Παρουσίαση/Προβολή

(431102) -  Γεώργιος Περτσάς

Περιγραφή Μαθήματος

Εαρινό Εξάμηνο 2025-26, Πέμπτη 15:00-18:00

431102: Κοινά και Εναλλακτικές Μορφές Διακυβέρνησης

(Η΄ ΕΞ. - Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό)

(Email: gpertsas@soc.uoa.gr)

Ώρες υποδοχής: Κατόπιν συνεννόησης μέσω e-mail 

 

Σκοπός του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τις/ους φοιτήτριες/τές με τις σύγχρονες έρευνες, τις θεωρίες και τις πρακτικές των κοινών ως εναλλακτικού παραδείγματος κοινωνικής οργάνωσης και διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο των ενοτήτων του μαθήματος θα ασχοληθούμε με τις ιστορικές, εννοιολογικές, θεωρητικές και εμπειρικές διαστάσεις των κοινών. 

Βασική θεωρητική αναφορά θα αποτελέσει το έργο της Elinor Ostrom. Θα αναπτυχθούν οι βασικές έννοιες του έργου της (π.χ. πόροι κοινής δεξαμενής-ΠΚΔ, πολυκεντρική διακυβέρνηση) στην προοπτική της κατανόησης των κοινών ως εναλλακτικού τρόπου διακυβέρνησης των φυσικών και κοινωνικών πόρων, ο οποίος αναπτύσσεται και υπάρχει πέρα από την αγορά και το κράτος.

Θα σκιαγραφηθεί η σχέση των κοινών με μείζονες παράγοντες και δρώντες εντός του κυρίαρχου θεσμικού παραδείγματος, όπως το κεντρικό κράτος και η τοπική αυτοδιοίκηση, τα πολιτικά κόμματα, τα κοινωνικά κινήματα, οι συνεταιρισμοί και οι φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Επεκτείνοντας τον προβληματισμό αυτό θα εστιάσουμε στη σχέση των κοινών με το διεθνές επίπεδο καθώς και στην έννοια των οικουμενικών κοινών στη σχέση τους με τους διεθνείς οργανισμούς και τις ιδιαιτερότητες της διεθνούς πολιτικής. Το ζήτημα της κλίμακας και της πολυπλοκότητας, σε σχέση με την ικανότητα συλλογικής αυτοδιαχείρισης των κοινών, θα αποτελέσει σημείο προβληματισμού και κριτικών συζητήσεων. Σκοπός μας είναι να συσχετίσουμε τα κοινά με το ευρύτερο κοινωνικό και θεσμικό πλαίσιο εντός του οποίου υπάρχουν και αναπτύσσονται.

Θα εστιάσουμε σε συγκεκριμένα παραδείγματα των πρακτικών και της διακυβέρνησης των κοινών, όπως αυτά συναντώνται ιστορικά, αλλά και στο σήμερα, σε διάφορους τομείς της κοινωνικής ζωής. Ενδεικτικά, θα αναφερθούμε στη διαχείριση των φυσικών πόρων ως κοινών˙ στην εργασία ως κοινό, μελετώντας το παράδειγμα σύγχρονων συνεταιρισμών και συνεργατικών˙ στην πόλη και τον δημόσιο χώρο ως κοινό και τέλος στον ψηφιακό χώρο και την αναδιοργάνωση του υπό τους όρους των ψηφιακών κοινών (π.χ. ομότιμη παραγωγή, συνεταιριστικές ψηφιακές πλατφόρμες, Wikipedia κ.α.).  

Στόχος του μαθήματος είναι η κατανόηση των κοινών τόσο ως θεωρητικού παραδείγματος διακυβέρνησης όσο και ως ενός συνόλου καθημερινών πρακτικών, καθώς και ο κριτικός αναστοχασμός πάνω στις πρακτικές δυνατότητες, τις υποσχέσεις και τα όρια τους σε σχέση με μείζονα κοινωνικοπολιτικά διακυβεύματα του καιρού μας.      

Ημερομηνία δημιουργίας

προχθές