Ανακοινώσεις μαθήματος Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών

Ώρα ακρόασης Γ. Γεραπετρίτη

Sun, 06 Jan 2019 08:29:51 +0300

Λόγω της αργίας της Δευτέρας 7/1/2019, η ώρα ακρόασης του καθ. Γ. Γεραπετρίτη μεταφέρεται για την εβδομάδα αυτή την Τετάρτη 9/1/9019 ώρα 2μμ.

Τακτική εξέταση

Thu, 27 Dec 2018 10:46:03 +0300

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Αθήνα, 27.12.2018

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Εξέταση Ιανουαρίου/Φεβρουαρίου 2019

H εξέταση στο μάθημα «Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών», κατά την προσεχή εξεταστική περίοδο θα πραγματοποιηθεί προφορικά την Πέμπτη 24 Ιανουαρίου 2019, ώρα 3 μμ στα γραφεία του Τομέα Δημοσίου Δικαίου (Ακαδημίας 47, 2^ος όρ.).

Προεξέταση

Thu, 27 Dec 2018 10:45:14 +0300

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Προεξέταση

Πέμπτη 17/1/2019 Ακαδημίας 47 2^ος όροφος

3 μμ	Αγγλία Σταύρος Λαγωνικάκης Δημήτρης Τσιλίκης Κωνσταντίνος Λάγγας ΗΠΑ Αθανάσιος Χρήστου Σοφία Πολυκανδριώτη Αν.-Ιωάννης Γιαννόπουλος
3.30 μμ	Γαλλία Αικατερίνη Μπότσα Ελένη Γιαννακού Ήριννα Αλπανίδου Κωνσταντίνα Κουραχάνη Δόγμα Παρασκευάς Παναγιωτόπουλος Άννα Φαφαλιού Δήμητρα Νίκη Φούτση Ολοκληρωτισμοί Κατερίνα Σταθακάρου Παυλίνα Σκούφη Σταμάτης Κουλούρης
4.30 μμ	Οκτωβριανή Εμμανουήλ Βασιλείου–Αρώνης Ελπιδοφόρος Επιτροπάκης Σοφία Εξάρχου Νεφέλη Κάτση Διεθνοποίηση Αργυρώ Λουκά Ευαγγελία Μανίκα Ειρήνη Ράφα Χριστινα Σταυροπουλου
5 μμ	Οικονομία προ κρίσης Χρίστος Λιάκης Παύλο Λιαρόπουλο Στυλιανή Μίτιλη Ανδρέας Κανακάκης Οικονομία μετά την κρίση Αντιόπη Ορφανοπούλου Ιωνίκη Πουλάκη Φίλιππος Σιώζος Φρατζέσκα Σωτηροπούλου

Ώρα ακρόασης διδάσκοντος

Wed, 05 Dec 2018 16:15:04 +0300

Λόγω ακαδημαϊκών υποχρεώσεων, δεν θα γίνουν οι ώρες ακρόασης του καθηγητή Γιώργου Γεραπετρίτη στις 12 και 17 Δεκεμβρίου 2018.

Θα υπάρξει ώρα ακρόασης την Πέμπτη 20 Δεκεμβρίου 2018 5 μμ (Ακαδημίας 45, 2^ος όρ.) και από το νέο έτος κάθε Δευτέρα 10-11 πμ.

Για επικοινωνία ισχύει η ηλεκτρονική διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr.

Τροποποίηση προγράμματος παραδόσεων

Tue, 04 Dec 2018 15:28:43 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Θ. Αντωνίου - Χ. Γκόρτσος - Γ. Γεραπετρίτης

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Παρασκευή 07.12.2018 5μμ

Αίθουσα 5

Οκτωβριανή Επανάσταση

Εμμανουήλ Βασιλείου–Αρώνης

Ελπιδοφόρος Επιτροπάκης

Σοφία Εξάρχου

Νεφέλη Κάτση

Πέμπτη 13.12.2018 3μμ

Αίθουσα 5

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί πριν τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Χρίστος Λιάκης

Παύλο Λιαρόπουλο

Στυλιανή Μίτιλη

Ανδρέας Κανακάκης

Πέμπτη 20.12.2018 3μμ

Αίθουσα 5

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Αντιόπη Ορφανοπούλου

Ιωνίκη Πουλάκη

Φίλιππος Σιώζος

Φρατζέσκα Σωτηροπούλου

Πέμπτη 10.01.2018 3μμ

Αίθουσα 5

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Αργυρώ Λουκά

Ευαγγελία Μανίκα

Ειρήνη Ράφα

Χριστινα Σταυροπουλου

Ώρα ακρόασης

Fri, 16 Nov 2018 10:38:29 +0300

Ο καθηγητής Γιώργος Γεραπετρίτης θα δεχθεί σε ακρόαση τους φοιτητές την Τρίτη 20 Νοεμβρίου 2018 3 μμ στο γραφείο του Ακαδημίας 45 στον δεύτερο όροφο

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Wed, 14 Nov 2018 12:10:59 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Θ. Αντωνίου - Χ. Γκόρτσος - Γ. Γεραπετρίτης

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2018-19

Πέμπτη 3-6 μμ Αίθουσα 5

Εβδομάδα 2^η

(18.10.2018)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών

Σταύρος Λαγωνικάκης

Δημήτρης Τσιλίκης

Κωνσταντίνος Λάγγας

Εβδομάδα 3^η

(25.10.2018)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ

Αθανάσιος Χρήστου

Σοφία Πολυκανδριώτη Αναστάσιος-Ιωάννης Γιαννόπουλος

Εβδομάδα 4^η

(01.11.2018)

Η γαλλική επανάσταση και η συμβολή της στους θεσμούς

Αικατερίνη Μπότσα

Ελένη Γιαννακού

Ήριννα Αλπανίδου

Κωνσταντίνα Κουραχάνη

Εβδομάδα 5^η

(08.11.2018)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Παρασκευάς Παναγιωτόπουλος

Άννα Φαφαλιού

Δήμητρα Νίκη Φούτση

Εβδομάδα 7^η

(22.11.2018)

Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Κατερίνα Σταθακάρου

Παυλίνα Σκούφη

Σταμάτης Κουλούρης

Εβδομάδα 8^η

(29.11.2018)

Οκτωβριανή Επανάσταση

Εμμανουήλ Βασιλείου–Αρώνης

Ελπιδοφόρος Επιτροπάκης

Σοφία Εξάρχου

Νεφέλη Κάτση

Εβδομάδα 9^η

(06.12.2018)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Αργυρώ Λουκά

Ευαγγελία Μανίκα

Ειρήνη Ράφα

Χριστινα Σταυροπουλου

Εβδομάδα 10^η

(13.12.2018)

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί πριν τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Χρίστος Λιάκης

Παύλο Λιαρόπουλο

Στυλιανή Μίτιλη

Ανδρέας Κανακάκης

Εβδομάδα 11^η

(20.12.2018)

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Αντιόπη Ορφανοπούλου

Ιωνίκη Πουλάκη

Φίλιππος Σιώζος

Φρατζέσκα Σωτηροπούλου

Ώρα ακρόασης Γ. Γεραπετρίτη

Sun, 04 Nov 2018 10:50:42 +0300

Η ώρα ακρόασης του καθηγητή Γ. Γεραπετρίτη τη Δευτέρα 5 Νοεμβρίου θα γίνει στις 4 μμ αντί της συνήθους ώρας 10 πμ. Επίσης θα υπάρξει ειδική ώρα ακρόασης την Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 1 μμ.

Λόγω ακαδημαϊκών υποχρεώσεων, δεν θα γίνουν οι ώρες ακρόασης από 12 έως 26 Νοεμβρίου.

Οι φοιτητές μπορούν να επικοινωνούν στην ηλεκτρονική διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr.

Παρουσιάσεις φοιτητών

Thu, 25 Oct 2018 10:42:47 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Θ. Αντωνίου - Χ. Γκόρτσος - Γ. Γεραπετρίτης

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2018-19

Πέμπτη 3-6 μμ Αίθουσα 5

Εβδομάδα 2^η

(18.10.2018)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών

Σταύρος Λαγωνικάκης

Δημήτρης Τσιλίκης

Κωνσταντίνος Λάγγας

Εβδομάδα 3^η

(25.10.2018)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ

Αθανάσιος Χρήστου

Σοφία Πολυκανδριώτη
Αναστάσιος-Ιωάννης Γιαννόπουλος

Εβδομάδα 4^η

(01.11.2018)

Η γαλλική επανάσταση και η συμβολή της στους θεσμούς

Αικατερίνη Μπότσα

Ελένη Γιαννακού

Ήριννα Αλπανίδου

Εβδομάδα 5^η

(08.11.2018)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Παρασκευάς Παναγιωτόπουλος

Άννα Φαφαλιού

Δήμητρα Νίκη Φούτση

Εβδομάδα 6^η

(15.11.2018)

Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Κατερίνα Σταθακάρου

Παυλίνα Σκούφη

Σταμάτης Κουλούρης

Εβδομάδα 7^η

(22.11.2018)

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί πριν τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Χρίστος Λιάκης

Παύλο Λιαρόπουλο

Στυλιανή Μίτιλη

Εβδομάδα 8^η

(29.11.2018)

Οκτωβριανή Επανάσταση

Εμμανουήλ Βασιλείου–Αρώνης

Ελπιδοφόρος Επιτροπάκης

Σοφία Εξάρχου

Νεφέλη Κάτση

Εβδομάδα 9^η

(06.12.2018)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Αργυρώ Λουκά

Ευαγγελία Μανίκα

Ειρήνη Ράφα

Εβδομάδα 10^η

(13.12.2018)

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Αντιόπη Ορφανοπούλου

Ιωνίκη Πουλάκη

Φίλιππος Σιώζος

Φρατζέσκα Σωτηροπούλου

Πρόγραμμα παραδόσεων

Thu, 11 Oct 2018 17:01:27 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Θ. Αντωνίου - Χ. Γκόρτσος - Γ. Γεραπετρίτης

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2018-19

Πέμπτη 3-6 μμ Αίθουσα 5

Εβδομάδα 1^η

(11.10.2018)

Εισαγωγή στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(18.10.2018)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών

Εβδομάδα 3^η

(25.10.2018)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ

Εβδομάδα 4^η

(01.11.2018)

Η γαλλική επανάσταση και η συμβολή της στους θεσμούς

Εβδομάδα 5^η

(08.11.2018)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Εβδομάδα 6^η

(15.11.2018)

Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Εβδομάδα 7^η

(22.11.2018)

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί πριν τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Εβδομάδα 8^η

(29.11.2018)

Οκτωβριανή Επανάσταση

Εβδομάδα 9^η

(06.12.2018)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Εβδομάδα 10^η

(13.12.2018)

Ευρωπαϊκοί οικονομικοί θεσμοί μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση (2007-2009)

Εβδομάδα 11^η

(20.12.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 12^η

(10.01.2019)

Σύνοψη και αποτίμηση

Όλοι οι διδάσκοντες

Ώρα ακρόασης διδάσκοντος

Mon, 08 Oct 2018 09:15:44 +0300

Ο καθηγητής Γ. Γεραπετρίτης θα δέχεται σε ακρόαση του φοιτητές στο γραφείο του (Ακαδημίας 45, 2ος όρ.) κάθε Δευτέρα 10-11 πμ.

Νέα ημερομηνία προεξέτασης 19/1/2018

Mon, 15 Jan 2018 08:12:21 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Νέα ημερομηνία Προεξέτασης

19/1/2018 Ακαδημίας 47 2^ος όροφος

19.01.2018

9.15 πμ

Αγγλία

Ρετσινάς,

Σπέντζος,

Παπαρσένου

Επαναστάσεις

Βασιλάκου,

Βλαζάκης,

Καραμεσίνη

19.01.2018

9.45 μμ

Εθνικισμοί

Γιαννάκη,

Γιαννατσής,

Σούλτης,

Γιαννιδάκης,

Τζαμαλίκου

Αγγλία

Ρετσινάς,

Σπέντζος,

Παπαρσένου

19.01.2018

10.20 πμ

Δόγμα

Μπουλιτσάκη,

Λεπίδα,

Ντεντοπούλου,

Παπαδόπουλος

ΗΠΑ

Γεωργιλή,

Θεοδωρόπουλος,

Τσούρου

19.01.2018

11 πμ

Μεταπολεμικά

Καζατζίδης,

Γεραπετρίτης,

Καραντασσά,

Σιακάμη

Οκτωβριανή

Βικάτος,

Γραβάνης,

Βλάχου

19.01.2018

11.30 πμ

Μεσοπόλεμος

Βαλάκας,

Βαλασίδης,

Σπανίδου,

Τσατσομαρίδη

Νεωτερικότητα

Ντορβά,

Κουπιάδη,

Πετρουλάκη

Ακύρωση προεξέτασης 15.01.2018

Sat, 13 Jan 2018 14:16:03 +0300

Λόγω των απεργιών στα ΜΜΜ η προγραμματισμένη πρτοεξέταση της 15.01.2018 δεν θα πραγματοποιηθεί. Η εξέταση θα γίνει σε ημέρα εντός της ίδιας εβδομάδας που θα ανακοινωθεί τη Δευτέρα 15.01.2018 το πρωί.

Αλλαγή ώρας ακρόασης διδάσκοντος

Wed, 10 Jan 2018 11:04:49 +0300

Αθήνα, 10.1.2018

ΩΡΑΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ 10/1/2018

Γιώργου Γεραπετρίτη

Η ώρα ακρόασης του καθ. Γιώργου Γεραπετρίτη αντί την Τετάρτη 10 Ιανουαρίου 2018 θα λάβει χώρα την επομένη, Πέμπτη 11 Ιανουαρίου 11 πμ στο γραφείο του (Ακαδημίας 45, 2^ος όρ.), λόγω έκτακτης υποχρέωσης.

Για επικοινωνία ισχύει η ηλεκτρονική διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr.

