Μάθημα : ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ

Διάλεξη στο πλαίσιο του 2^ου διαδικτυακού κύκλου “The field that wasn’t unalived”- Θερινό σχολείο γλωσσολογίας CreteLing 2026

Διάλεξη του 2^ου διαδικτυακού κύκλου “The field that wasn’t unalived” 

Επόμενη ομιλία: 05 Μαρτίου 2026

Άγγελος Λουκάς (PhD, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης): Αδύναμα φωνολογικά στοιχεία και οι ποικίλες πραγματώσεις τους

Περίληψη

Η φωνολογική ποικιλότητα είναι ευρέως διαδεδομένη σε διαγλωσσικό επίπεδο. Εστιάζοντας, για παράδειγμα, σε περιπτώσεις συναίρεσης ή ημιφωνοποίησης,
παρατηρούμε ότι υπάρχουν γλώσσες όπου η εφαρμογή της εκάστοτε φωνολογικής διαδικασίας εξαρτάται από το μορφολογικό περιβάλλον (π.χ. τα συνηρημένα ρήματα της Αττικής Ελληνικής με Θεματικό Φωνήεν (1), σε αντιπαραβολή με την απουσία συναίρεσης στις φωνηεντόληκτες ρίζες (2)), ή είναι προαιρετική (π.χ. προαιρετική ημιφωνοποίηση του /u/ σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα της Κοινής Νέας Ελληνικής (3)):

(1) /tiːm-a-omen/    [tiː.mɔː.me.n]                                        ‘τιμώ-1ΠΛ’
(2) /akoː-omen/      [a.koː.o.me.n]                                       ‘ακούω-1ΠΛ’
(3) /tu anθropu/      [tu [an̪.θro.pu]] ~ [tw [an̪.θro.pu]]          ‘ο.ΑΡΣ.ΓΕΝ.ΕΝ άνθρωπος.ΑΡΣ.ΓΕΝ.ΕΝ’

Στη συγκεκριμένη ομιλία επιχειρώ να εξηγήσω την εν λόγω φωνολογική ποικιλότητα υπό το πρίσμα της Διαβαθμισμένης Αρμονικής Γραμματικής (Smolensky
& Goldrick 2016), διακρίνοντας ανάμεσα σε ισχυρά και αδύναμα φωνολογικά στοιχεία. Τα πρώτα διαθέτουν ικανοποιητικά επίπεδα ενέργειας για να πραγματωθούν χωρίς βοήθεια, σε αντίθεση με τα δεύτερα, που είναι ασθενή και χρειάζονται επιπλέον ενέργεια. Αυτή μπορεί να προέλθει από την ίδια τη γραμματική (επενθετική ενέργεια), ή από ένα γειτονικό στοιχείο μέσω συγχώνευσης· σε διαφορετική περίπτωση, το αδύναμο στοιχείο δεν πραγματώνεται.
Η προτεινόμενη ανάλυση μάς προσφέρει μια σαφής εξήγηση φαινομένων φωνολογικών αποκλίσεων, ενώ περιπτώσεις ελεύθερης εναλλαγής ερμηνεύονται με
βάση το βαθμό διαφοράς στην αρμονία των πιθανών φωνολογικών εξαγόμενων.

Σύνδεσμος Zoom: https://authgr.zoom.us/j/97863008730?pwd=kHooq5rFRu1NgSRbcQVCNH1GOaYqMc.1

Meeting ID 978 6300 8730

Passcode 824799

Θερινό σχολείο γλωσσολογίας CreteLing 2026

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, θα πραγματοποιηθεί το θερινό σχολείο γλωσσολογίας CreteLing 2026, 18-31 Ιουλίου, στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, στο Ρέθυμνο. Προσφέρεται πληθώρα εισαγωγικών και μη μαθημάτων γλωσσολογίας. Η έγκαιρη εγγραφή εξασφαλίζει χαμηλότερα δίδακτρα!

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του σχολείου:

https://linguistics.philology.uoc.gr/cssl26/