far.

The talk uses cases like “force” or “gene” to explicate norms by which we construct and repair patches and stitch them together into the conceptual fabric of science. It also discusses psycholinguistic evidence which explains why such polysemy is not only epistemically useful, but also communicatively efficient.

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

Σ.

----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το εαρινό εξάμηνο:

21/4 Alkistis Elliott-Graves, University of Bielefeld, TBA

...

----

σεμινάριο ΦΘΕΤ - Δευτέρα 2.3 13.30 - Daniel Andler

Thu, 26 Feb 2026 01:28:45 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την ερχόμενη Δευτέρα 2/3 (13.30-15.00, Νέο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ1) στο σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ θα έχουμε τη χαρά να έχουμε τον Daniel Andler (Professor emeritus, Sorbonne Université), που θα μιλήσει με θέμα: “Is artificial intelligence headed for AGI?”.

Η ομιλία του θα είναι βασισμένη στο καινούργιο του βιβλίο:

https://www.gallimard.fr/catalogue/intelligence-artificielle-intelligence-humaine-la-double-enigme/9782072792885

Abstract: From the early days of artificial intelligence, in the 1950s, to the present, the industry’s official goal is to produce systems that display increasing degrees of intelligence. Accordingly, as AI systems evolve and improve, they are seen as getting ever closer to so-called artificial general intelligence (AGI), i.e. to genuine intelligence displayed by a computer-driven system. Sooner or later, this target will inevitably be reached, for better or for worse, or so it is often claimed. This idea rests on a misconstrual of the relation between artificial and human intelligence: artificial intelligence, however advanced, is not human intelligence with something lacking; it belongs in a different sphere. This becomes clear once one breaks loose of the problem-solving view of intelligence. On the other hand, there is more to artificial intelligence than not being a poor man’s version of human intelligence. The challenge, both conceptual and scientific, is to find out what that is.

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

Σ.

----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το εαρινό εξάμηνο:

24/3 Philipp Haueis, University of Bielefeld, TBA

21/4 Alkistis Elliott-Graves, University of Bielefeld, TBA

...

----

σεμινάριο ΦΘΕΤ - Τρίτη 27.1 19.00 - Θοδωρής Δημητράκος

Thu, 22 Jan 2026 21:15:37 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την ερχόμενη Τρίτη 27/1 (19.00-21.00, Νεο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ3) στο σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ θα έχουμε τη χαρά να έχουμε τον Θοδωρή Δημητράκο (Επίκουρο καθηγητή, Πανεπιστήμιο Πατρών), που θα μιλήσει με θέμα: "Σχετικά με τον εξηγητικό ρόλο των νορμών στις κοινωνικές επιστήμες: μια φυσιοκρατική προσέγγιση".

Περίληψη: Μια κεντρική διαμάχη στη φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών είναι η εξής: πρέπει οι αξίες ή οι κανόνες (norms) να θεωρούνται sui generis, ή μπορούν να ενταχθούν σε ένα φυσιοκρατικό πλαίσιο; Η ομιλία μου προσεγγίζει αυτή τη διαμάχη μέσα από αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε το «δίλημμα του αξιακού εμποτισμου» (value-ladenness dilemma): είτε ο κοινωνικός κόσμος είναι εγγενώς εμποτισμένος από αξίες, πράγμα που συνεπάγεται ένα μεθοδολογικό χάσμα ανάμεσα στις κοινωνικές και τις φυσικές επιστήμες είτε δεν είναι, πράγμα που επιτρέπει τη μεθοδολογική ενότητα. Η αντιφυσιοκρατία (Eriksson, 2016· Okrent, 2016· Peregrin, 2016· Risjord, 2016) αποδέχεται το πρώτο σκέλος του διλήμματος, υποστηρίζοντας ότι οι κοινωνικές επιστήμες διακρίνονται λόγω της εστίασής τους σε νοήματα, κανόνες και προθέσεις (νόρμες). Η φυσιοκρατία (Henderson, 2002· Roth, 2016· Turner, 2010) αποδέχονται το δεύτερο σκέλος, απορρίπτοντας τη γνησιότητα των κανονιστικών εξηγήσεων και υποστηρίζοντας εξηγητικά πρότυπα ουδέτερα ως προς τις αξίες.

