Μάθημα : (ΙΦΕΤ) Ιστορία Επιστήμης στην Αρχαιότητα

Η παρακάτω βιβλιογραφία περιλαμβάνει επιλεγμένα έργα που παρουσιάζουν βασικές θεματικές της αρχαίας επιστήμης και μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για την εισαγωγική μελέτη του αντικειμένου. Ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός ούτε προορίζεται αποκλειστικά για τις ανάγκες του μαθήματος. Όπως θα παρατηρήσετε, τα έργα που είναι διαθέσιμα στα νέα ελληνικά αποτελούνται, δυστυχώς, σε σημαντικό βαθμό από μεταφράσεις ξενόγλωσσων μελετών. Για επιμέρους θέματα που εξετάζονται στο μάθημα, στις διαφάνειες των διαλέξεων θα βρείτε επιπλέον, πιο εξειδικευμένη βιβλιογραφία.

Λεξικό αναφοράς

Complete Dictionary of Scientific Biography

Το CDSB αποτελεί την ολοκληρωμένη ηλεκτρονική έκδοση του Dictionary of Scientific Biography (DSB), εμπλουτισμένη με συμπληρωματικό υλικό και νέα λήμματα. Αποτελεί βασικό έργο αναφοράς για τη βιογραφική και ιστορική μελέτη επιστημόνων από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή.

Ανθολόγια

Irby-Massie, Georgia L. και Paul T. Keyser, επιμ. 2009. Greek Science of the Hellenistic Era: A Sourcebook. Routledge.

Κουρεμένος, Θεόκριτος, επιμ. 2020. Αριστοτέλης: Ανθολόγιο κοσμολογικών χωρίων. ΠΕΚ.

Laks, André και Glenn W. Most, επιμ. 2016. Early Greek Philosophy. 9 vols. Harvard University Press.

Επιστημονικές σειρές με εξειδικευμένα έργα

Χριστιανίδης, Γιάννης και Μιχάλης Σιάλαρος, επιμ. Αρχαία επιστημονική γραμματεία. ΠΕΚ.

Asper, Markus, κ.ά., επιμ. Science, Technology, and Medicine in Ancient Cultures. De Gruyter.

Rashed, Marwan, επιμ. Scientia Graeco-Arabica. De Gruyter.

Taub, Liba, επιμ. Sciences of Antiquity. Routledge.

Steele, John, επιμ. Scientific Writings from the Ancient and Medieval World. Routledge.

Γενικά έργα

Lloyd, Geoffrey E. R. 2013. Αρχαία Ελληνική Επιστήμη. ΠΕΚ. 

Lindberg, David C. 1997. Οι απαρχές της Δυτικής επιστήμης. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ.

Jones, Alexander και Liba Taub, επιμ. 2018. The Cambridge History of Science: Volume I (Ancient Science). Cambridge University Press.

Evans, James. 1998. The History and Practice of Ancient Astronomy. Oxford University Press.

Toulmin, Stephen and June Goodfield. 1999. The Fabric of the Heavens: The Development of Astronomy and Dynamics. University of Chicago Press.

Cuomo, Serafina. 2007. Αρχαία Μαθηματικά. Ενάλιος.

Neugebauer, Otto. 1986. Οι θετικές επιστήμες στην αρχαιότητα. MIET.

Αίγυπτος και Μεσοποταμία

Imhausen, Annette. 2016. Mathematics in Ancient Egypt: A Contextual History. Princeton University Press.

Robson, Eleanor. 2008. Mathematics in Ancient Iraq: a Social History. Princeton University Press.

Rochberg, Francesca. 2007. The Heavenly Writing: Divination, Horoscopy, and Astronomy in Mesopotamian Culture. Cambridge University Press.

Clagett, Marshall. 1989-99. Ancient Egyptian Science. American Philosophical Society.

Ελληνική επιστήμη και φιλοσοφία 

Huffman, Carl A., επιμ. 2014. A History of Pythagoreanism. Cambridge University Press.

O’Grady, Patricia F. 2002. Thales of Miletus: The Beginnings of Western Science and Philosophy. Ashgate.

Panchenko, Dmitri. 2005. Θαλής: Οι απαρχές της θεωρητικής συλλογιστικής και η γένεση της επιστήμης. Ευρασία.