Προεξέταση - Ονομαστικός κατάλογος

Fri, 05 Jan 2018 10:38:05 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Προεξέταση

15/1/2018 Ακαδημίας 47 2^ος όροφος

15.01.2018

1 μμ

Αγγλία

Ρετσινάς,

Σπέντζος,

Παπαρσένου

Επαναστάσεις

Βασιλάκου,

Βλαζάκης,

Καραμεσίνη

15.01.2018

1.25 μμ

Εθνικισμοί

Γιαννάκη,

Γιαννατσής,

Σούλτης,

Γιαννιδάκης,

Τζαμαλίκου

Αγγλία

Ρετσινάς,

Σπέντζος,

Παπαρσένου

15.01.2018

2 μμ

Δόγμα

Μπουλιτσάκη,

Λεπίδα,

Ντεντοπούλου,

Παπαδόπουλος

ΗΠΑ

Γεωργιλή,

Θεοδωρόπουλος,

Τσούρου

15.01.2018

2.25 μμ

Μεταπολεμικά

Καζατζίδης,

Γεραπετρίτης,

Καραντασσά,

Σιακάμη

Οκτωβριανή

Βικάτος,

Γραβάνης,

Βλάχου

15.01.2018

3 μμ

Μεσοπόλεμος

Βαλάκας,

Βαλασίδης,

Σπανίδου,

Τσατσομαρίδη

Νεωτερικότητα

Ντορβά,

Κουπιάδη,

Πετρουλάκη

Ακύρωση μαθήματος 20-11-2017

Wed, 15 Nov 2017 10:51:21 +0300

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Εθνικόν και Καποδιστριακόν

Πανεπιστήμιον Αθηνών

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Καθηγητής Γιώργος Γεραπετρίτης

Ακαδημίας 45,

Αθήνα, Τ.Κ. 10672

Τηλ. 210 3688673

Email: gerapetritis@law.uoa.gr

Αθήνα, 15.11.2017

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 20/11/2017

Η παράδοση του μαθήματος της Δευτέρας 20 Νοεμβρίου 2017 δεν θα πραγματοποιηθεί λόγω ακαδημαϊκής υποχρέωσης του διδάσκοντος στο εξωτερικό. Θα αναπληρωθεί σε ώρα και μέρα που θα ανακοινωθεί. Οι παραδόσεις θα συνεχιστούν κανονικά από Παρασκευή 24 Νοεμβρίου 2017 κατά το αναμορφωμένο πρόγραμμα που αναρτήθηκε στην ηλεκτρονική τάξη.

Για επικοινωνία ισχύει η ηλεκτρονική διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr.

Αναμορφωμένο πρόγραμμα παραδόσεων

Wed, 15 Nov 2017 10:50:30 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκων: Γ. Γεραπετρίτης, Συνδιδασκαλία: Χ. Γκόρτσος

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2017-18

Εβδομάδα 1^η

(9-13.10.2017)

Εισαγωγή στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(16-19.10.2017)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών – Το εσωστρεφές Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα

Ρετσινάς, Σπέντζος, Παπαρσένου

Εβδομάδα 3^η

(23-27.10.2017)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών – Το εσωστρεφές Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα

Ρετσινάς, Σπέντζος, Παπαρσένου

Εβδομάδα 4^η

(30.10-3.11.2017)

Οι μεγάλες επαναστάσεις του 18^ου αιώνα (γαλλική και αμερικανική) και η συμβολή τους στους θεσμούς

Βασιλάκου, Βλαζάκης, Καραμεσίνη

Εβδομάδα 5^η

(06-10.11.2017)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ και η σημερινή αποδρομή του

Γεωργιλή, Θεοδωρόπουλος, Τσούρου

Εβδομάδα 6^η

(13-17.11.2017)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ και η σημερινή αποδρομή του

Γεωργιλή, Θεοδωρόπουλος, Τσούρου

Εβδομάδα 7^η

(24.11.2017)

Εθνικισμοί τον 19^ο αιώνα – Εθνικισμοί σήμερα

Γιαννάκη, Γιαννατσής, Σούλτης, Γιαννιδάκης, Τζαμαλίκου

Εβδομάδα 8^η

(27.11-01.12.2017)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Βουλιτσάκη, Λεπίδα, Ντεντοπούλου, Παπαδόπουλος

Εβδομάδα 9^η

(04-08.12.2017)

Οικονομικοί θεσμοί στην Ευρώπη σήμερα

Εβδομάδα 10^η

(11-15.12.2017)

- Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο Βαλάκας, Βαλασίδης, Σπανίδου, Τσατσομαρίδη

- Οκτωβριανή Επανάσταση

Βικάτος, Γραβάνης

Εβδομάδα 11^η

(18-22.12.2017)

- Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου Γεραπετρίτης, Καζατζίδης, Καραντασσά, Σιακάμη

- Ισοζύγιο των θεσμών στην εποχή της νεωτερικότητας

Ντορβά, Κουπιάδη, Πετρουλάκη

Εβδομάδα 12^η

(08-12.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(15-19.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Αλλαγή ώρας ακρόασης διδάσκοντος

Tue, 07 Nov 2017 15:43:55 +0300

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Εθνικόν και Καποδιστριακόν

Πανεπιστήμιον Αθηνών

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Καθηγητής Γιώργος Γεραπετρίτης

Ακαδημίας 45,

Αθήνα, Τ.Κ. 10672

Τηλ. 210 3688673

Email: gerapetritis@law.uoa.gr

Αθήνα, 06.11.2017

ΩΡΑΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ 8/11/2017

Γιώργου Γεραπετρίτη

Η ώρα ακρόασης του καθ. Γιώργου Γεραπετρίτη ειδικώς την ερχόμενη Τετάρτη 8 Νοεμβρίου 2017 θα λάβει χώρα 1-2 μμ (αντί 2-3 μμ) στο γραφείο του (Ακαδημίας 45, 2^ος όρ.).

Για επικοινωνία ισχύει η ηλεκτρονική διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr.

Αναβολή μαθήματος 10/11/2017

Tue, 07 Nov 2017 15:40:46 +0300

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Εθνικόν και Καποδιστριακόν

Πανεπιστήμιον Αθηνών

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Καθηγητής Γιώργος Γεραπετρίτης

Ακαδημίας 45,

Αθήνα, Τ.Κ. 10672

Τηλ. 210 3688673

Email: gerapetritis@law.uoa.gr

Αθήνα, 07.11.2017

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 10/11/2017

Η παράδοση του μαθήματος της Παρασκευής 10 Νοεμβρίου 2017 δεν θα πραγματοποιηθεί λόγω ανειλημμένης υποχρέωσης του διδάσκοντος. Θα αναπληρωθεί σε ώρα και μέρα που θα ανακοινωθεί. Οι παραδόσεις θα συνεχιστούν κανονικά από Δευτέρα 13 Νοεμβρίου 2017 κατά το αναρτηθέν πρόγραμμα.

Για επικοινωνία ισχύει η ηλεκτρονική διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr.

Πρόγραμμα παραδόσεων - (Τρίτη) Επαναάληψη στο ορθό

Fri, 27 Oct 2017 08:55:50 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκων: Γ. Γεραπετρίτης, Συνδιδασκαλία: Χ. Γκόρτσος

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2017-18

Eβδομάδα 4^η

(30.10-3.11.2017)

Οι μεγάλες επαναστάσεις του 18^ου αιώνα (γαλλική και αμερικανική) και η συμβολή τους στους θεσμούς

Βασιλάκου, Βλαζάκης, Καραμεσίνη

Εβδομάδα 5^η

(06-10.11.2017)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ και η σημερινή αποδρομή του

Γεωργιλή, Θεοδωρόπουλος, Τσούρου

Εβδομάδα 6^η

(13.11.2017)

Εθνικισμοί τον 19^ο αιώνα – Εθνικισμοί σήμερα

Γιαννάκη, Γιαννατσής, Σούλτης

Εβδομάδα 7^η

(20-24.11.2017)

- Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Βουλιτσάκη, Λεπίδα, Ντεντοπούλου, Παπαδόπουλος

- Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Βαλάκας, Βαλασίδης, Σπανίδου, Τσατσομαρίδη

Εβδομάδα 8^η

(27.11-01.12.2017)

- Οκτωβριανή Επανάσταση

Βικάτος, Γραβάνης

Εβδομάδα 9^η

(04-08.12.2017)

Οικονομικοί θεσμοί στην Ευρώπη σήμερα

Εβδομάδα 10^η

(11-15.12.2017)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Γεραπετρίτης, Καζατζίδης, Καραντασσά, Σιακάμη

Εβδομάδα 11^η

(18-22.12.2017)

Ισοζύγιο των θεσμών στην εποχή της νεωτερικότητας

Ντορβά, Κουπιάδη, Πετρουλάκη

Εβδομάδα 12^η

(08-12.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(15-19.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Παραδόσεις 2017-18 (δεύτερη επανάληψη στο ορθό)

Tue, 17 Oct 2017 12:40:20 +0300

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκων: Γ. Γεραπετρίτης, Συνδιδασκαλία: Χ. Γκόρτσος

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2017-18

Εβδομάδα 1^η

(9-13.10.2017)

Εισαγωγή στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(16-19.10.2017)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών – Το εσωστρεφές Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα

Ρετσινάς, Σπέντζος, Παπαρσένου

Εβδομάδα 3^η

(23-27.10.2017)

Οι μεγάλες επαναστάσεις του 18^ου αιώνα (γαλλική και αμερικανική) και η συμβολή τους στους θεσμούς

Βασιλάκου, Βλαζάκης, Καραμεσίνη

Εβδομάδα 4^η

(30.10-3.11.2017)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ και η σημερινή αποδρομή του

Γεωργιλή, Θεοδωρόπουλος, Τσούρου

Εβδομάδα 5^η

(06-10.11.2017)

Εθνικισμοί τον 19^ο αιώνα – Εθνικισμοί σήμερα

Γιαννάκη, Γιαννατσής, Σούλτης

Εβδομάδα 6^η

(13-17.11.2017)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Βουλιτσάκη, Λεπίδα, Ντεντοπούλου, Παπαδόπουλος

Εβδομάδα 7^η

(20-24.11.2017)

Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Βαλάκας, Βαλασίδης, Σπανίδου, Τσατσομαρίδη

Εβδομάδα 8^η

(27.11-01.12.2017)

Οκτωβριανή Επανάσταση

Βικάτος, Γραβάνης

Εβδομάδα 9^η

(04-08.12.2017)

Οικονομικοί θεσμοί στην Ευρώπη σήμερα

Εβδομάδα 10^η

(11-15.12.2017)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Γεραπετρίτης, Καζατζίδης, Καραντασσά, Σιακάμη

Εβδομάδα 11^η

(18-22.12.2017)

Ισοζύγιο των θεσμών στην εποχή της νεωτερικότητας

Ντορβά, Κουπιάδη, Πετρουλάκη

Εβδομάδα 12^η

(08-12.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(15-19.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Παραδόσεις 2017-18 (επανάληψη στο ορθό)

Wed, 11 Oct 2017 11:09:53 +0300

ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκων: Γ. Γεραπετρίτης, Συνδιδασκαλία: Χ. Γκόρτσος

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2017-18

Εβδομάδα 1^η

(9-13.10.2017)

Εισαγωγή στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(16-19.10.2017)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών – Το εσωστρεφές Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα

Ρετσινάς, Σπέντζος, Παπαρσένου

Εβδομάδα 3^η

(23-27.10.2017)

Οι μεγάλες επαναστάσεις του 18^ου αιώνα (γαλλική και αμερικανική) και η συμβολή τους στους θεσμούς

Βασιλάκου, Βλαζάκης, Καραμεσίνη

Εβδομάδα 4^η

(30.10-3.11.2017)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ και η σημερινή αποδρομή του

Γεωργιλή, Θεοδωρόπουλος, Τσούρου

Εβδομάδα 5^η

(06-10.11.2017)

Εθνικισμοί τον 19^ο αιώνα – Εθνικισμοί σήμερα

Γιαννάκη, Γιαννατσής, Σούλτης

Εβδομάδα 6^η

(13-17.11.2017)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Βουλιτσάκη, Λεπίδα, Ντεντοπούλου, Παπαδόπουλος

Εβδομάδα 7^η

(20-24.11.2017)

Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Βαλάκας, Βαλασίδης, Σπανίδου, Τσατσομαρίδη

Εβδομάδα 8^η

(27.11-01.12.2017)

Οκτωβριανή Επανάσταση

Βικάτος, Γραβάνης, Γαλοχωρίτη, Ταμπάρα

Εβδομάδα 9^η

(04-08.12.2017)

Οικονομικοί θεσμοί στην Ευρώπη σήμερα

Εβδομάδα 10^η

(11-15.12.2017)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Γεραπετρίτης, Καζατζίδης, Καραντασσά, Σιακάμη

Εβδομάδα 11^η

(18-22.12.2017)

Ισοζύγιο των θεσμών στην εποχή της νεωτερικότητας

Ντορβά, Κουπιάδη, Πετρουλάκη

Εβδομάδα 12^η

(08-12.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(15-19.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Πρόγραμμα διδασακλίας 2017-18

Tue, 10 Oct 2017 16:20:28 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκων: Γ. Γεραπετρίτης, Συνδιδασκαλία: Χ. Γκόρτσος

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2017-18

Εβδομάδα 1^η

(9-13.10.2017)

Εισαγωγή στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(16-19.10.2017)

Η μεγάλη Αγγλία των θεσμών – Το εσωστρεφές Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα

Ρετσινάς, Σπέντζος, Παπαρσένου

Εβδομάδα 3^η

(23-27.10.2017)

Οι μεγάλες επαναστάσεις του 18^ου αιώνα (γαλλική και αμερικανική) και η συμβολή τους στους θεσμούς

Βασιλάκου, Βλαζάκης, Καραμεσίνη

Εβδομάδα 4^η

(30.10-3.11.2017)

