Μεταπτυχιακό σεμινάριο ΛΟ.Σ.ΠΟ.: Ιστορία της Κλασικής Φιλολογίας (ΧΕ 2021-2022)

Στέφανος Ματθαίος

Περιγραφή
Σκοπός του σεμιναρίου είναι να μελετήσει και να αναλύσει από ιστορικής σκοπιάς το αντικείμενο, την ερευνητική στόχευση και τις μεθόδους της Κλασικής Φιλολογίας και να ερμηνεύσει τα εκάστοτε πορίσματα τόσο ως προς την γενετική όσο και ως προς την εξελικτική τους διάσταση και προοπτική.
 
Με αφετηρία τη συγκρότηση και τη θεμελίωση της φιλολογίας ως ιδιαίτερου επιστημονικού κλάδου κατά την αρχαιότητα και τη μελέτη των προϋποθέσεων αυτονόμησής της από συναφείς, συχνά ανταγωνιστικές περιοχές θα εξεταστεί η πορεία της επιστήμης έως τη σημερινή εποχή με θεματικούς άξονες τις περιόδους, τις διάφορες σχολές που διαμορφώθηκαν και τους βασικούς εκπροσώπους τους και με παράλληλη εστίαση στον εκάστοτε μεθοδολογικό, ιδεολογικό και πολιτισμικό προσανατολισμό και στόχευση.
 
Απώτερος σκοπός του σεμιναρίου είναι να αναδειχθούν επιστημολογικές συνέχειες και ασυνέχειες, κυρίως όμως οι προοπτικές ενός κεντρικού κλάδου των γραμμάτων και των ανθρωπιστικών εν γένει σπουδών, ο οποίος αξιώνει τον χαρακτηρισμό
Περισσότερα  
Προστατεύονται όλα τα δικαιώματα

Ενότητες

Η πρώτη ενότητα του σεμιναρίου στοχεύει στην επανάληψη, εξοικείωση και εμβάθυνση σε γενικότερα θέματα που αφορούν στη μεθοδολογία της έρευνας στο επιστημονικό πεδίο της Κλασικής Φιλολογίας.

– Βασική βιβλιογραφία της Κλασικής Φιλολογίας: βλ. Έγγραφο 1. Εισαγωγική βιβλιογραφία

– Οδηγός συγγραφής ακαδημαϊκού δοκιμίου: βλ. Έγγραφο 2. Οδηγός ακαδημαϊκού δοκιμίου

– Μορφές παρουσίασης φιλολογικής έρευνας

Η φιλολογία ως ιδιαίτερη επιστήμη: οι αρχαίες θεωρήσεις:

2.1. Οι αρχαίες έννοιες και ορισμοί της φιλολογίας: φιλόλογοι, κριτικοί, γραμματικοί και γραμματική τέχνη.

2.2. Οι μαρτυρίες:

2.2.1 Σέξτος Εμπειρικός, Προς γραμματικούς (Σέξτ. Εμπ. Γραμμ. 41-42, 57-90, 91-96, 248-253),

2.2.2 Κοϊντιλιανός, Institutio oratoria (Κοϊντ. Inst. 1.4.2, 1.9.1, 1.8.13-21),

2.2.3 Διονύσιος Θραξ, Τέχνη γραμματική (Διον. Θρ., Τέχνη 5.1-6.3),

2.2.4 Σχόλια εις Διονύσιον Θράκα (Σχόλ. Διον. Θρ. 156,20-164,29, ιδιαίτ. 159,9-160,23).

Για τις επιμέρους μαρτυρίες βλ. έγγραφο 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3 και 2.2.4.

Εισαγωγική βιβλιογραφία σχετικά με τους ορισμούς της γραμματικής τέχνης: Wouters, A. - Swiggers, P., "Definitions of grammar", στο: Brill's Companion to Ancient Greek Scholarship, τόμ. 1, σελ. 515-544.

Ένα κεντρικό ερώτημα που αφορά στην επιστημολογική αξία της κλασικής φιλολογίας είναι αν επιστήμη που θεμελιώνεται κατά τους αλεξανδρινούς χρόνους εγγράφεται στο σύστημα των αρχαίων επιστημών ως τέχνη ή ως ἐμπειρία. Με έναυσμα τις μαρτυρίες του Σέξτου Εμπειρικού σχετικά με τη διαμάχη των θεωρητικών της φιλολογίας θα μελετήσουμε στην ενότητα αυτή το σχετικό ερώτημα επί τη βάσει της μεθοδογικής προσέγγισης των αλεξανδρινών φιλολόγων κατά την ερμηνευτική ενασχόλησή τους με θέματα που αφορούν σε γλωσσικά προβλήματα του εκάστοτε λογοτεχνικού κειμένου. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε πώς ένα κεντρικό μεθοδολογικό ερώτημα μετατρέπεται σε πρόβλημα σχετικά με τον επιστημολογικό προσδιορισμό της φιλολογίας.

Τα κείμενα προς μελέτη βρίσκονται στα έγγραφα ως 3.1. Τέχνη ή ἐμπειρία – Αλεξανδρινοί φιλόλογοι

Για τη "φιλολογική" ερμηνεία των ποιητών και την αμφισβήτησή της μέσω των Προσωκρατικών φιλοσόφων βλ. το έγγραφο 4.1. Ποιητικές ετυμολογίες – Προσωκρατικοί

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις