Παρουσίαση/Προβολή

(SOC293) -  Κώστας Ελευθερίου

Περιγραφή Μαθήματος

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών και των φοιτητριών με την προβληματική της κοινωνιολογίας των οργανώσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του οργανωσιακού φαινομένου στις σύγχρονες κοινωνίες. Η κοινωνιολογία των οργανώσεων εδράζεται στη γενική προσέγγιση των οργανώσεων ως βασικών χαρακτηριστικών των νεωτερικών κοινωνιών. Οι πολιτικές, οικονομικές, ιδεολογικές και πολιτισμικές διαστάσεις της κοινωνικής δράσης εκδηλώνονται και παγιώνονται συχνά μέσα από οργανωτικές μορφές, οι οποίες σχηματίζονται, εξελίσσονται, μεταβάλλονται και ενίοτε διαλύονται. Το μάθημα θα επιχειρήσει να προσεγγίσει τις οργανώσεις από τη σκοπιά μιας γενικής θεώρησης, αναδεικνύοντας τα στοιχεία της ιδιαίτερης παρουσίας τους στα κοινωνικά συστήματα. Θα υποστηριχθεί ότι η οργάνωση, παρότι αποτελεί ανθρώπινη κατασκευή για τον συντονισμό της εμπρόθετης δράσης ατόμων και ομάδων, συνιστά αναγκαία προϋπόθεση για τη λειτουργία και την αναπαραγωγή των νεωτερικών κοινωνιών.

Στο πλαίσιο του μαθήματος θα πραγματοποιηθεί αρχικά μια συνοπτική εισαγωγή στην ανάλυση των οργανώσεων. Στη συνέχεια θα εξεταστεί η έννοια της εξουσίας και βασικές συναφείς έννοιες, όπως η ισχύς, η νομιμοποίηση, η νομιμότητα και η αυθεντία. Ιδιαίτερη θέση στην ανάλυση θα κατέχει το γραφειοκρατικό φαινόμενο ως κρίσιμη διάσταση για την κατανόηση των οργανώσεων. Θα εξεταστούν οι συνθήκες γένεσης και εδραίωσης της γραφειοκρατίας, καθώς και τα βασικά χαρακτηριστικά της με βάση το βεμπεριανό παράδειγμα. Στη συνέχεια θα αναλυθεί η διαδικασία αυτονόμησης της γραφειοκρατίας στα νεωτερικά κράτη και στις σύγχρονες κοινωνίες, μαζί με τις συνέπειές της για τη δημοκρατική λειτουργία. Η σχετική ενότητα θα ολοκληρωθεί με τη συζήτηση της έννοιας της ιεραρχίας και των μετασχηματισμών που αυτή υφίσταται μέσα από τις αλλαγές στις οργανωτικές μορφές.

 

Έμφαση θα δοθεί επίσης στις αρχές της διοίκησης που προσδιορίζουν την εσωτερική ζωή των οργανώσεων, καθώς και στις λειτουργίες που οι οργανώσεις καλούνται να επιτελέσουν. Θα συζητηθεί ο καταμερισμός της εργασίας στο εσωτερικό του οργανωσιακού πεδίου και, μέσα από την ανάλυση της επιστημονικής διοίκησης, θα παρουσιαστούν τα βασικά στοιχεία της βιομηχανικής οργάνωσης του λεγόμενου οργανωμένου καπιταλισμού, με ιδιαίτερη αναφορά στον τεϊλορισμό. Το μάθημα θα ολοκληρωθεί με τη συζήτηση της σχέσης μεταξύ οργανώσεων και συστημικής θεωρίας, με την ανάλυση των διαδικασιών στοχοθεσίας και λήψης αποφάσεων που καθορίζουν τη δράση των οργανώσεων, καθώς και με τον προσδιορισμό των αιτιών και των βασικών χαρακτηριστικών της οργανωσιακής αλλαγής.

Ημερομηνία δημιουργίας

Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026