Το αρχέτυπο πολίτευμα των ΗΠΑ και η σημερινή αποδρομή του

Γεωργιλή, Θεοδωρόπουλος, Τσούρου

Εβδομάδα 5^η

(06-10.11.2017)

Εθνικισμοί τον 19^ο αιώνα – Εθνικισμοί σήμερα

Γιαννάκη, Γιαννατσής, Σούλτης

Εβδομάδα 6^η

(13-17.11.2017)

Το συνταγματικό δόγμα του Μεσοπολέμου

Βουλιτσάκη, Λεπίδα, Ντεντοπούλου, Παπαδόπουλος

Εβδομάδα 7^η

(20-24.11.2017)

Οικονομική κρίση και άνοδος των φασισμών στον μεσοπόλεμο

Βαλάκας, Βαλασίδης, Σπανίδου, Τσατσομαρίδη

Εβδομάδα 8^η

(27.11-01.12.2017)

Οκτωβριανή Επανάσταση

Βικάτος, Γραβάνης, Γαλοχωρίτη, Ταμπάρα

Εβδομάδα 9^η

(04-08.12.2017)

Μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα και διεθνοποίηση του δικαίου

Γεραπετρίτης, Καζατζίδης, Καραντασσά, Σιακάμη

Εβδομάδα 10^η

(11-15.12.2017)

Οικονομικοί θεσμοί στην Ευρώπη σήμερα

Εβδομάδα 11^η

(18-22.12.2017)

Ισοζύγιο των θεσμών στην εποχή της νεωτερικότητας

Ντορβά, Κουπιάδη, Πετρουλάκη

Εβδομάδα 12^η

(08-12.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(15-19.01.2018)

Σύνοψη και αποτίμηση

Πρόγραμμα Διδασκαλίας

Tue, 11 Oct 2016 15:00:11 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Συνδιδασκαλία: Χ. Γκόρτσος

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2016-17

Εβδομάδα 1^η

(11-14.10.2016)

Το αγγλικό πολίτευμα: Γένεση και εδραίωση του αντιπροσωπευτικού συστήματος (13^ος -18^ος αι.) και σύγχρονοι θεσμοί

Εβδομάδα 2^η

(18-21.10.2016)

Αμερικανική επανάσταση και το πολίτευμα των ΗΠΑ

Εβδομάδα 3^η

(25.10.2016)

Γαλλική επανάσταση

Τα πρώτα γαλλικά Συντάγματα και οι Χάρτες του 1814 και 1830

Εβδομάδα 4^η

(01-04.11.2016)

Η Γαλλία από το 1848 μέχρι την Γ’ Γαλλική Δημοκρατία

Εβδομάδα 5^η

(08-15.11.2016)

Η Γερμανία από το 1848 μέχρι τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης

Εβδομάδα 6^η

(15-18.11.2016)

Γερμανικός Νομικός Θετικισμός και Συνταγματική Θεωρία του Μεσοπολέμου

Εβδομάδα 7^η

(22-25.11.2016)

Οικονομική κρίση και New Deal στις ΗΠΑ του Μεσοπολέμου

Η άνοδος των φασισμών στην Ευρώπη

Εβδομάδα 8^η

(29.11-02.12.2016)

Μεταπολεμικοί οικονομικοί θεσμοί

Εβδομάδα 9^η

(06-09.12.2016)

Οκτωβριανή Επανάσταση και δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης

Εβδομάδα 10^η

(13-16.12.2016)

Ενωσιακό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα

Εβδομάδα 11^η

(20-23.12.2016)

Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα

Εβδομάδα 12^η

(10-13.01.2017)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(17-20.01.2017)

Σύνοψη και αποτίμηση

Αλλαγή ώρας μαθήματος

Tue, 11 Oct 2016 14:59:21 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Αλλαγή ώρας μαθήματος

Το μάθημα «Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών», Γ’ Εξαμήνου ενδεικτικού προγράμματος σπουδών, θα διδάσκεται το χειμερινό εξάμηνο κάθε

Τρίτη 12-2 μ.μ. (αίθουσα Α’ Μαθηματικών) και

Παρασκευή 1-3 μ.μ. (αίθουσα 6)

Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2016

Προεξέταση

Wed, 31 Dec 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΕΞΕΤΑΣΗΣ

(Ιπποκράτους 33, 5^ος όρ.)

Τρίτη 20/1,

2 μμ

(Α’ σειρά)

Γουλάκου

Ζερμασλή

Γιοβανόφ

(Αμερικανικό Σύνταγμα)

Κούβακας

Τσούνη

(Έλεγχος συνταγματικότητας)

Γραμματοπούλου

Ηλιόπουλος

Μαργιέλος

(New Deal)

Καλογεροπούλου

Κοκολιού

Κουτσιούκου

Αλεξανδρή

(Η οκτωβριανή επανάσταση)

Τρίτη 20/1,

2 μμ

(Β’ σειρά)

Ψυχογιού

Σακελλαρίου

Χατζηανδρέου

Σταμέλου

(Γαλλική επανάσταση)

Πλεξίδας

Γκίρμπας

(Γαλλικά Συντάγματα)

Αγάτσας

(Code Civil)

Κόγιας

Κατσούλη

Γιαννούλας

Γόγολος

(Τα κινήματα του 1848)

Τρίτη 20/1,

3 μμ

(Α’ σειρά)

Παπαδήμα

Παπαδαμαντίου

Ζουρτσάνου

Χατζηδημητρίου

(Η γαλλική κομμούνα)

Παπατριανταφύλλου

Ευταξία

Τσάγγα

(Ο ισπανικός εμφύλιος)

Κοζμάη

Χαρίσης

Πυργάκη

Ντούρου

(Σχέσεις κράτους και εκκλησίας)

Διαμαντή

(Θετικισμός)

Τρίτη 20/1,

3 μμ

(Β’ σειρά)

Νικοπολίδη

Ρουγκάλα

Τζιρίτα-Ζαχαράτου

Ποντικοπούλου-Βενιέρη

(Kelsen- Schmitt)

Παναγιωτουνάκου

Χαλικοπούλου

Καραγκούνης

Χατίμπ

(Βαϊμάρη)

Αλεξανδράκης

Αναστασίου

Γκίλλα

Ζιόνγκα

(Η άνοδος των φασισμών)

Τρίτη 20/1,

4 μμ

(Α’ σειρά)

Τσίληρας

Βουτυράκος

(Κύπρος)

Βλαστού

Δεληνικοπούλου

(Ανεξάρτητες αρχές)

Τσαλαπάτη

Χαρατσίδη

(Ελληνικός εμφύλιος)

Καρέλλα

(Ιταλική ενοποίηση)

Τυράλη

(Μεταπολεμικά Συντάγματα)

Τάτση

Τόλια

(Συνταγματικά δικαστήρια)

Τρίτη 20/1,

4 μμ

(Β’ σειρά)

Αντωνοπούλου

Απλαδάς

Αρβανίτη

Γενικαλιώτη

(Ενωσιακό Δίκαιο και ΕΣΔΑ)

Γιαννακοπούλου

(Γερμανική ενοποίηση)

Κάππα

(Διακήρυξη και Χάρτα)

Χριστοπούλου

(Επαναστατικοί ελληνικοί θεσμοί)

Μπούλακας

Παπαδιάς

(Ελληνικές δικτατορίες)

Καραδήμου

(Φεμινσμός)

Καραμπάτσου

Ζέλιου

(Οικονομία και δημοκρατία)

Αναμορφωμένο πρόγραμμα παραδόσεων

Fri, 12 Dec 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Αναμορφωμένο Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

16.12.2014	Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα, Τσίληρας, Βουτυράκος
19.12.2014	Ενωσιακό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα, Αντωνοπούλου, Απλαδάς, Αρβανίτη, Γενικαλιώτη
09.01.2015	Σχέσεις κράτους και εκκλησίας και ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των θεσμών Κοζμάη, Χαρίσης, Πυργάκη, Ντούρου
13.01.2015	Οικονομία και δημοκρατία. Η νέα εκδοχή της κρίσης των θεσμών, Καραμπάτσου, Ζέλιου

Η προεξέταση για όσους έχουν συμμετάσχει στις παρουσιάσεις θα γίνει την εβδομάδα 19-23 Ιανουαρίου 2015

Αναμορφωμένο πρόγραμμα παραδόσεων

Tue, 25 Nov 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Αναμορφωμένο Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

Εβδομάδα 9^η

(25-28.11.2014)

Η οκτωβριανή επανάσταση Καλογεροπούλου, Κοκολιού, Κουτσιούκου, Αλεξανδρή
Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών Αλεξανδράκης, Αναστασίου, Γκίλλα, Ζιόνγκα

Εβδομάδα 10^η

(02-05.12.2014)

Η γαλλική κομμούνα

Παπαδήμα, Παπαδαμαντίου, Ζουρτσάνου, Χατζηδημητρίου

Ο ισπανικός εμφύλιος Παπατριανταφύλλου, Ευταξία, Τσάγγα

Εβδομάδα 11^η

(09-12.12.2014)

Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα

Τσίληρας, Βουτυράκος

Σχέσεις κράτους και εκκλησίας και ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των θεσμών Κοζμάη, Χαρίσης, Πυργάκη, Ντούρου

Εβδομάδα 12^η

(16-19.12.2014)

Ενωσιακό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα

Αντωνοπούλου, Απλαδάς, Αρβανίτη, Γενικαλιώτη

Οικονομία και δημοκρατία. Η νέα εκδοχή της κρίσης των θεσμών, Καραμπάτσου, Ζέλιου

Εβδομάδα 13^η

(22.12.2014)

Σύνοψη και αποτίμηση

Αναμορφμένο πρόγραμμα παραδόσεων

Fri, 24 Oct 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Αναμορφωμένο Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

Εβδομάδα 5^η

(31.10.2014)

Τα γαλλικά Συντάγματα του 1814 και 1830 και η επίδρασή τους στην Ελλάδα Πλεξίδας, Γκίρμπας

Εβδομάδα 6^η

(04-07.11.2014)

Τα κινήματα του 1848 στην Ευρώπη και η επίδρασή του στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ευρώπη και στο Σύνταγμα του 1864 στην Ελλάδα Κόγιας, Κατσούλη,Γιαννούλας, Γόγολος
Ο διάλογος Hans Kelsen και Carl Schmitt για τον φύλακα του Συντάγματος Νικοπολίδη, Ρουγκάλα, Τζιρίτα-Ζαχαράτου, Ποντικοπούλου-Βενιέρη

Εβδομάδα 7^η

(11-14.11.2014)

Ο Μεσοπόλεμος στην Ευρώπη. Σύγκριση των Συνταγμάτων της Βαϊμάρης του 1919 και της Ελλάδας του 1927
Παναγιωτουνάκου, Χαλικοπούλου, Καραγκούνης, Χατίμπ Το συνταγματικό παράδειγμα New Deal και η σημασία του για την ισορροπία των κρατικών λειτουργιών

Γραμματοπούλου, Ηλιόπουλος, Μαργιέλος

Εβδομάδα 8^η

(21.11.2014)

Η οκτωβριανή επανάσταση Καλογεροπούλου, Κοκολιού, Κουτσιούκου, Αλεξανδρή

Εβδομάδα 9^η

(25-28.11.2014)

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών Αλεξανδράκης, Αναστασίου, Γκίλλα, Ζιόνγκα
Η γαλλική κομμούνα

Παπαδήμα, Παπαδαμαντίου, Ζουρτσάνου, Χατζηδημητρίου

Εβδομάδα 10^η

(02-05.12.2014)

Ο ισπανικός εμφύλιος Παπατριανταφύλλου, Ευταξία
Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα

Τσίληρας, Βουτυράκος

Εβδομάδα 11^η

(09-12.12.2014)

Σχέσεις κράτους και εκκλησίας και ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των θεσμών Κοζμάη, Χαρίσης, Πυργάκη, Ντούρου
Ενωσιακό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα

Αντωνοπούλου, Απλαδάς, Αρβανίτη, Γενικαλιώτη

Εβδομάδα 12^η

(16-19.12.2014)

Οικονομία και δημοκρατία. Η νέα εκδοχή της κρίσης των θεσμών, Καραμπάτσου, Ζέλιου

Εβδομάδα 13^η

(22.12.2014)

Σύνοψη και αποτίμηση

Γραπτές εργασίες

Mon, 20 Oct 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Γραπτές εργασίες

Οι θεσμοί της ελληνικής επανάστασης και τα έξωθεν πρότυπά τους - Χριστοπουλου
Η επιρροή της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 στη Χάρτα του Ρήγα και στα Επαναστατικά Συντάγματα –Σύγκριση από ιστορική και συνταγματική
σκοπιά - Κάππα
Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου
Το βελγικό Σύνταγμα του 1831 και η επίδρασή του στην Ευρώπη -
Οι Σπαρτακιστές του Βερολίνου - Μπαρτατίλα
Ο δρόμος προς τη γερμανική ενοποίηση - Γιαννακοπούλου
Ο δρόμος προς την ιταλική ενοποίηση - Καρέλλα και Κατσαρή
Η επιρροή της χούντας των Συνταγματαρχών στην ελληνική συνταγματική ιστορία – Δανδουλάκη
Η ιστορική διαμόρφωση του θεσμού των ανεξάρτητων αρχών - Βλαστού και Δεληνικοπούλου
Η επίδραση του ελληνικού εμφυλίου στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ελλάδα - Τσαλαπατη και Χαρατσίδη
Τα συνταγματικά δικαστήρια ως πολιτικά ή νομικά όργανα - Τόλια και Τάτση
Τα συντάγματα των ανατολικών χωρών μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού - Πετράτου
Φεμινισμός μεταξύ κοινωνικού αιτήματος και πολιτικής διεκδίκησης - Καραδήμου
Η ιστορική επίδραση του νομικού θετικισμού στη διαμόρφωση του συντάγματος και των θεσμών του
Μεταπολεμικά συντάγματα στην Ευρώπη - Τύραλη

Υπενθυμίζεται ότι οι γραπτές εργασίες πρέπει να έχουν αποσταλεί ηλεκτρονικά προς ανάρτηση, ως μέρος της ύλης που θα εξεταστεί, έως την Πέμπτη 20.12.2012, 8 μμ.

