Παρουσίαση/Προβολή

(Επιλογής) -  Σοφία Μεσσήνη

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα Ιδεολογία και ΜΜΕ εξετάζει τη διαχρονική σχέση μεταξύ ιδεολογίας, δημόσιας επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο τα μέσα συμμετέχουν στη συγκρότηση, αναπαραγωγή και μετασχηματισμό των ιδεολογικών αναπαραστάσεων στις σύγχρονες κοινωνίες. Αφετηρία αποτελεί η ιστορική εξέλιξη της έννοιας της ιδεολογίας, από τον Διαφωτισμό και τις κλασικές θεωρητικές προσεγγίσεις έως τις νεότερες κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές θεωρίες, με στόχο την κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στην ιδεολογία, την εξουσία, τον πολιτικό λόγο και τη δημόσια επικοινωνία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υποχώρηση των καθιερωμένων ιδεολογιών της πρώτης νεωτερικότητας και στην αυξανόμενη κυριαρχία της τηλεόρασης, της τεχνολογικής εικόνας και των οπτικοακουστικών μορφών επικοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η έννοια της «εικονικής ιδεολογίας», καθώς και ο τρόπος με τον οποίο η εικόνα και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης επηρεάζουν τη συγκρότηση και τις λειτουργίες του πολιτικού λόγου, τις σχέσεις εξουσίας και τη διαμόρφωση της καταναλωτικής κοινωνίας.

Παράλληλα, το μάθημα εξετάζει ειδικότερες όψεις της σχέσης ιδεολογίας και ΜΜΕ σε συνάρτηση με τις κοινωνικές τάξεις και τις πολιτικές ιδεολογίες, το φύλο, την εθνότητα και τη «φυλή», τη θρησκεία, τη γλώσσα και τις υποπολιτισμικές ομάδες. Αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο διαφορετικές κοινωνικές ταυτότητες και σχέσεις εξουσίας αναπαρίστανται, νοηματοδοτούνται και αναπαράγονται στον δημόσιο και μιντιακό λόγο.

Η ανάλυση επεκτείνεται στις σύγχρονες μεταβολές του επικοινωνιακού περιβάλλοντος και στη μετάβαση από τα παραδοσιακά μέσα στις ψηφιακές πλατφόρμες. Εξετάζονται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η αλγοριθμική διαμεσολάβηση της πληροφορίας, οι νέες μορφές οπτικής και ψηφιακής πολιτικής επικοινωνίας, καθώς και η τεχνητή νοημοσύνη ως νέος παράγοντας παραγωγής, αναπαραγωγής και διάχυσης ιδεολογικών αφηγήσεων.

Η διδασκαλία συνδυάζει τη θεωρητική προσέγγιση με την κριτική ανάλυση σύγχρονων παραδειγμάτων από τον ελληνικό και διεθνή δημόσιο λόγο. Μέσα από μελέτες περίπτωσης, ανάλυση ειδησεογραφικού και οπτικοακουστικού υλικού και παραδείγματα από τα παραδοσιακά και ψηφιακά μέσα, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξοικειώνονται με βασικά εργαλεία κριτικής ανάλυσης της ιδεολογίας και των μέσων και με τις σύγχρονες μορφές ιδεολογικής διαμεσολάβησης.

Ημερομηνία δημιουργίας

Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026