Παρουσίαση/Προβολή
Συγκριτική Ανάλυση Πολιτικών Συστημάτων στην Ανατολική Ασία
(PSPA449, 42988) - Φιλίππα Χατζησταύρου
Περιγραφή Μαθήματος
Το μάθημα προτείνει την εις βάθος μελέτη του κράτους, των πολιτικών θεσμών και κομμάτων στις χώρες της Ανατολικής Ασίας (Ιαπωνία, Κίνα, Κορέα) σε συγκριτική προοπτική. Το μάθημα καλύπτει σημαντικές πτυχές της συγκριτικής πολιτικής ανάλυσης, όπως είδη καθεστώτων, πολιτικά συστήματα, σχέσεις κράτους-κοινωνίας. Εστιάζει στη θεσμική αρχιτεκτονική των εν λόγω περιπτώσεων μελέτης αναδεικνύοντας κοινές συνιστάμενες (κοινά ιστορικά πρότυπα, κομφουκιανισμός, ισχυρό αναπτυξιακό κράτος, πολιτικός καπιταλισμός, ύστερη εκβιομηχάνιση, κεντρικός ρόλος του κράτους και της γραφειοκρατίας) και κρίσιμες διαφορές σε σχέση με διαιρετικές τομές, όπως ιστορικοί ανταγωνισμοί, οι δομές των ελίτ, τα συμφέροντα, η ιδεολογία, ο εθνικισμός, κέντρο-περιφέρεια, οι εξωτερικές πιέσεις.
Η μελέτη της εν λόγω περιοχής θα αναδείξει αφενός ένα ευρύ φάσμα καθεστώτων και συγκριτικές διαστάσεις κλειδιά (εκτελεστική εξουσία, κομματικά συστήματα, πολιτική κουλτούρα), και αφετέρου την πολιτική σημασία και ιστορική εξέλιξη των κεντρικών θεσμών, τα κύματα εκδημοκρατισμού και αυταρχισμού, αλλά και βασικές πτυχές διάδρασης της σύγχρονης εγχώριας πολιτικής με τη διεθνή πολιτική.
Μαθησιακά αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι τόσο η ανάδειξη της ιστορικής συγκρότησης και εθνικής ιδιοσυστασίας των υπό μελέτη χωρών, όσο και η καταγραφή των ιδιαίτερων στοιχείων της πολιτικής και οργανωσιακής κουλτούρας τους. Πέρα από την κατανόηση ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των πολιτικών καθεστώτων και συστημάτων, κρίνεται σημαντική η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τα εργαλεία της συγκριτικής πολιτικής ανάλυσης για την εξήγηση σημαντικών αποκλίσεων που διαπιστώνονται στα υπό μελέτη πολιτικά συστήματα (κοινωνικές ανισότητες, νέο-εθνικισμοί, βιομηχανική έκρηξη/αποβιομηχάνιση κτλ.) καταδεικνύοντας έτσι την πολιτική ποικιλομορφία και τη θεωρητική σημασία της περιοχής για τη συγκριτική πολιτική.
Η αξιολόγηση θα έχει ευέλικτη μορφή, κυρίως μέσα απο συνεργατικές εργασίες/περιπτωσιολογικές μελετές, παρουσιάσεις ή/και προφορική εξέταση.
Περίγραμμα Διαλέξεων
- Ιαπωνία, Β./Ν. Κορέα και Κίνα: ένα έντονο μείγμα πολιτικών συστημάτων. Η Ανατολική Ασία και η Δύση, εγχώριες και διεθνείς διαστάσεις.
- Από την Αυτοκρατορική Ιαπωνία στο πολιτικό σύστημα του κυρίαρχου κόμματος
- Από την οικογενειοκεντρική επιχειρηματικότητα Zaibatsu στις συστάδες Keiretsu. Ο πολιτικο-οικονομικός ρόλος του κράτους στην Ιαπωνία.
- Κοινωνικές διαιρέσεις, κουλτούρα και νέοι στην σύγχρονη Ιαπωνία.
- Δυναστείες, Ιαπωνική αποικιοκρατία και διχοτόμηση στην Κορέα. Η περίπτωση της Β. Κορέας.
- Εθνικισμός, εκλογικός αυταρχισμός και πειθαρχικό σύστημα κράτους-κεφαλαίου (chaebols) στη Νότια Κορέα.
- Δομική κρίση του καπιταλισμού, οικονομικές ανισότητες και κοινωνία των πολιτών στη Νότια Κορέα.
- Από το ενιαίο αυτοκρατορικό κράτος στο δημοκρατικό συγκεντρωτισμό. Η συνταγματική εξέλιξη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας από το 1949 μέχρι σήμερα και o κανόνας του ενός κόμματος.
- Τα κεντρικά χαρακτηριστικά της γεωπολιτικής στρατηγικής της Κίνας: διπλωματία της παγίδας του χρέους και ψηφιακός τεχνο-ιμπεριαλισμός
- Κράτος και κοινωνία στην σύγχρονη Κίνα: από το ‘Κινεζικό όνειρο’ στην κοινωνική δυσαρέσκεια από τη βάση.
- Παρουσιάσεις – συζήτηση
- Παρουσιάσεις – συζήτηση
- Συμπεράσματα: Η ‘διπλή μετάβαση’ των χωρών της Ανατολικής Ασίας.
Το μάθημα προτίθεται να είναι διαδραστικό και πέρα από ένα πιο κλασσικό γνωσιακό υλικό που θα προσφέρει στο πεδίο της συγκριτικής πολιτικής στις τρεις χώρες, έχει στόχο να ανοίξει την συζήτηση με παρουσιάσεις των φοιτητών/τριών για σύγχρονα θέματα που αφορούν ιδιαίτερα τους νέους/νέες στις χώρες της Ανατολικής Ασίας. Οι παρουσιάσεις μπορούν να είναι συλλογικές εργασίες και κάθε παρουσίαση θα έχει και έναν/μία συζητητή/τρια.
Θεματικά πεδία για τις παρουσιάσεις
- Ιαπωνία
J-pop, η κουλτούρα των ‘ειδώλων’
Το δημογραφικό ζήτημα και το φαινόμενο “singles society” or “low-desire society”
- Ν. Κορέα
K-pop, Korean ‘Wave’ (Hallyu)
Νοτιοκορεατικός κινηματογράφος- η βία του κορεάτικου καπιταλισμού
- Β. Κορέα
Το σύστημα "Songbun"
Η γενιά "Jangmadang"
- Κίνα
Η κουλτούρα της πλατφόρμας. China Xinhua News.
Το κίνημα Lying Flat (από 2021)
Ημερομηνία δημιουργίας
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026
-
Περίγραμμα
Δεν υπάρχει περίγραμμα