Όσοι επιθυμούν να αναλάβουν γραπτή εργασία από τις εναπομείνασες δύο να στείλουν μήνυμα. Θα τηρηθεί χρονική προτεραιότητα.

Γραπτές εργασίες

Mon, 13 Oct 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Γραπτές εργασίες

Οι θεσμοί της ελληνικής επανάστασης και τα έξωθεν πρότυπά τους
Η επιρροή της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 στη Χάρτα του Ρήγα και στα Επαναστατικά Συντάγματα –Σύγκριση από ιστορική και συνταγματική σκοπιά
Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου
Το βελγικό Σύνταγμα του 1831 και η επίδρασή του στην Ευρώπη
Οι Σπαρτακιστές του Βερολίνου
Ο δρόμος προς τη γερμανική ενοποίηση
Ο δρόμος προς την ιταλική ενοποίηση
Η επιρροή της χούντας των Συνταγματαρχών στην ελληνική συνταγματική ιστορία
Η ιστορική διαμόρφωση του θεσμού των ανεξάρτητων αρχών
Η επίδραση του ελληνικού εμφυλίου στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ελλάδα
Τα συνταγματικά δικαστήρια ως πολιτικά ή νομικά όργανα
Τα συντάγματα των ανατολικών χωρών μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού
Φεμινισμός μεταξύ κοινωνικού αιτήματος και πολιτικής διεκδίκησης
Η ιστορική επίδραση του νομικού θετικισμού στη διαμόρφωση του συντάγματος και των θεσμών του
Μεταπολεμικά συντάγματα στην Ευρώπη

Επισημαίνεται ότι:

Γραπτές εργασίες αναλαμβάνουν φοιτητές ατομικά ή σε ομάδα των 2 (όχι περισσοτέρων). Κάθε θέμα θα αποδίδεται με σειρά προτεραιότητας δήλωσης στο gerapetritis@law.uoa.gr (μπορεί να καταγράφεται και δεύτερη επιλογή ή να προτείνεται θέμα εκτός καταλόγου που άπτεται της ύλης του μαθήματος). Δεν θα δοθεί η ίδια εργασία περισσότερο από μια φορά.
Οι γραπτές εργασίες πρέπει να έχουν αποσταλεί ηλεκτρονικά προς ανάρτηση, ως μέρος της ύλης που θα εξεταστεί, έως την Πέμπτη 18.12.2014, 8 μμ.

Αθήνα 13.10.2014

Κατάλογος παρουσιάσεων τρέχοντος εξαμήνου

Wed, 08 Oct 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

Εβδομάδα 1^η

(29.09-03.10.2014)

Εισαγωγική στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(07-10.10.2014)

Γένεση και εδραίωση του αντιπροσωπευτικού συστήματος (13^ος -18^ος αι.)
Το αγγλικό πολίτευμα

Εβδομάδα 3^η

(14-17.10.2014)

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο αμερικανικό Σύνταγμα

Γουλάκου, Ζερμασλή, Γιοβανόφ

Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων: Το αμερικανικό πρότυπο και η ελληνική εκδοχή

Κούβακας, Τσούνη

Εβδομάδα 4^η

(21-24.10.2014)

Η γαλλική επανάσταση: Η σημασία της για τη διαμόρφωση των θεσμών και η επίδραση στην Ελλάδα

Ψυχογιού, Σακελλαρίου, Χατζηανδρέου, Σταμέλου

Τα γαλλικά Συντάγματα του 1814 και 1830 και η επίδρασή τους στην Ελλάδα

Πλεξίδας, Γκίρμπας

Εβδομάδα 5^η

(31.10.2014)

Τα κινήματα του 1848 στην Ευρώπη και η επίδρασή του στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ευρώπη και στο Σύνταγμα του 1864 στην Ελλάδα

Κόγιας, Κατσούλη,Γιαννούλας, Γόγολος

Εβδομάδα 6^η

(04-07.11.2014)

Ο διάλογος Hans Kelsen και Carl Schmitt για τον φύλακα του Συντάγματος

Νικοπολίδη, Ρουγκάλα, Τζιρίτα-Ζαχαράτου, Ποντικοπούλου-Βενιέρη

Ο Μεσοπόλεμος στην Ευρώπη. Σύγκριση των Συνταγμάτων της Βαϊμάρης του 1919 και της Ελλάδας του 1927

Παναγιωτουνάκου, Χαλικοπούλου, Καραγκούνης, Χατίμπ

Εβδομάδα 7^η

(11-14.11.2014)

Το συνταγματικό παράδειγμα New Deal και η σημασία του για την ισορροπία των κρατικών λειτουργιών

Γραμματοπούλου, Ηλιόπουλος, Μαργιέλος

Η οκτωβριανή επανάσταση

Καλογεροπούλου, Κοκολιού, Κουτσιούκου, Αλεξανδρή

Εβδομάδα 8^η

(21.11.2014)

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών

Αλεξανδράκης, Αναστασίου, Γκίλλα, Ζιόνγκα

Εβδομάδα 9^η

(25-28.11.2014)

Η γαλλική κομμούνα

Παπαδήμα, Παπαδαμαντίου, Ζουρτσάνου, Χατζηδημητρίου

Ο ισπανικός εμφύλιος

Παπατριανταφύλλου, Ευταξία

Εβδομάδα 10^η

(02-05.12.2014)

Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα

Τσίληρας, Βουτυράκος

Σχέσεις κράτους και εκκλησίας και ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των θεσμών

Κοζμάη, Χαρίσης, Πυργάκη, Ντούρου

Εβδομάδα 11^η

(09-12.12.2014)

Ενωσιακό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα

Αντωνοπούλου, Απλαδάς, Αρβανίτη, Γενικαλιώτη

Οικονομία και δημοκρατία. Η νέα εκδοχή της κρίσης των θεσμών

Καραμπάτσου, Ζέλιου

Εβδομάδα 12^η

(16-19.12.2014)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(22.12.2014)

Σύνοψη και αποτίμηση

Προφορικές παρουσιάσεις φοιτητών

Sat, 04 Oct 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Παρουσιάσεις φοιτητών

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

Το μάθημα θα γίνει στη βάση προφορικών παρουσιάσεων φοιτητών και παραδόσεων από τους διδάσκοντες. Το πρόγραμμα των παραδόσεων έχει ήδη αναρτηθεί.

Οι προφορικές παρουσιάσεις αντιστοιχούν στη θεματική κάθε παράδοσης και θα έχουν διάρκεια έως 20 λεπτά από ομάδες 3 ή 4 φοιτητών. Δεν απαιτείται η παράδοση γραπτού κειμένου παρά μόνο ενός σχεδιαγράμματος της παρουσίασης, ώστε να διευκολύνεται η παρακολούθηση από τους φοιτητές.

Εφόσον εξαντληθούν τα θέματα των προφορικών παρουσιάσεων θα δοθούν και γραπτές εργασίες σε θέματα του ευρύτερου γνωστικού αντικειμένου που θα ανακοινωθούν μετά την ολοκλήρωση της κατανομής των προφορικών παρουσιάσεων. Οι γραπτές εργασίες πρέπει να έχουν αποσταλεί ηλεκτρονικά προς ανάρτηση, ως μέρος της ύλης που θα εξεταστεί, έως την Παρασκευή 19.12.2014, 8 μμ. Όσοι συμμετείχαν με προφορικές παρουσιάσεις ή γραπτές εργασίες θα εξεταστούν σε ειδική προεξέταση.

Όσοι φοιτητές επιθυμούν, ως συγκροτημένη ομάδα ή μεμονωμένα για να ενταχθούν σε ομάδα, να συμμετάσχουν σε προφορικές παρουσιάσεις, θα πρέπει να αποστείλουν e-mail στη διεύθυνση gerapetritis@law.uoa.gr, δηλώνοντας κατά σειρά προτεραιότητας 2 επιλογές θεμάτων από το χρονολόγιο πρόγραμμα έως την Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2014, 11 π.μ.

Αθήνα 4 Οκτωβρίου 2014

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Sat, 04 Oct 2014 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Χρονολόγιο Πρόγραμμα

Ακαδημαϊκό έτος 2014-15

Εβδομάδα 1^η

(29.09-03.10.2014)

Εισαγωγική στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(07-10.10.2014)

Γένεση και εδραίωση του αντιπροσωπευτικού συστήματος (13^ος -18^ος αι.)
Το αγγλικό πολίτευμα

Εβδομάδα 3^η

(14-17.10.2014)

Η γαλλική επανάσταση: Η σημασία της για τη διαμόρφωση των θεσμών και η επίδραση στην Ελλάδα
Τα γαλλικά Συντάγματα του 1814 και 1830 και η επίδρασή τους στην Ελλάδα

Εβδομάδα 4^η

(21-24.10.2014)

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο αμερικανικό Σύνταγμα
Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων: Το αμερικανικό πρότυπο και η ελληνική εκδοχή

Εβδομάδα 5^η

(31.10.2014)

Τα κινήματα του 1848 στην Ευρώπη και η επίδρασή του στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ευρώπη και στο Σύνταγμα του 1864 στην Ελλάδα

Εβδομάδα 6^η

(04-07.11.2014)

Ο διάλογος Hans Kelsen και Carl Schmitt για τον φύλακα του Συντάγματος
Ο Μεσοπόλεμος στην Ευρώπη. Σύγκριση των Συνταγμάτων της Βαϊμάρης του 1919 και της Ελλάδας του 1927

Εβδομάδα 7^η

(11-14.11.2014)

Το συνταγματικό παράδειγμα New Deal και η σημασία του για την ισορροπία των κρατικών λειτουργιών
Η οκτωβριανή επανάσταση

Εβδομάδα 8^η

(21.11.2014)

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών

Εβδομάδα 9^η

(25-28.11.2014)

Η γαλλική κομμούνα
Ο ισπανικός εμφύλιος

Εβδομάδα 10^η

(02-05.12.2014)

Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα
Σχέσεις κράτους και εκκλησίας και ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των θεσμών

Εβδομάδα 11^η

(09-12.12.2014)

Ενωσιακό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα
Οικονομία και δημοκρατία. Η νέα εκδοχή της κρίσης των θεσμών

Εβδομάδα 12^η

(16-19.12.2014)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(22.12.2014)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εξέταση Ιουνίου 2013

Fri, 24 May 2013 00:00:00 +0300

Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τμήμα Νομικής

Τομέας Δημοσίου Δικαίου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Εξέταση Ιουνίου 2013

H εξέταση στο μάθημα «Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών», κατά την περίοδο Ιουνίου/Ιουλίου 2013, για όσους δικαιούνται να λάβουν μέρος στην εξέταση αυτή, θα πραγματοποιηθεί προφορικά τη Δευτέρα 10 Ιουνίου 2013, ώρα 1.30 μμ στα γραφεία του Τομέα Δημοσίου Δικαίου (Ιπποκράτους 33, 5^ος όροφος).

Αθήνα, 24 Μαΐου 2013

Προεξέταση (ονομαστικός κατάλογος)

Wed, 09 Jan 2013 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Ακαδημαϊκό έτος 2012-13

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΕΞΕΤΑΣΗΣ

(Ιπποκράτους 33, 5^ος όρ.)

Τετάρτη 16/1,

1.30 μμ

Μητράκου Νίκη

Μαθιουδάκη Ελευθερία,

Καμπισιούλη Χριστίνα

Μητάκης Ορέστης

(Κομμούνα)

Ανάγνου Γεωργία

Βαϊοπούλου Ιφιγένεια

Μπουσκούτα Καλλιόπη

Βασιλαράκη Ευαγγελία

(Ρήγας/1789)

Νησιώτη Ευαγγελία

Πουλάκου Τατιάνα

Πολυχρονίου Αριάδνη

(1814/1830/1844)

Καλλιτσουνάκης Στυλιανός

Τετάρτη 16/1,

2 μμ

Βαθρακοκοίλης Κωνσταντίνος

Ασημακοπούλου Δήμητρα

Τσακανίκα Νεφέλη

(Kelsen / Carl Schmitt)

Μπαριτάκη Καλλιόπη

Νικολοπούλου Μαρία

Ντελή Αναστασία

Μαυροματάκης Νικόλαος

(1919/1927)

Νικολοπούλου Αντωνία

Ρούντου Αντωνία

Βασιλείου Δήμητρα

Παπαγεωργίου Χριστίνα

(13^ος -18^ος αι.)

