Anteprima

(THEOL455) -  Αρχιμανδρίτης π. Ισίδωρος (Χαράλαμπος) Κάτσος

Descrizione del Corso

ΧΡΙΣΤΟΣ

ΠΟΙΜΗΝ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ

(Σαρκοφάγος, Μουσεία Βατικανού, Ρώμη, 3-4ος αι.)

 

 

Περιεχόμενο: Στο μάθημα αυτό εξετάζεται συστηματικά ο διάλογος μεταξύ Φιλοσοφίας και Χριστιανισμού στο ιστορικό πλαίσιο της συνάντησής τους, κατά τη διάρκεια δηλαδή της ύστερης αρχαιότητας, περίοδο κατά την οποία διαμορφώνεται η ορθόδοξη δογματική διδασκαλία.

 

Μέθοδος: Η μεθοδολογία του μαθήματος είναι κειμενική, βασισμένη στην άμεση μελέτη των αρχαίων πηγών.

 

Στόχοι: Να εξοικειωθούν οι φοιτητές/τριες με την προσεκτική ανάγνωση (close reading) επιλεγμένων αποσπασμάτων αρχαίων φιλοσοφικών και θεολογικών κειμένων, τόσο στο πρωτότυπο όσο και σε μετάφραση. Επίσης, να μπορούν να τα εντάσσουν στο ευρύτερο πλαίσιο του όλου κειμένου (context) καθώς και σε αυτό της φιλοσοφικής και θεολογικής γραμματείας της εποχής (subtext).

 

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα: Να αναγνωρίζουν οι φοιτητές/τριες τα «μεγάλα ερωτήματα» της αρχαίας φιλοσοφίας στα πεδία της κοσμολογίας, της ανθρωπολογίας, της οντολογίας και της γνωσιολογίας. Επιπλέον, να είναι σε θέση να τα εξηγούν, να τα ερμηνεύουν και να τα αξιολογούν στη συνάφειά τους με την πατερική θεολογία.

 

Αξιολόγηση:

α) Δύο φροντιστηριακές δραστηριότητες που αναλαμβάνουν οι φοιτητές/τριες και παρουσιάζουν στη διάρκεια των μαθημάτων (συντελεστής βαρύτητας 30%).

β) Μία σύντομη εργασία 500 λέξεων (συντελεστής βαρύτητας 20%).

γ) Μία εκτενέστερη γραπτή εργασία 3.500 λέξεων (συντελεστής βαρύτητας 50%).

 

Διεξαγωγή: Τα μαθήματα θα διεξάγονται κάθε Παρασκευή 12:30 - 14:30 στο γραφείο 209 του καθηγητή.

 

Ώρες ακρόασης: Παρασκευή 18:00-19:00 στο γραφείο 209 του καθηγητή.

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

 

Α. Πρωτογενείς Πηγές (ενδεικτικά)

Ι. Κοσμολογία

- Πλάτων.Τίμαιος. Μτφρ. και σχόλια Β. Κάλφα. Εστία, 2014.

- Φίλων Αλεξανδρεύς.Περί κοσμοποιίας.

- Βασίλειος Καισαρείας.Εξαήμερος (Λόγοι 9).

- Γρηγόριος Νύσσης.Απολογητικός εις την Εξαήμερο.

 

ΙΙ.Ανθρωπολογία

- Πλάτων.Αλκιβιάδης Α’.

- Αριστοτέλης. Περί ψυχής (ιδίως: ΙΙ.1-2 και ΙΙΙ.4-5).

- Βασίλειος Καισαρείας.Περί της του ανθρώπου γενέσεως (Λόγοι 2).

- Γρηγόριος Νύσσης.Περί κατασκευής ανθρώπου. 

 

Β. Δευτερογενής Βιβλιογραφία

Ι. Ελληνόγλωσση Βιβιογραφία

- Καραμανώλης, Γιώργος.Η φιλοσοφία του πρώιμου Χριστιανισμού. Οκτώ, 2013.

- Κάτσος, Ισίδωρος Χ. «Εγώ - Ψυχή - Σώμα: Τι είδαν οι Πατέρες που ίσως εμείς αγνοούμε». Στο Τιμητικός Τόμος Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου Β', επιμ. Χ. Καραγιάννης κ.ά., 507-516. Αθήνα: Θεολογική Σχολή ΕΚΠΑ, 2023.

- Κάτσος, Ισίδωρος Χ. «‘Αθεΐα’ και επιχειρήματα για την ύπαρξη του Θεού στον πρώιμο Χριστιανισμό. Πού είναι το πρόβλημα;». ΣτοΤρόποι του φιλοσοφείν – Τιμητικός Τόμος για το Στέλιο Βιρβιδάκη, επιμ. Βάσω Κιντή και Φιλήμων Παιονίδης, 346-359. Εκκρεμές, 2024. 

 

ΙΙ. Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία (και συγγραφείς με λατινικά αλφάβητα)

- Katsos, Isidoros C.«Is There an Orthodox Concept of Natural Theology?». Στο Philosophical and Theological Approaches to the Relationship and Dialogue Between Orthodox Christianity and Modern Science, επιμ. Βασίλειος Μακρίδης και Ευδοξία Δελλή, 107–150. Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Δημητριάδας, 2025.

- Katsos, Isidoros C.«An Apology for the Apology: Gregory of Nyssa’s Philosophy of Light and Why It Matters». Στο Gregory of Nyssa: on the Hexaemeron: Text, Translation, and Essays, επιμ. Johannes Zachhuber και Anna Marmodoro, 177–199. Oxford University Press, 2025.

- Katsos, Isidoros C.The Metaphysics of Light in the Early Hexaemeral Literature. Oxford University Press, 2023.

- Katsos, Isidoros C.“Basil and Desmond on Wonder and the Astonishing Return of Christian Metaphysics”. Στο Astonishment and Science: Engagements with William Desmond, επιμ. Tyson, 169–181. Cascade Books, 2022.

- Long, Anthony.Νους, Ψυχή και σώμα στον αρχαίο ελληνικό στοχασμό. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2020.

- Mohr, Richard D., και Barbara M. Sattler (επιμ.).One Book, the Whole Universe: Plato’s Timaeus Today. Parmenides Publishing, 2010.

- Runia, David T.Philo of Alexandria: On the Creation of the Cosmos according to Moses. Introduction, Translation and Commentary. Brill, 2001.

- Taylor, Alfred Edward. Πλάτων: Ο άνθρωπος και το έργο του. Μετάφρ. Ιορδάνη Αρζόγλου. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1990.

 

Creation Date

domenica 19 gennaio 2025