ΦΣ 100 Εισαγωγή στην Φιλοσοφία - Τμήμα Ψυχολογίας

Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης

Περιγραφή

Το μάθημα φιλοδοξεί να παρακολουθήσει το μακρύ και γοητευτικό ταξίδι της φιλοσοφίας μέσα στον χρόνο, και να εστιάσει στις ιδέες που διαμόρφωσαν - και συνεχίζουν να επηρεάζουν - την σκέψη μας αλλά και την ζωή μας. Ο θεός, ο θάνατος, το καλό και το κακό, η γνώση και ο τρόπος που την αποκτούμε, αυτό που υπάρχει και αυτό που δεν υπάρχει, αυτά και πολλά άλλα θα συζητηθούν με έμφαση όχι τόσο στην ιστορική αλληλουχία, αλλά κυρίως στα επιχειρήματα.

 

Το μάθημα εξετάζεται γραπτώς. Δεν δίδονται απαλλακτικές εργασίες. Σε ό,τι αφορά στην γραπτή εξέταση, πλήρης θεωρείται η απάντηση που εμπεριέχει τόσο αυτά που αναφέρονται στο σχετικό σύγγραμμα, όσο και εκείνα που έχουν εκτεθεί και αναπτυχθεί στις παραδόσεις του μαθήματος.

Διδάσκοντες

Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης

Επίκουρος Καθηγητής Εφαρμοσμένης Ηθικής

5ος όροφος, κυψέλη 501, τηλέφωνο γραφείου 2107277574

e-mail:eprotopa@ppp.uoa.gr, website: www.protopapadakis.gr

Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1972. Είμαι απόφοιτος του Κλασικού Λυκείου Αναβρύτων. Σπούδασα Φιλοσοφία στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του οποίου ανακηρύχθηκα Διδάκτωρ Φιλοσοφίας το 2002 με θέμα διδακτορικής διατριβής «Η Ιδέα της Ευθανασίας στην Σύγχρονη Βιοηθική». Από το 2004 διδάσκω στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Άρθρα μου έχουν δημοσιευθεί σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά, συλλογικούς τόμους και πρακτικά συνεδρίων. Έχω δημοσιεύσει τέσσερις μονογραφίες στα Ελληνικά και έχω επιμεληθεί την έκδοση δυο συλλογικών έργων στην Αγγλική, ενός στην Σερβική και τριών ακόμη στην Ελληνική. Είμαι μέλος της επιτροπής Βιοηθικής του Ε.Κ.ΠΑ. καθώς και της Έδρας Βιοηθικής της UNESCO, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας. Είμαι, επίσης, μέλος διαφόρων φιλοσοφικών εταιρειών της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Για περισσότερες πληροφορές www.protopapadakis.gr.

Προτεινόμενα συγγράμματα

Θεοδόσης Πελεγρίνης, Εισαγωγή στην Φιλοσοφία [Αθηνα: Πεδίο, 2010) [κωδικος Ευδόξου: 3045].

Μπέρτραντ Ράσσελ, Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας, τόμος Α' (Αθήνα: Αρσενιδης, χ.χ.) [κωδικος Ευδόξου: 13256090].

Ενότητες

Η φιλοσοφία ως ερώτημα για το τι υπάρχει, και για τον τρόπο με τον οποίον υπάρχουν αυτά που υπάρχουν. Το μεταφυσικό ερώτημα: ο Θεός, ο θάνατος, το κακό. Το οντολογικό ερώτημα: τι και με ποιόν τρόπο υπάρχει. Το γνωσιολογικό ερώτημα: πως γνωρίζουμε τα πράγματα. Το αιαθσητικό ερώτημα: το ωραίο, το άσχημο, το γκροτέτσκο κ.ά.τ. ως ποιότητες των όντων. Το ηθικό ερώτημα: τι είναι αγαθό/δίκαιο/δεον/προσήκον;

Η αρχή ως λογική αναγκαιότητα / απαίτηση. Η αναζήτηση της αρχής αυτής στα στοιχεία της φύσης (η πρωτοκαθεδρία του νερού). Τα πρώτα θεμέλια της επιστήμης και της φιλοσοφίας. Η αρχή της αναλογίας (μαγνητίδα λίθος). Η εμπειρική παρατήρηση. Ο θεός και ο κόσμος. Οι απαρχές του πανενθεϊσμού (πάντα πλήρη θεών). Εμπειρισμός και ιδεαλισμός.

Από την εντός του κόσμου αρχή των όντων, στην υπερβατική. Το ανώλεθρο άπειρο και η δίκη στον Αναξίμανδρο. Ο ιδιότυπος μονισμός του Αναξιμένη. Η αέναη ροή στον Ηράκλειτο, ο πόλεμος και η αρμονία. Η απόρριψη της διάκρισης καλού και κακού. Η αντίστοιχη αντίληψη του Baruch Spinoza.

Η κριτική του ανθρωπομορφισμού. Η δυνατότητα του ανθρώπου να γνωρίζει την θεία ουσία και τις ιδιότητες του θεού. Οι σχετικές απόψεις του Πρωταγόρα και η αποφατική θεολογία. Ο θεός ακινητεί και διοικεί τον κόσμο δια της νοήσεως - η αντίστοιχη αντίληψη του Αριστοτέλη. Η εισαγωγή του ενισμού και η έντονη αμφισβήτηση της εγκυρότητας της γνώσης - οι απόψεις των σκεπτικών ακαδημαϊκών, ιδίως του Αρκεσίλαου και του Καρνεάδη.

Από τον Διονυσιασμό στον Ορφισμό, και από εκεί στον Πυθαγοριαμό. Ο Πυθαγόρας ως ημι-μυθική μορφή. Μια φιλοσοφική σχολή που, τελικώς, δεν επεβίωσε. Οι ιδέες που επηρέασαν τον Πλάτωνα. Η παραγωγή και ο ιδεαλισμός. Οι κατηγορίες των όντων και τα ζεύγη των αντιθέτων. Η μετενσάρκωση, η μαντεία (divination), η αιώνια επιστροφή, η συμπάθεια, η αθανασία της ψυχής. Η διατήρηση της ταυτότητας κατά τις μετενσαρκώσεις. Η δια της μετενσάρκωσης συνάφεια του ανθρώπου με τα υπόλοιπα έμψυχα (έμβια) όντα.

Η αμφισβήτηση των αισθήσεων και η νοητική σύλληψη της πραγματικότητας. Τί υπάρχει και τί δεν υπάρχει κατά λογική αναγκαιότητα. Η ανυπαρξία της κίνησης. Ο δρόμος της δόξας και ο δρόμος της αλήθειας. Η κοσμολογική απόδειξη βασισμένη στην γλώσσα - προοικονομώντας τον Άνσελμο και τον Καρτέσιο.

Ημερολόγιο