Τετάρτη 16/1,

2.30 μμ

Καρβέλη Κωνσταντίνα

Λέκκα Μαρία-Έλενα

Μακρής Μιχάλης

Μιχαλακέα Αθηνά - Χριστίνα

(Αγγλικό κοινοβούλιο)

Βαρέσσης Φαίδων

Κίτσου Ήρια

Χάιτα Αλεξάνδρα

Χιόνη-Χότουμαν Χαρά

(ΗΠΑ)

Σιδηρόπουλος Κωνσταντίνος

Πατεράκης Δημήτρης

Κωνσταντίνος Πουλής

Ξερδάρης Κων/νος

(Έλεγχος συνταγματικότητας)

Τετάρτη 16/1,

3 μμ

Ρούγκα Άννα-Ελένη

Κουρουπάκη Καλλιόπη

Βερνάδου Περσεφώνη

Γκίκα Μυρτώ

(New Deal)

Πετράκη Εμμανουέλα

Περράκη Ευθυμία

Ροβά Γεωργία

Οικονόμου Πολυτίμη- Άννα

(Οκτωβριανή)

Μητσοπούλου Άννα

Μπαμπασίκα Ευτυχία

Ζωγοπούλου Αναστασία

Σαρλάς Θάνος

(Ολοκληρωτισμοί)

Τετάρτη 16/1,

3.30 μμ

Μπάρλα Αγγελίνα

Νάκου Άννα,

Παπαδάτος Θοδωρής

Χρονιάρη Μυρτώ

(1848/1864)

Γεροντάκη Σουμέλα

Γιαννακοπούλου Ελευθερία

Γιαννοπούλου Ευαγγελία

Ιωάννου Κωνσταντίνος

(Ισπανία)

Χιόνη Ελένη,

Κουμαδωράκη Νίκη

Θεοδωρακοπούλου Γεωργία

Στυλιανίδου Χριστιάννα

(Εκκλησία)

Τετάρτη 16/1,

4 μμ

Πετρά Σοφία-Ιωάννα

Κυκίδη Μαρίνα

Φωλιάς Δημήτρης

Βαχαβιώλος Αντώνης

(ΕΕ / ΕΣΔΑ)

Φουρκιώτη Μαρία

Πανέτας Βασίλειος

Παππά Σταυρούλα,

Κατριβέση Σοφία-Γεωργία

(Μεταπολεμικά συντάγματα)

Βρυωνίδης Ανδρέας

Χατζηαδάμου Σωτήρης

Σωτηρίου Χριστόφορος

Χατζησπύρου Χρίστια

(Κύπρος)

Πέμπτη 17/1,

1.30 μμ

Γρομητσαρη-Μαραγιαννη Χριστίνα

Θεοδωρακοπουλος Μιχαήλ

Γεωργοπουλος Βασίλειος

(Code civil)

Κοκκάλα Κατερίνα

Κορλός Βασίλης

(Ιταλία)

Παρασκευή Σταφυλά

Γεράσιμος Μυλωνάς

Βασιλείου Ειρήνη

Μαρινάκης Στέλιος

Μυστακίδου Μαρίζα

(Γερμανία)

Έλενα Νικολαρέα

(Πολωνία)

201100098

201100132

200800045

2010 00142

201000548

201100568

200700644

201100304

Πέμπτη 17/1,

2 μμ

Νταλαούτης Αλέξανδρος

Σμυρναίου Αγγελική

Μπάρλος Παναγιώτης,

Καλαμπαλικη Ηλιάνα

(Δικαιώματα γυναικών)

Τσακνάκη Στυλιανή

(Ελληνικός εμφύλιος)

Δρελιώζης Κωνσταντίνος

Καρφής Εμμανουήλ

(Δικτατορία 1967)

Ανδρουλάκη Μαρία

Γιαρέντη Σοφία

Ασημακόπουλος Δημήτριος

(Γαλλική επανάσταση)

201100312

201100405

201100282

201000700

200800369

201100114

201100526

200800015

200800616

200700025

Πέμπτη 17/1,

2.30 μμ

Αλεξοπούλου Ιωάννα

Γεωργίου Γεώργιος

Δεμένεγα Αικατερίνη

(Νότιος Αφρική)

Γεωργίου Χριστιάνα

(Κράτος δικαστών)

Αλαμάνου Κωνσταντίνα

Δούκα Νικολέττα

(Θεωρία μεσοπολέμου)

Παπαδέα Δανάη

Πολυκράτη Ελευθερία

(Ιταλία)

Γεωργοπούλου Πολύμνια

Κουτουλάκη Καλλιόπη

(Κράτος δικαστών)

201100507

201000526

201000074

201000039

200700177

Πέμπτη 17/1,

3 μμ

Κουτρουμπη Γεωργία

Σιδερη Χριστίνα

Στεφανακη Ελευθερία

(Σπαρτακιστές)

Κουρέτας Χρήστος

Μιχαήλ Χριστίνα

Παπαευσταθίου Αγγελική

Πουρουζάνη Σοφία

Μακρή Δήμητρα

Μερτή Στέλλα

Μήλιου Μαριάννα

Μποτσίνη Κατερίνα,

Πολυχρόνη Έλενα,

Πατσουλέ Πελαγία

(Ανατολικά συντάγματα)

Πέμπτη 17/1,

3.30 μμ

Αναγνωστοπούλου Δήμητρα

Καργιώτη Αγγελική

Μαριαλένα Παππά

Γιάννης Παραδεισιάδης

(Συνταγματικά δικαστήρια)

Γκορογια Ευαγγελία

Κουζινογλου Αναστασία

Νικολάου Αικατερίνη

Σταυρου Μαρία-Ελένη

(Φεμινισμός)

Καραπατσιά Αικατερίνη

Κατσίμπρα Σταυρούλα-Μαρία

Κόλλια Νεφέλη

(Οικονομική κρίση)

20201000122

201000133

201000547

Κατανομή γραπτών παρουσιάσεων - 16.11.2012

Fri, 16 Nov 2012 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Κατανομή γραπτών εργασιών

Η γαλλική επανάσταση και οι συνταγματικοί θεσμοί της

Ανδρουλάκη Μαρία, Ασημακόπουλος Δημήτρης, Γιαρέντη Σοφία

Οι θεσμοί της ελληνικής επανάστασης και τα έξωθεν πρότυπά τους

Α. Μπάτσικα Κατερίνα, Μποζίνη Φεβρωνία

Β. Σφυρής Βασίλης

Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου

Γρομητσάρη-Μαραγιάννη Χριστίνα, Θεοδωρακόπουλος Μιχαήλ, Γεωργόπουλος Βασίλης

Οι Σπαρτακιστές του Βερολίνου

Στεφανάκη Ελευθερία, Σιδέρη Χριστίνα, Κουτρουμπή Γεωργία

Η συνταγματική θεωρία του Μεσοπολέμου

Αλαμάνου Κωνσταντίνα, Δούκα Νικολέττα

Ο δρόμος προς τη γερμανική ενοποίηση

Α. Μυστακίδου Μαρίζα, Μαρινάκης Στέλιος,

Β. Μυλωνάς Γεράσιμος, Σταφυλά Παρασκευή

Ο δρόμος προς την ιταλική ενοποίηση

Α. Κορλός Βασίλης, Αναγνωστοπούλου Δήμητρα, Κοκκάλα Κατερίνα,

Β. Πολυκράτη Ελευθερία, Παπαδέα Δανάη

Η επιρροή της χούντας των Συνταγματαρχών στην ελληνική συνταγματική ιστορία

Καρφής Μάνος, Δρελιώζης Κωνσταντίνος

Θεσμοί της Νοτίου Αφρικής από την αποικιοκρατία μέχρι σήμερα

Αλεξοπούλου Ιωάννα, Γεωργίου Γεώργιος, Δεμένεγα Αικατερίνη

Η διαμόρφωση του θεσμού των ανεξάρτητων αρχών

Παντελιάς Γιώργος

Η επίδραση του ελληνικού εμφυλίου στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ελλάδα

Α. Τσακνάκη Στυλιανή

Β. Λιλή-Κόκκορη Μαρία-Κωνσταντίνα, Μάρκο Βιολέτα

Κράτος δικαστών: ανύπαρκτο σκιάχτρο ή δυνάστης;

Α. Γεωργοπούλου Πολύμνια, Δεσποινάκη Α., Κουτουλάκη Καλλιόπη

Β. Γεωργίου Χριστιάνα, Δημοπούλου Σοφία

Τα συνταγματικά δικαστήρια ως πολιτικά ή νομικά όργανα

Α. Παραδεισιάδης Γιάννης, Παππά Μαριαλένα

Β. Καργιώτη Αγγελική, Αναγνωστοπούλου Δήμητρα

Τα συντάγματα των ανατολικών χωρών μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού

Α. Πουρουζάνη Σοφία, Παπαευσταθίου Αγγελική, Μιχαήλ Χριστίνα, Κουρέτας Χρήστος

Β. Πολυχρόνη Ελένη, Πατσουλέ Πελαγία, Μποτσίνη Kατερίνα

Γ. Μακρή Δήμητρα, Μήλιου Μαριάνθη-Ελευθερία

Φεμινισμός μεταξύ κοινωνικού αιτήματος και πολιτικής διεκδίκησης

Γκορόγια Ευαγγελία, Κουζινόγλου Αναστασία, Νικολάου Κατερίνα, Σταύρου Μαρία Ελένη

Δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι για τις γυναίκες

Α. Νταλαούτης Αλέξανδρος, Σμυρναίου Αγγελική, Μπάρλος Παναγιώτη

Β. Καλαμπαλίκη Ηλιάνα

Η οικονομική κρίση και η επίδρασή της επί των θεσμών

Α. Καραπατσιά Αικατερίνη, Κατσίμπρα Σταυρούλα-Μαρία, Καλύβα Βασιλική, Κόλλια Νεφέλη

Β. Βογιατζίδου Κατερίνα, Μπαρμπέρης Γιώργος, Χήρα Σωτηρία

Το Πολωνικό Σύνταγμα της 3ης Μαΐου 1791: Το πρώτο σύγχρονο ευρωπαϊκό Σύνταγμα

Έλενα Νικολαρέα

Η ιστορική επίδραση του νομικού θετικισμού στη διαμόρφωση του συντάγματος και των θεσμών του

Νίκος Γαρδελάκης

Υπενθυμίζεται ότι οι γραπτές εργασίες πρέπει να έχουν αποσταλεί ηλεκτρονικά προς ανάρτηση, ως μέρος της ύλης που θα εξεταστεί, έως την Πέμπτη 20.12.2012, 8 μμ. Όσων τα ονόματα έχουν αναρτηθεί αλλά δεν προτίθενται να καταθέσουν την εργασία, παρακαλώ να ενημερώσουν σχετικά. Όσοι εξέφρασαν επιθυμία συμμετοχής αλλά τα ονόματά τους δεν αναρτήθηκαν, ομοίως να ενημερώσουν.

Πρόγραμμα παρουσιάσεων - Τροποποίηση

Fri, 16 Nov 2012 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Ακαδημαϊκό έτος 2012-13 - Τροποποιημένο πρόγραμμα παρουσιάσεων

Εβδομάδα 8^η

(20-23.11.2012)

Η κυριαρχία του αγγλικού Κοινοβουλίου σήμερα

Κωνσταντίνα Καρβέλη, Μαρία-Έλενα Λέκκα, Μιχάλης Μακρής, Μιχαλακέα Αθηνά - Χριστίνα

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο αμερικανικό Σύνταγμα

Βαρέσσης Φαίδων, Κίτσου Ήρια, Χάιτα Αλεξάνδρα, Χιόνη-Χότουμαν Χαρά

Εβδομάδα 9^η

(27-30.11.2012)

Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων: Το αμερικανικό πρότυπο και η ελληνική εκδοχή

Σιδηρόπουλος Κωνσταντίνος, Πατεράκης Δημήτρης, Κωνσταντίνος Πουλής, Ξερδάρης Κων/νος

Το New Deal τότε και σήμερα

Ρούγκα Άννα-Ελένη, Κουρουπάκη Καλλιόπη,Βερνάδου Περσεφώνη, Γκίκα Μυρτώ

Εβδομάδα 10^η

(04-07.12.2012)

Η οκτωβριανή επανάσταση

Πετράκη Εμμανουέλα, Περράκη Ευθυμία, Ροβά Γεωργία, Οικονόμου Πολυτίμη- Άννα

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών

Μητσοπούλου Άννα, Μπαμπασίκα Ευτυχία, Ζωγοπούλου Αναστασία, Σαρλάς Θάνος

Εβδομάδα 11^η

(11-14.12.2012)

Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα

Βρυωνίδης Ανδρέας, Χατζηαδάμου Σωτήρης, Σωτηρίου Χριστόφορος, Χατζησπύρου Χριστια

Η γαλλική κομμούνα

Μητράκου Νίκη, Μαθιουδάκη Ελευθερία, Καμπισιούλη Χριστίνα, Μητάκης Ορέστης

Εβδομάδα 12^η

(18-21.12.2012)

Ο ισπανικός εμφύλιος

Γεροντάκη Σουμέλα, Γιαννακοπούλου Ελευθερία, Γιαννοπούλου Ευαγγελία, Ιωάννου Κωνσταντίνος

Συστήματα διαχωρισμού κράτους και εκκλησίας

Χιόνη Ελένη, Κουμαδωράκη Νίκη, Θεοδωρακοπούλου Γεωργία, Στυλιανίδου Χριστιάννα,

Εβδομάδα 13^η

(8-11.01.2013)

Κοινοτικό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα

Πετρά Σοφία-Ιωάννα, Κυκίδη Μαρίνα, Φωλιάς Δημήτρης, Βαχαβιώλος Αντώνης

Μεταπολεμικά συντάγματα στην Ευρώπη

Φουρκιώτη Μαρία, Πανέτας Βασίλειος, Παππά Σταυρούλα, Κατριβέση Σοφία-Γεωργία

Κατανομή γραπτών εργασιών - 24.10.2012

Wed, 24 Oct 2012 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Κατανομή γραπτών εργασιών