Bernal, Martin. 1992. ‘Animadversions on the Origins of Western Science’. Isis 83 (4), 596–607.

Burkert, Walter. 1972. Lore and Science in Ancient Pythagoreanism. Harvard University Press.

Lloyd, Geoffrey E. R. 1979. Magic, Reason, and Experience: Studies in the Origins and Development of Greek Science. Cambridge University Press.

Lloyd, Geoffrey E. R. 2013. Αρχαία ελληνική επιστήμη: Μέθοδοι και προβλήματα. Αλεξάνδρεια.

Κάλφας, Βασίλης. 2005. Φιλοσοφία και επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα. Πόλις.

Fowler, David H. 1999. The Mathematics of Plato’s Academy: A New Reconstruction. 2nd ed. Clarendon.

McKirahan, Richard D. 1992. Principles and Proofs: Aristotle's Theory of Demonstrative Science. Princeton University Press.

Burnyeat, Myles F. 2000. ‘Plato on Why Mathematics is Good for the Soul’. Στο Mathematics and Necessity, επιμ. T. J. Smiley. Oxford University Press.

Στην ενότητα αυτή περιλαμβάνονται επίσης επιλεγμένες μεταφράσεις στα νέα ελληνικά έργων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Αποσπάσματα από αυτά τα έργα απαντούν συχνά στη βιβλιογραφία για την αρχαία ελληνική επιστήμη, ιδιαίτερα κατά την κλασική περίοδο, αλλά και σε μελέτες που εξετάζουν την εξέλιξη των επιστημονικών ιδεών και πρακτικών σε μεταγενέστερες περιόδους. Οι συγκεκριμένες εκδόσεις μπορούν να διευκολύνουν την πρόσβαση στα σχετικά πρωτογενή κείμενα για όσους δεν διαβάζουν το αρχαίο ελληνικό πρωτότυπο.

Σκουτερόπουλος, Νίκος Μ., επιμ. 2002. Πλάτων: Πολιτεία. Πόλις.

Κάλφας, Βασίλης, επιμ. 1995. Πλάτων: Τίμαιος. Εστία.

Καλλιγάς, Παύλος, επιμ. 2024. Πλάτων: Θεαίτητος. Στιγμή.

Κάλφας, Βασίλης, επιμ. 2015. Αριστοτέλης: Φυσικά. Νήσος.

Κάλφας, Βασίλης, επιμ. 2026. Αριστοτέλης: Περί ουρανού. Νήσος.

Ελληνορωμαϊκή επιστήμη

Wall, Byron E. 1975. ‘Anatomy of a Precursor: The Historiography of Aristarchos of Samos.’ Studies in History and Philosophy of Science 6 (3), 201–228.

Taub, Liba. 2024. Η επιστημονική συγγραφή στην Ελληνορωμαϊκή Αρχαιότητα. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Jones, Alexander. 2021. Ένας φορητός κόσμος. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Taub, Liba. 2008. Αρχαία μετεωρολογία. Ενάλιος.

Russo, Lucio. 2006. Η λησμονημένη επανάσταση. Δίαυλος.

Από την Ύστερη Αρχαιότητα στους Μέσους Χρόνους

Sorabji, Richard, επιμ. 2006. Φιλόπονος και η απόρριψη της αριστοτελικής επιστήμης. ΜIET.

Hunger, Herbert. 1994. Βυζαντινή λογοτεχνία: Η λόγια κοσμική γραμματεία των Βυζαντινών — μαθηματικά και αστρονομία, φυσικές επιστήμες, ιατρική, πολεμική τέχνη, νομική, φιλολογία, μουσική. 3ος τ. ΜΙΕΤ.

Γούτας, Δημήτρης. 2002. Η αρχαία ελληνική σκέψη στον αραβικό πολιτισμό. Περίπλους.

Στείρης, Γεώργιος Χ. 2004. Φιλοσοφία και κόσμος: Κοσμολογικές αντιλήψεις κατά τους Μέσους Χρόνους και την Αναγέννηση. Καρδαμίτσα.

Watts, Edward J. 2006. City and School in Late Antique Athens and Alexandria. University of California Press.