Περιεχόμενο μαθήματος

Περιεχόμενο μαθήματος

  1. Θεωρητικές προσεγγίσεις σχεδιασμού μαθημάτων (διδακτικών σειρών) φυσικών επιστημών στο νηπιαγωγείο: σύνδεση περιεχομένου με στόχους και αξιολόγηση.
  2. Μοντέλα ανάλυσης των διδακτικών-μαθησιακών γεγονότων της τάξης: σύνταξη, ρόλοι τρόποι και αρχές αντίδρασης, συστήματα υποστήριξης, ρητά και άρρητα αποτελέσματα, διαμορφωτική αξιολόγηση.
  3. Επιλογή περιεχομένου και στόχων στη βάση ενός προγράμματος σπουδών (πρόγραμμα σπουδών Σκοτίας, για την προσχολική εκπαίδευση). Σχεδιασμός διδακτικής σειράς.
  4. Εργαστηριακή άσκηση δοκιμαστικής υλοποίησης του σχεδιασμού. Πρώτη αξιολόγηση-προσαρμογή υλικών.
  5. 1η εβδομάδα παρατήρησης σχολικής τάξης στο νηπιαγωγείο.
  6. 2η εβδομάδα εφαρμογής διδακτικής σειράς σε σχολική τάξη νηπιαγωγείου.
  7. Συζήτηση αποτελεσμάτων εφαρμογής. Συγκρότηση επιστημονικών κειμένων και παρουσιάσεων. Δημόσιες παρουσιάσεις εφαρμογών. 

Μαθησιακοί στόχοι

Μαθησιακοί στόχοι

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/ τριες θα είναι σε επίπεδο:

α) γνώσεων

Να γνωρίζουν τη διαφοροποίηση της διδακτικής σειράς από την «ωριαία» διδακτική παρέμβαση.

Να γνωρίζουν εναλλακτικά μοντέλα σχεδιασμού διδακτικών παρεμβάσεων μέσω των φυσικών επιστημών στο νηπιαγωγείο: εναλλακτικές μορφές της σχέσης περιεχομένου-στόχων-αξιολόγησης.  

Να γνωρίζουν εναλλακτικά επίπεδα παρατήρησης-ανάγνωσης των διδακτικών-μαθησιακών γεγονότων.

Να γνωρίζουν το μετασχηματισμένο περιεχόμενο επιστημονικών θεμάτων, τους συνδεδεμένους με αυτό στόχους, καθώς και το πλαίσιο αξιολόγησης που προτείνει ένα τουλάχιστον πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου.

Να γνωρίζουν τις «σταθερές» οργάνωσης ενός επιστημονικού κειμένου και μια αντίστοιχης παρουσίασης σε κοινό.

β) δεξιοτήτων

Να μπορούν να επιλέγουν, ανάλογα και με τις προσωπικές τους προτιμήσεις και ικανότητες, ανάμεσα σε εναλλακτικά μοντέλα σύνδεσης περιεχομένου-στόχων-αξιολόγησης, όταν σχεδιάζουν μια διδακτική παρέμβαση.

Να μπορούν να εκτιμούν αν ένα διδακτικό γεγονός είναι σημαντικό στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου επιπέδου ανάγνωσης της διδακτικής-μαθησιακής διαδικασίας.

Να μπορούν να εννοιολογούν το συνολικό σκεπτικό ενός προγράμματος σπουδών.

Να μπορούν να επιλέγουν κατάλληλα για το σχεδιασμό τους εργαστηριακά και μη εκπαιδευτικά υλικά.

Να μπορούν να αντιληφθούν ότι η παρατήρηση έχει υποκειμενικά χαρακτηριστικά, τα οποία μετατρέπονται σε «αντικειμενικά» μέσω της δι-υποκειμενικής συμφωνίας.

Να μπορούν να αντιληφθούν το συνολικό κλίμα μιας σχολικής τάξης και να φανταστούν προσαρμογές των σχεδιασμών τους σ’ αυτό.

Να μπορούν να προσαρμοστούν διδακτικά και ταυτόχρονα καινοτόμα, σε μια σχολική τάξη με «παράδοση».

Να μπορούν να επιλέγουν από το περιεχόμενο ενός κειμένου τα σημεία που μπορούν και αξίζει να παρουσιαστούν προφορικά.

γ) ικανοτήτων

Να μπορούν να σχεδιάζουν διδακτικές-μαθησιακές παρεμβάσεις στην περιοχή των φυσικών επιστημών και να τις αξιολογούν εκ των προτέρων.

Να μπορούν να εφαρμόζουν διδακτικές-μαθησιακές παρεμβάσεις και να τις αξιολογούν από τα αποτελέσματά τους.

Να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις εκτός σχεδιασμού στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον της τάξης και να τις αξιολογούν.

Να μπορούν να κρατούν ένα προσωπικό ημερολόγιο, από τη δράση τους στο πλαίσιο μιας σχολικής τάξης.

Να μπορούν να συνεργάζονται για να μετατρέπουν υποκειμενικές προσωπικές καταγραφές σε «αντικειμενικές».

Να μπορούν να αναλύουν τα κείμενα των καταγραφών τους με βάση προκαθορισμένα μοντέλα.

Να μπορούν να αξιολογούν εκ των αποτελεσμάτων τους σχεδιασμούς τους.

Να μπορούν να συγγράφουν ένα τυπικό επιστημονικό κείμενο.

Να μπορούν να παρουσιάζουν ένα επιστημονικό θέμα σε κοινό.

Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

Ραβάνης, Κ. (2003). Δραστηριότητες για το Νηπιαγωγείο από τον κόσμο της Φυσικής. Αθήνα: Δίπτυχο.

Χαλκιά, Κ. (2011). Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες. Αθήνα: Πατάκης.

Καριώτογλου, Π. και Τσελφές, Β.(2000). Αναλυτικά Προγράμματα Φυσικών Επιστημών: Επιστημολογική, Διδακτική και Θεσμική προσέγγιση. Επιθεώρηση Φυσικής, 31, 19-28.

Φασουλόπουλος, Γ., Καριώτογλου, Π. & Τσελφές, Β. (2003). Οργάνωση Διδακτικών Δραστηριοτήτων Φυσικών Επιστημών για Νηπιαγωγούς. Στο Τσιτουρίδου, Μ. (Επιμ). Οι Φυσικές Επιστήμες και οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Προσχολική Εκπαίδευση, Θεσσαλονίκη: Τζιόλας, 21–31.

Καριώτογλου, Π., Ψύλλος, Δ. & Τσελφές, Β. (2004). Μελέτη της εξέλιξης διδακτικής μαθησιακής ακολουθίας: η περίπτωση των ρευστών. Στο: Β.Τσελφές, Π. Καριώτογλου, Πατσαδάκης, Μ. (Επιμ) «Φυσικές Επιστήμες Διδασκαλία, Μάθηση και Εκπαίδευση», Πρακτικά του 4ου Πανελλήνιου συνεδρίου για τη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών και τις Νέες Τεχνολογίες, Αθήνα: ΤΕΑΠΗ -ΕΚΠΑ, 106-110.

Τσελφές, Β. & Μουστάκα, Μ. (2004). Σχετικά με τη φύση της διδασκόμενης επιστήμης στα παιδιά της προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Διδασκαλία των φυσικών επιστημών – Έρευνα και πράξη, 7, 12-21.

Τσελφές, Β., Αντωνιάδου, Ν., Έψιμος, Γ., Καριώτογλου, Π., Πατσαδάκης, Μ., Φασουλόπουλος, Γ. & Ψύλλος, Δ. (2008). Ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για τη διδασκαλία-μαθηση φυσικών επιστημών σε μειονοτικούς μαθητές των γυμνασίων της Θράκης. Στο, Θ. Δραγώνα & Α. Φραγκουδάκη (επιμ), Πρόσθεση, όχι αφαίρεση. Πολλαπλασιασμός, όχι διαίρεση. Αθήνα: Μεταίχμιο, 327-348.

Μέθοδοι διδασκαλίας

Μέθοδοι διδασκαλίας

Τα μαθήματα περιλαμβάνουν:

Διαλέξεις

Σχεδιασμό διδακτικής σειράς

Εργαστηριακή συγκρότηση διδακτικής σειράς

Πρακτική άσκηση σε τάξη γενικού νηπιαγωγείου

Σύνταξη ατομικών και ομαδικών ημερολογίων. Αποδελτίωση και ανάλυση δεδομένων

Τελική παρουσίαση εκπαιδευτικής παρέμβασης

Συγγραφή  ομαδικής εργασίας

Προαπαιτούμενα

Προαπαιτούμενα

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα πρέπει να έχουν παρακολουθήσει επιτυχώς το μάθημα: 502. "Έννοιες Φυσικών Επιστημών"

Μέθοδοι αξιολόγησης

Μέθοδοι αξιολόγησης

Η μέθοδος αξιολόγησης είναι διαμορφωτική και συμπερασματική και περιλαμβάνει:

1.    Ομαδική παρουσίαση σχεδιασμού διδακτικής σειράς (30%).

Το περιεχόμενο της παρουσίασης βασίζεται στις θεωρητικές γνώσεις σχεδιασμού και στις δεξιότητες εργαστηριακής συγκρότησης της σειράς.

2.    Τελική παρουσίαση ομαδικής εργασίας στη βάση της εφαρμογής της διδακτικής σειράς στην τάξη (30%).

Τα δεδομένα της τελικής παρουσίασης βασίζονται στις εκπαιδευτικές παρεμβάσεις των φοιτητών στο νηπιαγωγείο και περιλαμβάνει:

Σύντομη περιγραφή του πλαισίου:  Περιγραφή του χώρου και του εκπαιδευτικού «κλίματος». Αναφορά στο εκπαιδευτικό προσωπικό και στις διδακτικές και παιδαγωγικές προσεγγίσεις που αποτελούσαν την «παράδοση» της τάξης που τους φιλοξένησε  και

Παρουσίαση της διδακτικής-μαθησιακής δραστηριότητας: περιγραφή περιεχομένου και μαθησιακών στόχων,περιγραφή δραστηριοτήτων σε επίπεδο σύνταξης, ρόλοι εκπαιδευτικού και μαθητών, αρχές αντίδρασης, αποτελέσματα σε σχέση με τους στόχους, διαμορφωτική αυτοαξιολόγηση.  

3.    Τελική γραπτή ομαδική εργασία (40%)

Το περιεχόμενο της τελικής γραπτής εργασίας περιλαμβάνει τις εκπαιδευτικές πρακτικές των φοιτητών με αναφορές στη θεωρητική πλαισίωση της ένταξης και της διαφοροποιημένης προσέγγισης.

Διδάσκοντες

Διδάσκοντες

Διδάσκει ο καθηγητής Βασίλης Τσελφές