Η γαλλική επανάσταση και οι συνταγματικοί θεσμοί της

Ανδρουλάκη Μαρία, Ασημακόπουλος Δημήτρης, Γιαρέντη Σοφία

Οι θεσμοί της ελληνικής επανάστασης και τα έξωθεν πρότυπά τους

Μπάτσικα Κατερίνα, Μποζίνη Φεβρωνία

Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου

Γρομητσάρη-Μαραγιάννη Χριστίνα, Θεοδωρακόπουλος Μιχαήλ, Γεωργόπουλος Βασίλης

Οι Σπαρτακιστές του Βερολίνου

Στεφανάκη Ελευθερία, Σιδέρη Χριστίνα, Κουτρουμπή Γεωργία

Η συνταγματική θεωρία του Μεσοπολέμου

Α. Αλαμάνου Κωνσταντίνα, Δούκα Νικολέττα

Β. Τσούβαλη Μαρία, Μποροβήλου Ελένη

Ο δρόμος προς τη γερμανική ενοποίηση

Α. Μυστακίδου Μαρίζα, Μαρινάκης Στέλιος,

Β. Μυλωνάς Γεράσιμος, Σταφυλά Παρασκευή

Ο δρόμος προς την ιταλική ενοποίηση

Κορλός Βασίλης, Αναγνωστοπούλου Δήμητρα, Κοκκάλα Κατερίνα,

Η επιρροή της χούντας των Συνταγματαρχών στην ελληνική συνταγματική ιστορία

Καρφής Μάνος, Δρελιώζης Κωνσταντίνος

Θεσμοί της Νοτίου Αφρικής από την αποικιοκρατία μέχρι σήμερα

Αλεξοπούλου Ιωάννα, Γεωργίου Γεώργιος, Δεμένεγα Αικατερίνη

Η διαμόρφωση του θεσμού των ανεξάρτητων αρχών

Παντελιάς Γιώργος

Η επίδραση του ελληνικού εμφυλίου στη διαμόρφωση των θεσμών στην Ελλάδα

Τσακνάκη Στυλιανή

Κράτος δικαστών: ανύπαρκτο σκιάχτρο ή δυνάστης;

Α. Γεωργοπούλου Πολύμνια, Δεσποινάκη Α., Κουτουλάκη Καλλιόπη

Β. Γεωργίου Χριστιάνα, Δημοπούλου Σοφία

Τα συνταγματικά δικαστήρια ως πολιτικά ή νομικά όργανα

Α. Παραδεισιάδης Γιάννης, Παππά Μαριαλένα

Β. Καργιώτη Αγγελική, Δήμητρα Αναγνωστοπούλου

Τα συντάγματα των ανατολικών χωρών μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού

Α. Πουρουζάνη Σοφία, Παπαευσταθίου Αγγελική, Μιχαήλ Χριστίνα, Κουρέτας Χρήστος

Β. Πολυχρόνη Ελένη , Πατσουλέ Πελαγία

Φεμινισμός μεταξύ κοινωνικού αιτήματος και πολιτικής διεκδίκησης

Γκορόγια Ευαγγελία, Κουζινόγλου Αναστασία, Νικολάου Κατερίνα, Σταύρου Μαρία Ελένη

Δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι για τις γυναίκες

Νταλαούτης Αλέξανδρο, Σμυρναίου Αγγελική, Μπάρλος Παναγιώτη

Η οικονομική κρίση και η επίδρασή της επί των θεσμών

Α. Καραπατσιά Αικατερίνη, Κατσίμπρα Σταυρούλα-Μαρία, Καλύβα Βασιλική, Κόλλια Νεφέλη

Β. Βογιατζίδου Κατερίνα, Μπαρμπέρης Γιώργος, Χήρα Σωτηρία

Υπενθυμίζεται ότι οι γραπτές εργασίες πρέπει να έχουν αποσταλεί ηλεκτρονικά προς ανάρτηση, ως μέρος της ύλης που θα εξεταστεί, έως την Πέμπτη 20.12.2012, 8 μμ.

Μέλη ομάδων παρουσιάσεων

Tue, 16 Oct 2012 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Πίνακας εργασιών - Ακαδημαϊκό έτος 2012-13

Εβδομάδα 1^η

(05.10.2012)

Εισαγωγική στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(09-12.10.2012)

Εισαγωγική στο αντικείμενο

Εβδομάδα 3^η

(16-19.10.2012)

Οικονομία και δημοκρατία. Κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εκτροπή του συνταγματικού κράτους σήμερα;
Η επιρροή της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 στη Χάρτα του Ρήγα και στα Επαναστατικά Συντάγματα –Σύγκριση από ιστορική και συνταγματική σκοπιά

Γεωργία Ανάγνου, Βαϊοπούλου Ιφιγένεια, Μπουσκούτα Καλλιόπη, Βασιλαράκη Ευαγγελία

Εβδομάδα 4^η

(23-26.10.2012)

1814 και 1830 στη Γαλλία σε σύγκριση με το Σύνταγμα του 1844 στην Ελλάδα

Νησιώτη Ευαγγελία, Πουλάκου Τατιάνα, Πολυχρονίου Αριάδνη

Τα κινήματα του 1848 στην Ευρώπη και το Σύνταγμα του 1864 στην Ελλάδα

Μπάρλα Αγγελίνα, Νάκου Άννα, Παπαδάτος Θοδωρής, Χρονιάρη Μυρτώ

Εβδομάδα 5^η

(30.10-02.11.2006)

Ο διάλογος Hans Kelsen και Carl Schmitt για τον φύλακα του Συντάγματος

Βαθρακοκοίλης Κωνσταντίνος, Ασημακοπούλου Δήμητρα, Τσακανίκα Νεφέλη

Ο Μεσοπόλεμος στην Ευρώπη. Σύγκριση των Συνταγμάτων της Βαϊμάρης του 1919 και της Ελλάδας του 1927

Μπαριτάκη Καλλιόπη, Νικολοπούλου Μαρία, Ντελή Αναστασία, Μαυροματάκης Νικόλαος

Εβδομάδα 6^η

(06-09.11.2012)

Η εδραίωση του αντιπροσωπευτικού και κοινοβουλευτικού συστήματος στη βρετανική συνταγματική παράδοση (13^ος -18^ος αι.)

Νικολοπούλου Αντωνία, Ρούντου Αντωνία, Βασιλείου Δήμητρα, Παπαγεωργίου Χριστίνα

Η κυριαρχία του αγγλικού Κοινοβουλίου σήμερα

Κωνσταντίνα Καρβέλη, Μαρία-Έλενα Λέκκα, Μιχάλης Μακρής, Μιχαλακέα Αθηνά - Χριστίνα

Εβδομάδα 7^η

(13-16.11.2012)

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο αμερικανικό Σύνταγμα

Βαρέσσης Φαίδων, Κίτσου Ήρια, Χάιτα Αλεξάνδρα, Χιόνη-Χότουμαν Χαρά

Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων: Το αμερικανικό πρότυπο και η ελληνική εκδοχή

Σιδηρόπουλος Κωνσταντίνος, Πατεράκης Δημήτρης, Κωνσταντίνος Πουλής, Ξερδάρης Κων/νος

Εβδομάδα 8^η

(20-23.11.2012)

Το New Deal τότε και σήμερα

Ρούγκα Άννα-Ελένη, Κουρουπάκη Καλλιόπη,Βερνάδου Περσεφώνη, Γκίκα Μυρτώ

Η οκτωβριανή επανάσταση

Πετράκη Εμμανουέλα, Περράκη Ευθυμία, Ροβά Γεωργία, Οικονόμου Πολυτίμη- Άννα

Εβδομάδα 9^η

(27-30.11.2012)

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών

Μητσοπούλου Άννα, Μπαμπασίκα Ευτυχία, Ζωγοπούλου Αναστασία, Μυλωνάς Γεράσιμος

Το συνταγματικό δίκαιο στην Κύπρο και το κυπριακό ζήτημα

Βρυωνίδης Ανδρέας, Χατζηαδάμου Σωτήρης, Σωτηρίου Χριστόφορος, Χατζησπύρου Χριστια

Εβδομάδα 10^η

(04-07.12.2012)

Η γαλλική κομμούνα

Μητράκου Νίκη, Μαθιουδάκη Ελευθερία, Καμπισιούλη Χριστίνα, Μητάκης Ορέστης,

Ο ισπανικός εμφύλιος

Γεροντάκη Σουμέλα, Γιαννακοπούλου Ελευθερία, Γιαννοπούλου Ευαγγελία, Ιωάννου Κωνσταντίνος

Εβδομάδα 11^η

(11-14.12.2012)

Συστήματα διαχωρισμού κράτους και εκκλησίας

Χιόνη Ελένη, Κουμαδωράκη Νίκη, Θεοδωρακοπούλου Γεωργία, Στυλιανίδου Χριστιάννα,

Εβδομάδα 12^η

(14-17.12.2012)

Κοινοτικό Δίκαιο και Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως μεταπολεμικά θεσμικά προϊόντα

Πετρά Σοφία-Ιωάννα, Κυκίδη Μαρίνα, Φωλιάς Δημήτρης, Βαχαβιώλος Αντώνης

Μεταπολεμικά συντάγματα στην Ευρώπη

Φουρκιώτη Μαρία, Πανέτας Βασίλειος, Παππά Σταυρούλα, Κατριβέση Σοφία-Γεωργία

Εβδομάδα 13^η

(18-21.12.2012)

Σύνοψη και αποτίμηση

Θέματα-δηλώσεις γραπτών εργασιών

Tue, 16 Oct 2012 00:00:00 +0300

Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τμήμα Νομικής

Τομέας Δημοσίου Δικαίου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Γραπτές εργασίες

Όσοι φοιτητές επιθυμούν να κάνουν γραπτή εργασία στο πλαίσιο του μαθήματος, η οποία θα αναρτηθεί ως μέρος της ύλης έως το πέρας των μαθημάτων για τη διακοπή των Χριστουγέννων (με όριο 3 φοιτητές ανά εργασία), παρακαλώ να στείλετε mail στο gerapetritis@law.uoa.gr (με δύο προτιμήσεις).

Ενδεικτικά προτείνονται τα ακόλουθα θέματα:

- Οι Σπαρτακιστές του Βερολίνου

- Τα συντάγματα των ανατολικών χωρών μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού

- Η οικονομική κρίση και η επίδρασή της επί των θεσμών

- Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου

- Η συνταγματική θεωρία του Μεσοπολέμου

- Κράτος δικαστών: ανύπαρκτο σκιάχτρο ή δυνάστης;

- Τα συνταγματικά δικαστήρια ως πολιτικά ή νομικά όργανα

- Ο δρόμος προς τη γερμανική ενοποίηση

- Ο δρόμος προς την ιταλική ενοποίηση

- Φεμινισμός μεταξύ κοινωνικού αιτήματος και πολιτικής διεκδίκησης

Πρόγραμμα παρουσιάσεων /παραδόσεων 2012-13

Fri, 05 Oct 2012 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Διδάσκοντες: Θ. Αντωνίου – Γ. Γεραπετρίτης

Πίνακας εργασιών - Ακαδημαϊκό έτος 2012-13

Εβδομάδα 1^η

(05.10.2012)

Εισαγωγική στο αντικείμενο

Εβδομάδα 2^η

(09-12.10.2012)

Οικονομία και δημοκρατία. Κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εκτροπή του συνταγματικού κράτους σήμερα;

Εβδομάδα 3^η

(16-19.10.2012)

Η επιρροή της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 στη Χάρτα του Ρήγα και στα Επαναστατικά Συντάγματα –Σύγκριση από ιστορική και συνταγματική σκοπιά
Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου

Εβδομάδα 4^η

(23-26.10.2012)

1814 και 1830 στη Γαλλία σε σύγκριση με το Σύνταγμα του 1844 στην Ελλάδα
Τα κινήματα του 1848 στην Ευρώπη και το Σύνταγμα του 1864 στην Ελλάδα

Εβδομάδα 5^η

(30.10-02.11.2006)

Η συνταγματική θεωρία του Μεσοπολέμου
Ο Μεσοπόλεμος στην Ευρώπη. Σύγκριση των Συνταγμάτων της Βαϊμάρης του 1919 και της Ελλάδας του 1927

Εβδομάδα 6^η

(06-09.11.2012)

Η εδραίωση του αντιπροσωπευτικού και κοινοβουλευτικού συστήματος στη βρετανική συνταγματική παράδοση (13^ος -18^ος αι.)

Εβδομάδα 7^η

(13-16.11.2012)

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο αμερικανικό Σύνταγμα
Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων: Το αμερικανικό πρότυπο και η ελληνική εκδοχή

Εβδομάδα 8^η

(20-23.11.2012)

Το New Deal τότε και σήμερα
Η οκτωβριανή επανάσταση

Εβδομάδα 9^η

(27-30.11.2012)

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών

Εβδομάδα 10^η

(04-07.12.2012)

Η γαλλική κομμούνα
Ο ισπανικός εμφύλιος

Εβδομάδα 11^η

(11-14.12.2012)

Συστήματα διαχωρισμού κράτους και εκκλησίας

Εβδομάδα 12^η

(14-17.12.2012)

Μεταπολεμικές υπερεθνικές δομές

Μεταπολεμικά συντάγματα

Εβδομάδα 13^η

(18-21.12.2012)

Σύνοψη και αποτίμηση

Για ανάληψη παρουσιάσεων, παρακαλώ στείλτε ηλεκτρονικό μήνυμα (κατά προτίμηση με 2 επιλογές) έως τη Δευτέρα 8 Οκτωβρίου σε gerapetritis@law.uoa.gr.

ΗΠΑ - Ομοσπονδιακό μοντέλο

Tue, 28 Feb 2012 00:00:00 +0300

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο Αμερικανικό Σύνταγμα

Ιστορική αναδρομή

17^ος αι: οι πρώτοι Άγγλοι καταφθάνουν στη Αμερική

Αρχικά αποικία της Βρετανίας

1763 : Επιβολή φόρων για τη βοήθεια στον επταετή πόλεμο, αντίδραση των αποίκων.

No taxation without representation

Απαίτηση αντιπροσώπευσης για επιβολή φορολογίας, δικαίωμα που απέρρεε από τo Bill of Rights.

1773 : Κίνημα του τσαγιού

1775-1781: Αμερικάνικη Επανάσταση(λήγει το 1783 με τη συνθήκη του Παρισιού)

1776: Διακήρυξη ανεξαρτησίας Φιλαδέλφεια, συντάχθηκε από τον Thomas Jefferson και υιοθετήθηκε από το Second Continental Congress (Congress of Confederation)

1787: Αμερικανικό Σύνταγμα, αρχαιότερος εν ενεργεία καταστατικός χάρτης, χαρακτήρας κοινωνικού συμβολαίου φυσικοδικαϊικές καταβολές, επιρροή Montesquieu.