Υποστηρίζω ότι το δίλημμα αυτό μπορεί να διαλυθεί. Ο κοινωνικός κόσμος είναι πράγματι εμποτισμένος από αξίες, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται κάποιο μεθοδολογικό χάσμα. Η μεθοδολογική ενότητα μεταξύ κοινωνικών και φυσικών επιστημών δεν απαιτεί ο κοινωνικός κόσμος να είναι απαλλαγμένος από αξίες. Η στρατηγική μου είναι να συνδυάσω μια πρόσληψη των προϋποθέσεων της εμπειρικής έρευνας —όπως αυτή αρθρώνεται στη βιβλιογραφία περί λειτουργικού a priori ή συγκροτητικών αρχών (constitutive principles) (Carnap, 1950, 1952, 1963, 2001· Lewis, 1956· Reichenbach, 1965· Poincaré, 2017· Kuhn, 2000· Kant, 2004· Pap, 1968· Friedman, 2002, 2009· Stump, 2015)— με μια θεώρηση των κανονιστικών προτάσεων που θεμελιώνεται στην έννοια της «κατεύθυνσης προσαρμογής» (direction of fit) της Anscombe (2000).

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Πολλούς χαιρετισμούς,

Σ.

----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το εαρινό εξάμηνο:

17/2 Αντώνης Αντωνίου (ERA Postdoctoral Fellow, Horizon Europe project: Andromeda, ΕΚΠΑ/ΙΦΕ): "Is dark matter the ether of the 21st century?”

2/3 (**13:30**) Daniel Andler (Professor emeritus, Sorbonne Université): TBA

...

----

θέματα για προετοιμασία και επόμενα μαθήματα 13/1 & 20/1

Fri, 09 Jan 2026 14:41:44 +0300

Αγαπητοί/ές,

Καλή χρονιά σε όλους/ες, με υγεία!

Στο eclass θα βρείτε μια λίστα με θέματα για την προετοιμασία για την γραπτή εξέταση.

Τα τελευταία μας 2 μαθήματα θα γίνουν 13/1 και 20/1, κανονικά στην τάξη.

Πολλές ευχές,

ΣΙ & ΣΨ

Για μάθημα 23/12 - θα γίνει ONLINE

Mon, 22 Dec 2025 13:15:05 +0300

Αγαπητοί/ές,

Το αυριανό 23/12 μάθημα θα γίνει τελικά προς διευκόλυνση της παρακολούθησης online -θα επανέλθουμε στην τάξη μετά τις γιορτές.

Σας στέλνω το link

-> https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=m4c7d411fd8238e5f0b65c5207cdfcb2d

Xαιρετισμούς,

ΣΙ

Για μάθημα 23/12

Wed, 17 Dec 2025 01:46:06 +0300

Αγαπητοί/ές,

Για το τελευταίο μας μάθημα πριν τη διακοπή των Χριστουγέννων (23/12), διαβάστε το Κείμενο 6 (απόσπασμα από τις Αρχές Φιλοσοφίας του Ντεκάρτ).

Θα κάνουμε το μάθημα κανονικά στην τάξη.

Χαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Διαδικτυακό μάθημα 16/12

Mon, 15 Dec 2025 23:28:20 +0300

Αγαπητοί/ές,

Λόγω των αυριανών κινητοποιήσεων, και προς διευκόλυνση όλων, θα κάνουμε το μάθημα αύριο διαδικτυακά -θα αρχίσουμε 12.30.

Το link -> https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=m4c7d411fd8238e5f0b65c5207cdfcb2d

Χαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Για επόμενο μάθημα 16/12

Wed, 10 Dec 2025 14:35:49 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την επόμενη Τρίτη 16/12 επανερχόμαστε στη γνωστή μας ώρα, δλδ θα αρχίσουμε 12.30μμ.

