Παρουσίαση/Προβολή

(83ΝΥ507) -  Έλλη Φιλοκύπρου

Περιγραφή Μαθήματος

Τα ποιήματα δεν γράφονται με ιδέες, γράφονται με λέξεις, είχε πει ένας σημαντικός Γάλλος ποιητής. Γράφονται, βέβαια, και με ιδέες και με στοχασμό και με συναίσθημα. Αλλά οπωσδήποτε  με λέξεις. Δεν αρκεί να ρίξει κανείς το συναίσθημά του ή τη σκέψη του πάνω στο χαρτί. Απαιτείται σκληρή δουλειά με το υλικό της γραφής: τις λέξεις.

 

Εμείς, λοιπόν, θα προσπαθήσουμε να  μελετήσουμε την ποιητική λειτουργία 'από μέσα'. Θα σταθούμε, δηλαδή, στους τρόπους παραγωγής νοήματος: τις λέξεις που μας αιφνιδιάζουν, τη λειτουργία του ρυθμού, την ειρωνεία, τον υπαινιγμό, τη δημιουργία μιας υποβλητικής ατμόσφαιρας. Στη συνέχεια, θα δοκιμάζετε ορισμένες από αυτές τις τεχνικές σε δικούς σας στίχους. Η κατανόηση περνά μέσα από τη δημιουργία. Και η δημιουργία περνά μέσα από τη μίμηση. Επικοινωνούμε καλύτερα με τα ποιήματα - και αυτός είναι ο βασικός στόχος του μαθήματος - όταν τα οικειοποιούμαστε. 

 

Θα μελετήσουμε έργα δύο ποιητών και δύο ποιητριών:  του Οδυσσέα Ελύτη και του Νίκου Γκάτσου, της Κικής Δημουλά και της Ζέφης Δαράκη.  Θα δούμε τα παιχνίδια του Ελύτη με τον ρυθμό, τις απρόσμενες εικόνες του, τη λατρεία της φύσης. Θα δούμε τη λειτουργία του ανέφικτου, της λαχτάρας, του ονείρου σε ποιήματα του Γκάτσου. Την έντεχνη ταλάντευση της Δημουλά ανάμεσα στην εξομολόγηση και στην απόκρυψη, τις μεταμορφώσεις των λέξεων. Την έλξη της Δαράκη από τη μοναξιά και το σκοτάδι, τους παράξενους συνδυασμούς εικόνων, την  αγωνία της για επικοινωνία.

 

Θα συζητάμε τα παραπάνω θέματα με εργαλείο ένα Ανθολόγιο που θα αναρτηθεί στα Έγγραφα πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Και κατά διαστήματα θα σας δίνω κάποια άσκηση: τη σύνθεση ενός μικρού ποιήματος πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα, με τη χρήση συγκεκριμένων τεχνικών.  Όσες και όσοι δεν θέλετε να δοκιμαστείτε στην ποιητική γραφή, θα γράφετε σύντομα δοκίμια αναλύοντας ένα ποίημα από την άποψη των τεχνικών που θα έχουμε μελετήσει.

 

Ο στόχος δεν είναι να γίνετε ποιητές και ποιήτριες. Βέβαια, όσους και όσες γράφετε ποίηση, η μελέτη και η εξάσκηση αυτή θα σας βοηθήσουν πολύ. Αλλά και όσες και όσοι δεν γράφετε, θα έχετε την ευκαιρία να κερδίσετε μια νέα αντίληψη της ποίησης - μιας τέχνης που έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, όπως έχει γράψει ο Σεφέρης. Και θα έχετε την ευκαιρία να παίξετε με στίχους - ένα κεφάτο, δημιουργικό παιχνίδι αυτογνωσίας. 

 

Έτσι θέλω να δείτε το μάθημα, το οποίο, όπως κάθε παιχνίδι, απαιτεί την ενεργή σας συμμετοχή. Δεν θα κρατώ παρουσίες. Οι ασκήσεις θα σας δίδονται χωρίς προειδοποίηση. Όσες και όσοι συμμετάσχετε σε δύο από τις τρεις ασκήσεις, θα λάβετε μέρος στην τελική "πρόοδο" (στο τελευταίο μάθημα) και, αν έχετε συγκεντρώσει τον απαιτούμενο βαθμό, δεν θα χρειαστεί να προσέλθετε στις τελικές εξετάσεις. Το σύγγραμμα που θα έχετε πάρει (βλ. παρακάτω) θα αξιοποιηθεί ως βάση για τη θεωρία της δημουργικής γραφής, αν, ωστόσο χρησιμοποιηθεί σε κάποια άσκηση, θα το έχετε ανοιχτό μπροστά σας. 

 

Όσοι και όσες θα έχετε μειωμένη ή και μηδενική συμμετοχή στις ασκήσεις, θα προσέλθετε στις τελικές εξετάσεις, όπου και πάλι θα μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα στη δημιουργική γραφή, μέσω της μίμησης, και στη δημιουργική επεξεργασία των ποιημάτων που θα σας δοθούν. Στις τελικές εξετάσεις, θα κληθείτε επίσης να απαντήσετε σε ερώτηση/ερωτήσεις βασισμένες σε κεφάλαια από το σύγγραμμα που θα έχετε πάρει: τη μελέτη της Μαρίλης Δουζίνα, Η Δημιουργικότητα στο μάθημα της Λογοτεχνίας (στις τελικές εξετάσεις γράφετε με κλειστά βιβλία).

 

Αξιολόγηση του μαθήματος:

3 ασκήσεις Χ 2 βαθμούς η καθεμία = 6

εναλλακτικά: 2 ασκήσεις Χ 3 βαθμούς η καθεμία = 6

4 βαθμοί η τελική πρόοδος

(θα υπάρξει δυνατότητα ομαδικής εργασίας, η οποία θα βαθμολογείται με άριστα το 1 [προκειμένου να κάνετε εργασίες μόνο όσες και όσοι πραγματικά το θέλετε!]. Σε αυτήν την περίπτωση, η τελική πρόοδος θα βαθμολογηθεί με άριστα το 3.

 

Θα συζητήσουμε τις λεπτομέρειες προφορικά, στο πρώτο μάθημα.  

Καλή μας αρχή!

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026