Preview

Αναλυτική περιγραφή του μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τις σημαντικότερες εξελίξεις του παγκόσμιου θεάτρου από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έως τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα, εστιάζοντας τόσο στις μεταβολές των θεατρικών θεσμών όσο και στις αλλαγές της δραματουργίας, της σκηνοθεσίας και της παραστασιακής πρακτικής. Στόχος του είναι να προσφέρει στους φοιτητές μια συνολική εικόνα των αισθητικών, ιδεολογικών και πολιτισμικών μετασχηματισμών που διαμόρφωσαν το σύγχρονο θέατρο στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο πρώτο μέρος του μαθήματος (1945–1968) μελετάται η μεταπολεμική ανασυγκρότηση του θεάτρου στη Γαλλία, η ανάπτυξη της θεατρικής αποκέντρωσης, η δημιουργία των μεγάλων φεστιβάλ και η συμβολή προσωπικοτήτων όπως ο Ζαν-Λουί Μπαρώ και ο Ζαν Βιλάρ. Παράλληλα, εξετάζονται οι δραματουργικές αναζητήσεις του υπαρξισμού μέσα από το έργο του Ζαν-Πωλ Σαρτρ και του Αλμπέρ Καμύ, καθώς και η εμφάνιση του Θεάτρου του Παραλόγου με κύριους εκπροσώπους τον Σάμιουελ Μπέκετ, τον Ευγένιο Ιονέσκο και τον Ζαν Ζενέ.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στις εξελίξεις στην Κεντρική Ευρώπη και ειδικότερα στην Τσεχοσλοβακία, με αναφορά στο έργο του σκηνογράφου και σκηνοθέτη Γιόζεφ Σβόμποντα, καθώς και στη μεταπολεμική γερμανική θεατρική σκηνή, όπου εξετάζονται το έργο του Μπερλίνερ Ανσάμπλ και η ανάπτυξη του θεάτρου-ντοκουμέντου. Αντίστοιχα, παρουσιάζονται οι σημαντικότερες τάσεις του ιταλικού θεάτρου, με αναφορές στους Ούγκο Μπέττι, Ντιέγκο Φάμπρι και Εντουάρντο ντε Φιλίππο, καθώς και η καθοριστική συμβολή του Πίκκολο Τεάτρο του Μιλάνου και των Τζόρτζιο Στρέλερ και Πάολο Γκράσσι.

Στο πλαίσιο της μελέτης του βρετανικού θεάτρου εξετάζονται οι μεταπολεμικοί θεσμοί και οι σημαντικότεροι δημιουργοί της περιόδου, όπως ο Τέρενς Ράτιγκαν, η Τζόαν Λίτλγουντ, ο Πήτερ Σάφερ και ο Χάρολντ Πίντερ, καθώς και η συμβολή οργανισμών όπως η English Stage Company, η Royal Shakespeare Company και το National Theatre. Παράλληλα, αναλύεται η εξέλιξη του αμερικανικού θεάτρου, από το Actors Studio και το Off-Broadway έως τις πειραματικές αναζητήσεις της δεκαετίας του 1960, με ιδιαίτερη αναφορά στο Living Theatre και το La MaMa Experimental Theatre Club. Η ενότητα ολοκληρώνεται με τη μελέτη σημαντικών δραματουργών της αμερικανικής σκηνής, όπως οι Τενεσή Γουίλιαμς και Άρθουρ Μίλερ.

Το δεύτερο μέρος του μαθήματος επικεντρώνεται στις μεταμορφώσεις του θεάτρου της ηπειρωτικής Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως το 1990. Εξετάζονται οι ριζοσπαστικές αναζητήσεις του Γιέρζυ Γκροτόφσκι και του «φτωχού θεάτρου», καθώς και το πρωτοποριακό έργο του Ταντέους Καντόρ στην Πολωνία. Στη γερμανόφωνη θεατρική παράδοση παρουσιάζονται δημιουργοί όπως ο Χάινερ Μύλερ, ο Φραντς Ξάβερ Κρόετς και ο Πέτερ Στάιν, ενώ ιδιαίτερη θέση κατέχει η συμβολή της Πίνα Μπάους στη διαμόρφωση του χοροθεάτρου.

Αναφορά γίνεται επίσης στις εξελίξεις του γαλλικού θεάτρου μέχρι το 1990, με κεντρικό άξονα το έργο της Αριάν Μνουσκίν και του Θεάτρου του Ήλιου, καθώς και στη συνεχιζόμενη σημασία του Φεστιβάλ της Αβινιόν ως διεθνούς θεσμού. Παράλληλα, εξετάζονται οι εξελίξεις στο βρετανικό θέατρο της ίδιας περιόδου και η ανανέωση της αμερικανικής σκηνής μετά το 1968, με αφετηρία τα μιούζικαλ και τις πολιτισμικές ανατροπές της εποχής.

Τέλος, το μάθημα εισάγει τους φοιτητές σε θεωρητικές έννοιες που καθόρισαν τη μεταμοντέρνα σκέψη και τη σύγχρονη θεατρική δημιουργία, όπως ο μεταμοντερνισμός και η αποδόμηση, ενώ εξετάζει την εμφάνιση νέων παραστασιακών μορφών, όπως τα happenings του Άλαν Κάπροου, το περιβαλλοντικό θέατρο του Ρίτσαρντ Σέκνερ, οι δραστηριότητες του Performance Group και του Wooster Group, καθώς και το έργο του Ρόμπερτ Γουίλσον.

Η διδασκαλία πραγματοποιείται μέσω διαλέξεων και συνοδεύεται από προβολές οπτικοακουστικού υλικού, αποσπασμάτων παραστάσεων και υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού. Η επικοινωνία με τους φοιτητές γίνεται μέσω της πλατφόρμας e-Class, όπου αναρτώνται ανακοινώσεις, συμπληρωματικό υλικό και χρήσιμες πληροφορίες για την παρακολούθηση του μαθήματος.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται με γραπτή τελική εξέταση. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα εκπόνησης τεσσάρων σύντομων εργασιών κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, βασισμένων σε οπτικοακουστικό υλικό που παρουσιάζεται στο μάθημα. Η επιτυχής ολοκλήρωση των εργασιών αυτών μπορεί να συνεισφέρει έως δύο μονάδες στον τελικό βαθμό του μαθήματος.