Δύο αντίρροπες τάσεις: τοπικισμός, φεντεραλισμός.

Εξισορρόπηση μέσω του Bill of Rights(1791).

Φεντεραλισμός : ισχυρή κεντρική κυβέρνηση και ενοποίηση.

Τοπικισμός: περιορισμένη κεντρική εξουσία, κυρίαρχες πολιτείες.

Η εξέλιξη του ομοσπονδιακού συστήματος :

1772 13 πολιτείες Commitees of Correspondence,αργότερα Provincial Congress

Second Continetntal Congress (εκτελεστική) που αργότερα έγινε Congress of Confederation.

Γιατί ευνοήθηκε στις ΗΠΑ η ανάπτυξη της δημοκρατίας?

Η Αμερική εποικίστηκε από ανθρώπους με ελεύθερο πνεύμα, πολλοί από τους οποίους θυσίασαν τα προνόμια τους για να πραγματώσουν τις ιδέες τους
Όλοι ξεκίνησαν ίδιοι, δεν υπήρχαν ανώτεροι, αφού όλοι αντιμετώπιζαν τις ίδιες αντιξοότητες
Δεν υπήρχε αριστοκρατία εν απουσία της κληρονομικά μεταβιβαζόμενης γαιοκτησίας.

Ομοσπονδιακό κράτος:

Είναι ένα κυρίαρχο σύνθετο κράτος, όπου η εξουσία διαμοιράζεται ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και τις συστατικές μονάδες. Στο ομοσπονδιακό κράτος υπάρχουν δύο επίπεδα, το κεντρικό και το περιφερειακό, καθένα από τα οποία έχει καθορισμένες εξουσίες ( νομοθετικές, εκτελεστικές, δικαστικές ) που του παραχωρούνται από το Ομοσπονδιακό Σύvταγμα.

Δικαστική Εξουσία:

2 επίπεδα: ομοσπονδιακό

Τοπικό – περιφερειακό

Εκτελεστική εξουσία:

Η εκτελεστική εξουσία ανήκει σε μονοπρόσωπο όργανο, τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.
Εκλέγεται για 4 ετή θητεία, όπως και ο Αντιπρόεδρος.
Η εκλογή του Προέδρου είναι έμμεση και γίνεται από το εκλεκτορικό Κολλέγιο, στο οποίο κάθε Πολιτεία λαμβάνει αντιπροσώπευση με εκλεγμένους αντιπροσώπους ίσους σε αριθμό με το άθροισμα των βουλευτών και των γερουσιαστών (ν+2).
Οι Υπουργοί, γραμματείς δεν είναι μέλη του συλλογικού οργάνου, απλώς παρέχουν βοήθεια στην άσκηση καθηκόντων του Προέδρου.
Μια καινοτομία του Αμερικάνικου συστήματος είναι η άσκηση νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής σε περιορισμένο βαθμό εξουσίας από εξειδικευμένες Δημόσιες Αρχές, που φέρουν το όνομα commission και ιδρύονται από το Κογκρέσο.

Νομοθετική εξουσία

Ανήκει στο Κογκρέσο Βουλή Αντιπροσώπων

(αντιπρόσωποι λαού ομοσπονδιακού κράτους)

Γερουσία

(αντιπρόσωποι Πολιτειών)

Η θητεία των βουλευτών είναι μόλις 2 έτη, ενώ των Γερουσιαστών 6 έτη με ανανέωση όμως του 1/3 των μελών της Γερουσίας κάθε 2 έτη.
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων κάθε Πολιτεία εκπροσωπείται ανάλογα με τον πληθυσμό της, αλλά στη Γερουσία όλες οι Πολιτείες έχουν 2 έδρες.
Για την ψήφιση των ομοσπονδιακών νόμων απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του Κογκρέσου.

Διασταύρωση των λειτουργιών:

Γερουσία: Έγκριση προεδρικών διορισμών σε κρατικά αξιώματα (πχ. δικαστές, υπουργοί)

Έλεγχος της άσκησης εξωτερικής πολιτικής και άμυνας (έγκριση για κήρυξη πόλεμου, γενική επιστράτευση και επικύρωση διεθνών συνθηκών με πλειοψηφία 2/3)

Πρόεδρος: Veto στα νομοσχέδια

Απονομή χάρης

Κογκρέσο: Impeachment

Συμπέρασμα:

Αυστηρός χωρισμός των εξουσιών γενικά, χωρίς αλληλεξάρτηση νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας θεωρητικά. Στην πράξη απαραίτητη η συναίνεση όλων. Κρυφός κοινοβουλευτισμός και αλληλεπίδραση οργάνων χωρίς να κυριαρχεί ένα όργανο επί των άλλων, με κάθετο και οριζόντιο χωρισμό των εξουσιών (checks and balances). Συνεχής διαπραγμάτευση Κογκρέσου-Προέδρου. Εφικτή λόγω της έλλειψης κομματικής πειθαρχίας, αποτέλεσμα του ομοσπονδιακού συστήματος.

Οικονομία και Δημοκρατία

Tue, 28 Feb 2012 00:00:00 +0300

ΘΕΜΑ: Οικονομία και δημοκρατία. Κρίση της Ε.Ε ή εκτροπή του συνταγματικού κράτους σήμερα.

TO XΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ στις 4 Οκτωβρίου 2009 και την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Γιώργο Παπανδρέου, η κυβέρνηση προχώρησε σε αναθεώρηση των στοιχείων για το δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο προσδιόρισε στο 12,7% του ΑΕΠ (2009) έναντι του επισήμου 6% που είχε προσδιοριστεί από την κυβέρνηση της ΝΔ.

Έκτοτε άρχισε μια συνεχής επιτήρηση της ελληνικής οικονομίας, η οποία ξεκίνησε επίσημα με την απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (στο εξής: Ecofin) στις 2 Δεκεμβρίου 2009, αφού η Ελλάδα δεν είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα για τη μείωση του υπερβολικού ελλείμματος.

Ακολούθησαν συνεχείς υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας εκ μέρους των διεθνών οίκων αξιολόγησης όπως η Fitch, η Standard and Poor’s και η Moody’s

Η κρίση στην οικονομία έγινε κρίση εμπιστοσύνης στις χρηματοπιστωτικές αγορές: η εξάπλωση πίστωσης των ελληνικών ομολόγων αυξήθηκε, τα ασφάλιστρα πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας εκτοξεύθηκαν. Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε πλέον να δανειστεί από τις οικονομικές αγορές για να εξυπηρετήσει το χρέος της, η πτώχευση εμφανίστηκε σαν μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Παρά την ελληνική οικονομία που υπολογίζεται ότι καλύπτει το 2% περίπου της ζώνης του ευρώ, μια πιθανή ελληνική χρεοκοπία θα μπορούσε να είναι μεταδοτική σε όλη την Ευρώπη και πιθανό ντόμινο πτωχεύσεων μπορούσε να δημιουργηθεί για τα κράτη της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας και της Ισπανίας.

Τον Ιανουάριο του 2010 η κυβέρνηση υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΕΕ) το Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης το οποίο στην ουσία είχαν συντάξει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (στο εξής: ΔΝΤ) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (στο εξής: Επιτροπή).

στις 16 Φεβρουαρίου 2010 η χώρα με απόφαση του Ecofin τέθηκε και τυπικά σε στενή επιτήρηση σύμφωνα με το άρθρο 126 παρ. 9 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ) και κλήθηκε να λάβει μέτρα για τον περιορισμό του ελλείμματος μέχρι 15 Μαΐου 2010. Μάλιστα στη συνεδρίαση του Ecofin, Σουηδία και Βρετανία ζήτησαν από την Ελλάδα να προσφύγει στο ΔΝΤ.

Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης θεσμοθετήθηκε με δύο αποφάσεις του Eurogroup. Η πρώτη ελήφθη στις 25 Μαρτίου 2010 σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των χωρών – μελών της Ευρωζώνης και ήταν γενική. Προέβλεπε τη δυνατότητα θεσμοθέτησης ενός μηχανισμού για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας στην Ευρωζώνη συνολικά. Η απόφαση συνέδεε ήδη το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πακέτο με το μελλοντικό Μνημόνιο καθώς η χώρα που θα έκανε χρήση του μηχανισμού στήριξης θα έπρεπε να λάβει μέτρα, ως προϋπόθεση για την εκταμίευση του χρηματοδοτικού πακέτου, που θα προερχόταν από συμμετοχές των άλλων κρατών – μελών της Ευρωζώνης με τη μορφή χορήγησης διμερών δανείων από αυτά.

Η δεύτερη απόφαση του Eurogroup ελήφθη στις 11 Απριλίου 2010 σε επίπεδο υπουργών οικονομικών. Αυτή αφορούσε αποκλειστικά τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης της ελληνικής οικονομίας. Η ελληνική κυβέρνηση, σε συνεργασία με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, θα άρχιζαν να επεξεργάζονται αμέσως ένα οικονομικό πρόγραμμα κοινής αποδοχής.

Την 1 Απριλίου 2010 ανακοινώθηκε ότι τελικά το έλλειμμα της χώρας διαμορφώθηκε στο 13,6% του ΑΕΠ (2009). Στη συνέχεια η Ελλάδα υπέβαλε αίτημα ενεργοποίησης του ΜΔΣ και τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης εξέδωσαν την απόφασή τους για ένταξη της χώρας μας στο ΜΔΣ στις 11 Απριλίου 2010.

Στις 23 Απριλίου 2010 η χώρα μας υπέβαλε αίτηση για διμερή δάνεια από τα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ευρωζώνης σύμφωνα με τους όρους των ως άνω Δηλώσεων της 25ης Μαρτίου 2010 και της 11ης Απριλίου 2010. Σύμφωνα με το αίτημα αυτό «οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών» της Ευρωζώνης αποφάσισαν στις 2 Μαΐου 2010 να παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη στην Ελλάδα σε διακυβερνητικό πλαίσιο μέσω κοινά οργανωμένων διμερών δανείων.

Την 3 Μαΐου 2010 η Ελλάδα απέστειλε επιστολή αιτήματος χορήγησης δανείου υπογεγραμμένη από τον Υπουργό Οικονομικών και τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΔΝΤ D. Strauss – Kann. Το αίτημα έγινε αποδεκτό από την εκτελεστική επιτροπή του ΔΝΤ με απόφασή του την 9η Μαΐου 2010, πάντα υπό τον όρο εφαρμογής των μέτρων που περιλαμβάνει το Μνημόνιο.

Στις 3 Μαΐου 2010 υπεγράφη το «Μνημόνιο Συνεννόησης», μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας εκπροσωπούμενης από τον Υπουργό Οικονομικών και το Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, και των κρατών μελών της Ευρωζώνης, εκπροσωπούμενων από την Επιτροπή, η οποία ενεργούσε για λογαριασμό τους και για την οποία υπέγραψε ο αρμόδιος κοινοτικός επίτροπος Olli Rehn.

Την 6η Μαΐου 2010 ψηφίστηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος (σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ.4 Σ και το άρθρο 109 του Κανονισμού της Βουλής) και τέθηκε σε ισχύ ο ν. 3845/2010 με τίτλο «Μέτρα για την εφαρμογή του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας από τα κράτη μέλη της Ζώνης του ευρώ και το ΔΝΤ», το λεγόμενο «Μνημόνιο».

Την 8η Μαΐου 2010 υπεγράφη η «Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης» (Loan Facility Agreement) μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας ως δανειολήπτη και των 15 ΚΜ της Ευρωζώνης και του γερμανικού πιστωτικού ιδρύματος KfW (που υπόκειται στις οδηγίες, τελεί υπό την εγγύηση και ενεργεί προς το δημόσιο συμφέρον της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας) ως δανειστών. Αντί της Γερμανίας τη δανειακή σύμβαση υπέγραψε δλδ. το γερμανικό Πιστωτικό Ίδρυμα για την Ανοικοδόμηση (Kreditanstalt für Wiederaufbau) KfW«που υπόκειται στις οδηγίες, τελεί υπό την εγγύηση και ενεργεί προς το δημόσιο συμφέρον της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας»

Στις 9 Μαΐου 2010 τελικά οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων της Ευρωζώνης με νέα Δήλωσή τους, αποφάσισαν τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοοικονομικής Σταθεροποίησης (στο εξής: ΕΜΧΣ) και για το λόγο αυτό εκδόθηκε με βάση το άρθρο 122 § 2 ΣΛΕΕ ο Κανονισμός 407/2010 του Συμβουλίου της 11ης Μαΐου 2010. Όμως λόγω της χρηματοδότησής του με πενιχρούς πόρους (μόνο 60 δισ. ευρώ για όλη την ΕΕ) ο εν λόγω μηχανισμός συμπληρώθηκε με σύστημα οργανωμένων διμερών κρατικών εγγυήσεων εκ μέρους των κρατών μελών της Ευρωζώνης ύψους 440 δισ. ευρώ στη βάση ενός διακυβερνητικού μηχανισμού και από δάνεια του ΔΝΤ ύψους 250 δις. ευρώ.

Για το λόγο αυτό τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης ίδρυσαν με βάση τη νομοθεσία του Λουξεμβούργου ανώνυμη εταιρεία (société anonyme) υπό τον τίτλο European Financial Stability Facility (EFSF).