Για το επόμενο μάθημα δείτε το κειμενο 5 στα 'κείμενα για μελέτη' στα έγγραφα (2ος και 3ος Στοχασμός), και τα μέρη 1 έως 4 από το Λόγο περί της Μεθόδου (θα τον βρείτε στα έγγραφα).

Χαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Aυριανό μαθημα 9/12 - έναρξη 12.00

Mon, 08 Dec 2025 13:06:22 +0300

Αγαπητοί/ές,

Αύριο Τρίτη θα αρχίσουμε το μάθημά μας στις 12 ακριβώς, για να καλύψουμε το χρόνο που χάσαμε την προηγούμενη εβδομάδα.

Χαιρετισμούς,

ΣΙ

Διαδικτυακή συνάντηση για CIVIS Tρίτη 18/11 19.15

Mon, 17 Nov 2025 14:53:11 +0300

Αγαπητοί/ές,

Ενημερώνω ότι ο ακαδ. υπεύθυνος του ΙΦΕ για το CIVIS Καθ. Παναγιώτης Θανασάς καλεί τους ενδιαφερόμενους φοιτητές και φοιτήτριες σε διαδικτυακή ενημερωτική συνάντηση την Τρίτη 18 Νοεμβρίου και ώρα 19.15 εδώ: https://uoa.webex.com/meet/thanasas.

Δείτε εδώ την ανακοίνωση και τις σχετικές πληροφορίες για συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS+ για φοίτηση στα Παν/μια μέλη της συμμαχίας Παν/μίων CIVIS το ακαδ. έτος 2026-27, κάτι το οποίο αποτελεί πάντα μια εξαιρετική εμπειρία για όσους/ες συμμετέχουν:

https://www.phs.uoa.gr/trechoyses_anakoinoseis_kai_ekdiloseis/proboli_anakoinosis/prosklisi_gia_aitisi_sto_programma_erasmus_civis_gia_to_akadimaiko_etos_2026_2027

Χαιρετισμούς,

ΣΙ

Συμπληρωματική εξεταστική 19/11 7-9

Mon, 17 Nov 2025 14:46:00 +0300

Αγαπητοί/ές,

Η εξέταση του μαθήματος στη συμπληρωματική εξεταστική του Νοεμβριου (αφορά επί πτυχίω φοιτήτριες/φοιτητές με έτος εισαγωγής 2018-19 και πριν, για μαθήματα τα οποία περιλαμβάνονται στις δηλώσεις μαθημάτων του ακαδ. έτους 2024-25), θα γίνει μεθαύριο Τετάρτη 19/11 7-9 στην αίθουσα Δ, στις αίθουσες διδασκαλίας του ΙΦΕ.

Στο eclass του μαθήματος θα βρείτε θέματα προς προετοιμασία και το υλικό των παρουσιάσεων.

Το πρόγραμμα της εξεταστικής

https://www.phs.uoa.gr/fileadmin/depts/phs.uoa.gr/www/uploads/announcements/Programma_Sympliromatikis_Exetastikis_Sept_2025_IFE_11_2025.pdf

Χαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Σεμινάριο ΦΘΕΤ - Τρίτη 11.11 19.00 - Κώστας Δημητρακόπουλος - «'Στοιχεῖα' στα Αναλυτικά Ύστερα»

Thu, 06 Nov 2025 01:46:58 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την ερχόμενη Τρίτη 11/11 (19.00-21.00, Νεο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ3) στο σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ θα έχουμε τη χαρά να έχουμε τον Κώστα Δημητρακόπουλο (Ομοτ. καθηγητής, ΙΦΕ), που θα μιλήσει με θέμα: «'Στοιχεῖα' στα Αναλυτικά Ύστερα».

Σύντομη περίληψη: Θα παρουσιάσω εργασία που εκπονήθηκε από κοινού με το Δ. Καπάνταη και αφορά μια νέα ερμηνεία του όρου 'στοιχεῖον', όπως εμφανίζεται στα Αναλυτικά Ύστερα Ι. 23.

Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

----
Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το χειμερινό εξάμηνο:

2/12 Λεωνίδας Τσιλιπάκος (Senior Lecturer, Πανεπιστήμιο του Bristol): «Αιτιακός καταλογισμός» στις ιστορικές επιστήμες

27/1 Θοδωρής Δημητράκος (Επίκουρος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πατρών): Σχετικά με τον εξηγητικό ρόλο των νορμών στις κοινωνικές επιστήμες: μια φυσιοκρατική προσέγγιση

----

Aκύρωση μαθήματος 21/10

Tue, 21 Oct 2025 15:09:09 +0300

Αγαπητοί/ές,

Σήμερα 21/10, λόγω της φοιτητικής συνέλευσης, δεν έγινε το μάθημα της Ιστορίας της Φιλοσοφίας της Επιστήμης.

Θα επανέλθουμε στις 4/11 -ως τότε, δείτε τις παρουσιάσεις στο eclass και τα κειμενα Κ1-Κ3.

Xαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Σεμινάριο του Τομέα ΦΘΕΤ: Τρίτη 21/10-Ιωάννα Μπαρτσίδη-"Αναζητώντας τον χαμένο Χέγκελ: Η εγελιανή φιλοσοφία στο έργο του Φουκώ"

Tue, 21 Oct 2025 02:19:40 +0300

Αγαπητοί/ές,

Την Τρίτη 21/10 (19.30-21.00, Νεο κτήριο ΙΦΕ, ΝΚ3) η εναρκτήρια ομιλία του σεμιναρίου του Τομέα Φιλοσοφίας και Θεωρίας της Επιστήμης και της Τεχνολογίας (ΦΘΕΤ) θα δοθεί από την Ιωάννα Μπαρτσίδη (Διδάκτωρ, Université Paris-Nanterre), με θέμα: «Αναζητώντας τον χαμένο Χέγκελ: Η εγελιανή φιλοσοφία στο έργο του Φουκώ». Όλοι/ες ευπρόσδεκτοι/ες!

Περίληψη: Η σχέση του Μισέλ Φουκώ με τον Χέγκελ αποτελεί ένα σύνθετο και συχνά παραγνωρισμένο κεφάλαιο του έργου του Γάλλου φιλοσόφου. Η αφετηρία της εντοπίζεται το 1949, όταν ο Φουκώ, ως φοιτητής του Ζαν Υπολίτ, υποβάλλει τη διπλωματική του εργασία πάνω στη Φαινομενολογία του Πνεύματος. Στο κείμενο αυτό ο Φουκώ προτείνει μια καντιανή ανάγνωση του Χέγκελ, εντοπίζοντας στο έργο του τη συγκρότηση ενός «ιστορικού υπερβατολογικού» (transcendantal historique). Ο Φουκώ αργότερα απομακρύνεται από τoν εγελιανισμό της μεταπολεμικής Γαλλίας που κυριαρχούσε την περίοδο των σπουδών του και ευθυγραμμίζεται με τον γαλλικό αντι-εγελιανισμό της δεκαετίας του 1960. Παρατηρούμε όμως πως τα έργα της αρχαιολογικής περιόδου του Φουκώ (1963-1970) διατηρούν μια συγγενή προβληματική με το ιστορικό υπερβατολογικό, μέσω της έννοιας του ιστορικού a priori και της ανάλυση των ιστορικών συνθηκών δυνατότητας της γνώσης. Ωστόσο, ο Φουκώ παρουσιάζει την αρχαιολογία ως μια μορφή ρήξης με την εγελιανή αφήγηση της ιστορίας.

