Παρουσίαση/Προβολή

(ΜΜ222) -  Μαρία Παπαπαύλου

Περιγραφή Μαθήματος

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τμήμα Μουσικών Σπουδών

Ακαδημαικό Έτος 2026/27

 

Μουσικές του Κόσμου

Διδάσκουσα: Μαρία Παπαπαύλου, Καθηγήτρια Εθνομουσικολογίας-Μουσικές της Μεσογείου

Ώρες μαθήματος: 

Ημέρες και ώρες συνεργασίας: Κατόπιν συνεννόησης με τη διδάσκουσα

 

 

Περιγραφή                                       

Το μάθημα «Μουσικές του Κόσμου»  είναι υποχρεωτικό μάθημα Κορμού.Υπό τη σκέπη των «Μουσικών του Κόσμου» θα ασχοληθούμε με τις μουσικές της Λατινικής Αμερικής. Θα ξεκινήσουμε με μια σύντομη εισαγωγή στις κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της ιστορίας της Λατινικής Αμερικής από την ανακάλυψη της το 1492 μέχρι και τον ολοκληρωτικό αποικισμό της από τους Ευρωπαίους. Θα διαπιστώσουμε την  αποφασιστική επίδραση της ευρωπαϊκής κατάκτησης και του διατλαντικού αφρικανικού δουλεμπορίου στα μουσικά ιδιώματα που διαμορφώθηκαν  στον Νέο Κόσμο.

 

Θα ασχοληθούμε με τις μουσικές της Καραϊβικής, όπως η Rumba και το Son στην Κούβα, η Bomba και η Musica Jibaros στο Πουέρτο Ρίκο και το Vodou στην Αιτή, της Βενεζουέλας (μουσική των γηγενών του Ορινόκου), της Βραζιλίας (Capoeira, Candomble, μουσική των γηγενών του Αμαζονίου), την μεγάλη παράδοση του Tango της Αργεντινής και θα κλείσουμε με την περιοχή των Άνδεων και συγκεκριμένα τις μουσικές παραδόσεις του Περού.

 

 Θεματικά θα μας απασχολήσουν ζητήματα, όπως η ανάδυση υβριδικών μουσικών ειδών μέσα από την αλληλεπίδραση αφρικανικών και ευρωπαϊκών μουσικών ιδιωμάτων, η σχέση της μουσικής με τα πνεύματα και την υπερβατικότητα, η σχέση της μουσικής με την πολιτική και την παγκοσμιοποίηση.

 

Στόχοι του μαθήματος

• Να κατανοήσουν οι φοιτήτριες και οι φοιτητές την εθνομουσικολογική θεωρητική και μεθοδολογική οπτική στο παράδειγμα των μουσικών του κόσμου, καθώς μέσα από τη μελέτη επιτόπιων εθνομουσικολογικών ερευνών (μουσικές εθνογραφίες) εστιάζουμε σε μια συγκεκριμένη μουσική παράδοση και στους τρόπους που αυτή συνδέεται και αναδεικνύει την κουλτούρα των ανθρώπων που τη ζουν, τη διαμορφώνουν και την επιτελούν.
• Να αναπτύξουν την συγκριτική και συνθετική σκέψη αποκτώντας γνώσεις ως προς τις διαφορετικές μουσικές παραδόσεις της Λατινικής Αμερικής.
• Να εμβαθύνουν τις γνώσεις τους ως προς τη σχέση μουσική και κουλτούρα μέσα από συγκεκριμένες επιτόπιες εθνομουσικολογικές έρευνες στις μουσικές κουλτούρες της Λατινικής Αμερικής.
• Να μάθουν συσχετίζουν το μουσικό υλικό για το οποίο πληροφορούνται με το ευρύτερο ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο της αποικιο- και μετααποικιακής εποχής της Λατινικής Αμερική

Τρόπος διδασκαλίας

Ο τρόπος διδασκαλίας του μαθήματος είναι διαδραστικός και συμμετοχικός. Η διδάσκουσα έχοντας προετοιμάσει το περιεχόμενο της κάθε διάλεξης μέσα από τη συνδυαστική μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, την οποία όμως έχουν στη διάθεσή τους οι φοιτητές από την αρχή των παραδόσεων, παρουσιάζει το πραγματολογικό υλικό με την αρωγή οπτικοακουστικών μέσων. Οι φοιτητές/τριες καλούνται να σχολιάσουν τα μουσικά παραδείγματα που παρουσιάζονται είτε στη βάση μιας συγκριτικής λογικής με προηγούμενες εθνομουσικολογικές έρευνες, είτε στη λογικής της βαθύτερης κατανόησης της σχέσης μουσικής και κουλτούρας. 

 

 Υποχρεώσεις φοιτητών – Αξιολόγηση

Παρακολούθηση και ενεργός συμμετοχή στις διαλέξεις

Γραπτές τελικές εξετάσεις με ανοιχτές σημειώσεις 

 

Βιβλία που δίδονται από τον Εύδοξο:

Ferrer, Horacio. 2014. To Τάνγκο: Η ιστορία και η εξέλιξή του. Αθήνα: Εκδόσεις Κοντύλι

Πουλάκης, Νικόλαος. 2023. Μουσικές του Κόσμου. Ηλεκτρονικό σύγγραμμα Κάλλιπος

 

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΕΣ

(για άρθρα βλ. "Έγγραφα")

 

Καραϊβική (Κούβα, Πουέρτο Ρίκο, Τζαμάικα, Δομινικανή Δημοκρατία, Τρινιδάδ)

Manuel, Peter, Bilby Kenneth and Largey, Michael. 2006. Caribbean Currents. Caribbean Music. From Rumba to Reggae. Philadelphia: Temple University Press

 

Κούβα

Moore, R.D. 1998. Nationalizing Blackness.Afrocubanismo and Artistic Revolution in Havana. University of Pittsburgh

Bodenheimer, R. 2915. Geographies of Cubanidad: Place, Race, and Musical Performance in Contemporary Cuba, University Press of Missisippi

 

Αιτή

Wilken, L. 1992. The Drums of Vodou. White Cliffs Media Company

Largey, Michael. 2006. Vodou Nation. Haitian Art Music and Cultural Nationalism. Chicago and London: The University of Chicago Press

 

Πουέρτο Ρίκο

Ferreras, Salvador. 2005. Solo drumming in Puerto Rican Bomba. Ph.D. University of British Columbia

 

Βενεζουέλα

Olsen, D. 1996. Music of the Warao of Venezuela. Song people of the Rain Forest. University Press of California

 

Βραζιλία

Seeger, Antony. 2004. Why Suya Sing. A Musical Anthropology of an Amazonian People. Urbana and Chicago: University of Illinois Press

Wafer, Jim. 1991. The Taste of Blood. Spirit Possession in Brazilian Candomble. Philadelphia: University of Pennsylvania Press

 

Αργεντινή

Savigliano, Marta E. 1995 Tango and the Political Economy of Passion.

Gubner, Jenny. 2014. Tango, Not-For-Export: Participatory Music-Making, Musical Activism,                                    and Visual Ethnomusicology in the Neighborhood Tango Scenes of Buenos Aires, 

                           Ph.D. UCLA

 

Περού

Turino, Thomas. 1993. Moving away from Silence. Music of the Peruvian Altiplano and the Experience of Urban Migration. Chicago and London: The University of Chicago Press

Tucker, Joshua. 2019. Making Music Indigenous. Popular Music in the Peruvian Andes. The University of Chicago Press

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τετάρτη 21 Φεβρουαρίου 2018