Η παρουσίασή μας εξετάζει αυτή τη ρήξη και, στη συνέχεια, τη θετική επανεμφάνιση του Χέγκελ μετά το 1970 στο έργο του Φουκώ, όταν αυτός στρέφεται προς ένα νέο είδος έρευνας, τη γενεαλογία. Μέσα από την ανάλυση του πρόσφατα δημοσιευμένου χειρογράφου του Ο Φιλοσοφικός Λόγος (1966), της διάλεξης Η Τάξη του Λόγου (1970) και των μαθημάτων του στο Collège de France (1981–1982), προτείνουμε μια ερμηνεία αυτής της μεταστροφής. Τέλος, εξερευνούμε την ιδιαιτέρη θέση που κατέχει ο Χέγκελ ανάμεσα στον Καντ και τον Νίτσε σε μια φιλοσοφική παράδοση που ο Φουκώ αποκαλεί «ιστορική
οντολογία του παρόντος».

Πρόγραμμα επόμενων ομιλιών για το χειμερινό εξάμηνο 2025-26 (Νεο κτήριο, ΝΚ3 19.00-21.00):

11/11 Κώστας Δημητρακόπουλος (Ομότιμος καθηγητής ΙΦΕ/ΕΚΠΑ): 'Στοιχεῖα' στα Αναλυτικά Ύστερα

2/12 Λεωνίδας Τσιλιπάκος (Senior Lecturer, Πανεπιστήμιο του Bristol): «Αιτιακός καταλογισμός» στις ιστορικές επιστήμες

27/1 Θοδωρής Δημητράκος (Επίκουρος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πατρών): Σχετικά με τον εξηγητικό ρόλο των νορμών στις κοινωνικές επιστήμες: μια φυσιοκρατική προσέγγιση

Για ερωτήσεις ή να εγγραφείτε στην mailing list: stavros.ioannidis.phil@gmail.com

Για μάθημα 15/10

Tue, 14 Oct 2025 02:13:12 +0300

Αγαπητοί/ές,

Το μάθημα της Τρίτης 15/10 θα αρχίσει κανονικά (δια ζώσης) στις 12.30 και θα τελειώσουμε λίγο νωρίτερα, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα με τα ΜΜΜ.

Χαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Για επόμενο μάθημα 14/10

Tue, 07 Oct 2025 20:41:56 +0300

Αγαπητοί/ές,

Για το επόμενο μάθημα 14/10 διαβάζουμε τα κείμενα Κ1 (Πρώτες Αρχές) και Κ3 (Τα αίτια) που θα βρείτε στο φάκελο 'Κείμενα για μελέτη'.

Χαιρετισμούς,

ΣΙ & ΣΨ

Εναρκτήριο μάθημα - Τρίτη 7/10 13.15

Mon, 06 Oct 2025 00:19:05 +0300

Αγαπητοί/ές,

Ελπίζω να είστε όλοι/ες καλά.

Το μάθημα της Ιστορίας της Φιλοσοφίας της Επιστήμης θα γίνεται κάθε Τρίτη 12.30-15.00 στην αίθουσα Μ2 του Μαθηματικού.

Το εναρκτήριο μάθημα θα γινει αυτή την Τρίτη 7/10 στη 13.15 (λόγω της εκδήλωσης καλωσορίσματος των νέων προπτυχιακών).

Σας θυμιίζω ότι λόγω των εργασιών στο κτήριο του ΙΦΕ, κάποια από τα μαθήματα αυτό το εξάμηνο θα διεξάγονται σε τρεις αίθουσες (Μ1, Μ2, Μ3) στο κτήριο του Τμήματος Μαθηματικών στην Πανεπιστημιούπολη του
ΕΚΠΑ.

Οι Αίθουσες Μ1 (Γ42), Μ2 (Γ41), Μ3 (Γ43) βρίσκονται στο κτήριο του Τμήματος Μαθηματικών, στην Πτέρυγα Γ’, στον 4ο όροφο του κτηρίου.

Για την πρόσβαση στην κεντρική είσοδο του κτηρίου του Τμήματος Μαθηματικών (η οποία βρίσκεται στον 1ο όροφο), δείτε οδηγίες εδώ:
https://www.math.uoa.gr/to_tmima/prosbasi_egkatastaseis.

Πολλούς χαιρετισμούς και με το καλό η νέα ακαδημαϊκή χρονιά,

Σταύρος Ιωαννίδης και Στάθης Ψύλλος