Στις 3 Ιουνίου κατατίθεται το σχέδιο νόμου με τίτλο «Κύρωση της από 8.5.2010 Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης καθώς και του από 10.5.2010 «Διακανονισμού χρηματοδότησης αμέσου ετοιμότητας από το ΔΝΤ – Συμμετοχή της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξη», το οποίο δεν ψηφίστηκε ποτέ από τη Βουλή και περιλαμβάνει :

α) τη «Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης», 80 δις €, μεταξύ Ελληνικής Δημοκρατίας και των ΚΜ της Ευρωζώνης,

β) το «Μνημόνιο Συνεννόησης» μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Υπουργό Οικονομικών και τον Διοικητή της ΤτΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενεργούσης για λογαριασμό των ΚΜ της Ευρωζώνης, ήτοι το Μνημόνιο Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής, το Μνημόνιο στις Συγκεκριμένες Προϋποθέσεις Οικονομικής Πολιτικής και το Τεχνικό Μνημόνιο Συνεννόησης,

γ) τη «Συμφωνία Έγκρισης» για το διακανονισμό χρηματοδότησης μέσου ετοιμότητας από το ΔΝΤ και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης

Μέσα στον Ιούλιο υπήρξε σύνοδος κορυφής της Ε.Ε για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα χρέους της Ελλάδος και να εξευρεθούν λύσεις για να θωρακιστεί το ευρώ. Η σύνοδος κορυφής κατέληξε την 21η Ιουλίου σε συμφωνία νέας δανειοδότησης της Ελλάδας. Η συμφωνία περιλάμβανε νέο δάνειο για την χώρα ύψους 158 δις Ευρώ. Από αυτά τα 109 δις θα προέλθουν από την ΕΕ κι από το ΔΝΤ (49 δις από αυτά είναι το υπόλοιπο από το πρώτο πακέτο διάσωσης), 37 δις από τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, ενώ άλλα 12 δις θα προέλθουν από την επαναγορά ομολόγων. Ακόμη προβλέπεται η επιμήκυνση από 15 έως και 30 χρόνια των ομολόγων που λήγουν από το άμεσο διάστημα έως το 2020.

Σύντομα όμως το κλίμα αισιοδοξίας μεταστράφηκε όταν παρουσιάστηκαν προβλήματα με κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έδειξαν απροθυμία να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα χωρίς εγγυήσεις.

Στις 6 Οκτωβρίου κατατέθηκε στη βουλή το πολυνομοσχέδιο για το νέο βαθμολόγιο-μισθολόγιο του δημοσίου, τις μειώσεις σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, τις μειώσεις στο εφάπαξ, την νέα φορολογική κλίμακα και τις αλλαγές στα εργασιακά.

Το πολυνομοσχέδιο ψηφίστηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο στις 20 Οκτωβρίου, με 154 ψήφους υπέρ καταρχήν και 153 υπέρ σε όλα τα άρθρα, σε σύνολο 298. Κατά επί της αρχής και επί των άρθρων ψήφισαν 144

Στις 23 Οκτωβρίου συγκλήθηκε έκτακτη σύνοδος κορυφής της Ε.Ε με στόχο την κατάρτιση ενός οριστικού σχεδίου αντιμετώπισης της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.

Η σύνοδος κατέληξε σε συμφωνία που ανακοινώθηκε τα ξημερώματα της 27ης Οκτωβρίου και απέβλεπε σε «κούρεμα» κατά 50% του ελληνικού χρέους και πρόσθετο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα ύψους 130 δις €. Με βάση την συμφωνία οι ιδιώτες θα αποδεχτούν σε εθελοντική βάση, μείωση της αξίας των ελληνικών ομολόγων που διαθέτουν κατά 50%. Η συμφωνία θα συνοδεύεται από πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής με διάρκεια μέχρι το 2021 και δημιουργία μηχανισμού μόνιμης εποπτείας της Ελλάδας για την συνεχή παρακολούθηση της εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα αποφασίστηκε η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών με ποσό ύψους 30 δις € και αύξηση κατά ένα τρις € των κεφαλαίων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Μηχανισμός Δημοσιονομικής Σταθερότητας

Οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων της Ευρωζώνης υιοθέτησαν την απόφαση για τη δημιουργία Μηχανισμού Δημοσιονομικής Σταθερότητας (ΜΔΣ) της Ευρωζώνης στις 25 Μαρτίου 2010, που όμως, είχε καθαρά διακυβερνητικά χαρακτηριστικά και δεν αποτελούσε την «ευρωπαϊκή λύση» την οποία επιθυμούσε η Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου.

Μηχανισμός Στήριξης

Η Ευρώπη σε συνεργασία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δημιούργησαν και έναν μηχανισμό στήριξης με διάρκεια ζωής τρία χρόνια και με εγγυήσεις ονομαστικής αξίας €750 δις για χώρες που πιθανόν να αντιμετώπιζαν προβλήματα παρόμοια με αυτά της Ελλάδας.

Η Επιτροπή ανακοίνωσε στις 8 Μαΐου 2010 ότι θα υποβάλει στο Συμβούλιο συγκεκριμένη πρόταση για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό σταθεροποίησης για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρώπη. Την επόμενη μέρα, το έκτακτο Συμβούλιο ECOFIN ανακοίνωσε ότι είχε συμφωνήσει σε ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρώπη (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας), να συμπεριληφθεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης και ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Προκάτοχος του Μηχανισμού Σταθερότητας, ήταν ο υπάρχων μηχανισμός μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης σε μη κράτη μέλη της ευρωζώνης με σοβαρό έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών (BOP, balance of payments)

Το EFSM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθεροποίησης Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης) επαναλαμβάνει κατ 'ουσία για την ΕΕ των 27 το βασικό μηχανισμό του υπάρχοντος ισοζυγίου πληρωμών κανονισμού για τα μη κράτη μέλη της ευρωζώνης. Σύμφωνα με EFSM, η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να δανείσει συνολικά μέχρι 60 δις € στις χρηματοπιστωτικές αγορές για λογαριασμό της Ένωσης υπό τη σιωπηρή εγγύηση του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή στη συνέχεια δανείζει τα έσοδα στο δικαιούχο κράτος μέλος.

Το EFSM είναι ένα μέρος του ευρύτερου δικτύου ασφαλείας. Παράλληλα με την EFSM, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), δηλαδή τα κεφάλαια που εγγυώνται τα κράτη μέλη της ευρωζώνης, και η χρηματοδότηση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι διαθέσιμα για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης. Μη κράτη μέλη της ευρωζώνης μπορούν να επιλεχθούν για ενίσχυση από το ισοζύγιο πληρωμών. Το EFSM και το EFSF μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο μετά την αίτηση για οικονομική βοήθεια, η οποία πρέπει να γίνει από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Ένα μακροοικονομικό πρόγραμμα προσαρμογής, που ενσωματώνει αυστηρούς όρους, συμφωνείται αφού ολοκληρωθεί η ως άνω διαδικασία με την Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Ευρωπαϊκή Κρίση

Ελληνική κρίση: Δημοσιονομική κρίση και ανισορροπίες στην ανταγωνιστικότητα, έλλειμμα ανταγωνιστικότητας

Ιρλανδική κρίση: υπερθέρμανση της αγοράς κατοικίας και ανεξέλεγκτη παροχή δανείων προς τους ιδιώτες

Ισπανική κρίση: έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, υπερθέρμανση της αγοράς κατοικίας, μικρές αποταμιευτικές τράπεζες και μεγάλος δανεισμό του ιδιωτικού τομέα

Πορτογαλική κρίση: έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, το υπερβολικό δανεισμό των ιδιωτών, αλλά και μεγάλα ελλείμματα του κράτους

Ευρωπαϊκή κρίση: κρίση δημόσιου χρέους

Προσπάθεια εκτόνωσης της κρίσης

Βοήθεια της Ευρωζώνης και του ΔΝΤ

Βοήθεια από τα όργανα της ΟΝΕ και τη ΕΚΤ

Δίλημμα διατήρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως μιας διακυβερνητικής συνεργασίας ή δημιουργίας μιας Ένωσης με ομοσπονδιακό χαρακτήρα σε θέματα οικονομικής πολιτικής;

Αρμοδιότητες της Ένωσης και η κρίση της δημοκρατικής αρχής

Πρωταρχικός στόχος: η εγκαθίδρυση μιας προωθημένης οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της Κοινότητας

Διατήρηση του αρχικού πνεύματος και στη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη (δημοκρατική ισότητα και αντιπροσωπευτική δημοκρατία)

Επιτροπή έχει εξουσία δημοσιονομικής διαχείρισης, διαμορφώνει τα σχέδια προϋπολογισμού (314§1 ΣΛΕΕ) που καταρτίζονται από το ΕυρΚοινβ και το Συμβούλιο (310 ΣΛΕΕ) και εκτελεί το ενωσιακό προϋπολογισμό (317 ΣΛΕΕ).

Αντίστοιχη εξουσία τα διορθωτικά ταμεία: Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ).

Οικονομική και νομισματική πολιτική από τη μη ελεγχόμενη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με σκοπό την προστασία της σταθερότητας του νομίσματος και την αποφυγή πολιτικών παρεμβάσεων (με συνταγματική νομιμοποίηση από τα εθνικά κοινοβούλια). Επαρκές όμως για να αναπληρωθεί η ‘δημοκρατική ουσία’ που χάνεται, λόγω της ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας;

Σουβερενιστές: εξασθένιση της εθνικής δημοκρατίας από την επέκταση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης σε τομείς που θεωρούνται κλασικά εθνικοί ή κρατικοί, όπως το νόμισμα και η δημοσιονομική πολιτική.

Η ισχύς των κανόνων του ενωσιακού δικαίου ορίζεται στο άρθρο 297 ΣΛΕΕ. Η Ένωση, διαθέτει ένα θεμελιώδη κανόνα άρσεως της συγκρούσεως μεταξύ εθνικού, άλλως εσωτερικού δικαίου και δικαίου της Ένωσης.

Συνθήκη της Λισσαβώνας και η ελληνική κρίση χρέους

Ενεργοποίηση του άρθρου 122 § 2 ΣΛΕΕ - ρήτρα Αλληλεγγύης των κρατών μελών της Ευρωζώνης η οποία είχε θεσμοθετηθεί από την έναρξη λειτουργίας της Συνθήκης του Μάαστριχτ.

η απόφαση του Συμβουλίου έπρεπε να ληφθεί με ομοφωνία, μετά τη Συνθήκη της Νίκαιας η απόφαση λαμβάνεται πλέον με ειδική πλειοψηφία.

Στο πλαίσιο της ΣΛΕΕ το άρθρο 122 βρίσκεται στο κεφάλαιο περί «οικονομικής πολιτικής» και προηγείται του άρθρου 126 περί δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Η Επιτροπή δεν υπέβαλλε ποτέ στο Συμβούλιο πρόταση ενεργοποίησης του άρθρου 122 § 2 ΣΛΕΕ επειδή απαγορευόταν από τις Συνθήκες της ΕΕ η «διάσωση» μιας χώρας της Ευρωζώνης τόσο από την Ένωση όσο και από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης ιδίως από το άρθρο 125 ΣΛΕΕ ρήτρα μη διάσωσης (no bail out clause).

Βεβαίως στην πορεία και όταν άρχισε να διαφαίνεται ότι η κρίση του ευρώ ήταν βαθύτερη του αναμενομένου το άρθρο 122 § 2 ΣΛΕΕ αξιοποιήθηκε ως νομική βάση για τη θεσμοθέτηση του Κανονισμού 407/2010 του Συμβουλίου της 11ης Μαΐου 2010 για τη θέσπιση του ΕΜΧΣ.

Προκύπτει η ανάγκη έκδοσης ευρωομολόγου για την ενίσχυση της πιστοληπτικής ικανότητας της υπό διάσωση χώρας, είτε με τη χορήγηση μη επιστρεπτέας οικονομικής βοήθειας εκ μέρους των άλλων χωρών, είτε με τη χορήγηση άτοκων δανείων.

ΕΘΝΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

ü Η νομική φύση του «Μνημονίου»

Χρειάζεται να διακρίνουμε, κατ΄ αρχήν, τις δανειακές συμβάσεις (στην πραγματικότητα και κατά κυριολεξία υπήρξε μια δανειακή σύμβαση που συνήψε η Ελλάδα με τα 15 κράτη της Ευρωζώνης,) από το «Μνημόνιο Συνεννόησης» δύο διακριτές κατηγορίες νομικών κειμένων με διαφορετικές ρυθμιστικές συνέπειες και διακριτά χαρακτηριστικά γνωρίσματα.

Το Μνημόνιο προσαρτήθηκε στο τέλος του Ν. 3845/2010 ως παράρτημά του, κάτι σαν αιτιολογική έκθεση του νόμου, κατά άλλους αυτή η προσάρτηση συνιστά και επικύρωση.

Το ενδεχόμενο εφαρμογής του άρθρου 28 §1 του Συντάγματος:

ΥΠΕΡ: Ο Ν. 3845/2010 κατά μία -μάλλον κρατούσα- άποψη δεν υπάγεται στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 28 παρ. 1 του Συντάγματος το Μνημόνιο αποτελεί και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως άτυπη διεθνής συμφωνία, τύπου «διακανονισμού» (arrangement) (συμφωνία κυρίως χωρίς τυπική δεσμευτικότητα με αδιαμφισβήτητη όμως λειτουργική ισχύ και αποτελεσματικότητα)

ΚΑΤΑ: το Μνημόνιο συνιστά διεθνή σύμβαση η οποία επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα στα συμβαλλόμενα μέρη και έτσι υπάγεται στο 28 του Σ, για το λόγο αυτό και κυρώθηκε με το Ν. 3845/2010, χωρίς όμως την απαιτούμενη πλειοψηφία όπως θα δούμε παρακάτω.

§ Το ενδεχόμενο εφαρμογής του άρθρου 28 §2 του Συντάγματος:

ΥΠΕΡ: Ο Ν.3845/2010 δεν υπάγεται ούτε στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 28 §2 του Σ, γι’ αυτό, άλλωστε, κατά την ψήφισή του δεν απαιτήθηκε η ειδική πλειοψηφία, την οποία οι σχετικές διατάξεις προβλέπουν, γιατί δεν έχουμε de jure αναγνώριση αρμοδιοτήτων σε όργανα διεθνών οργανισμών.

ΚΑΤΑ: Ο Ν. 3845/2010 υπάγεται στο άρθρο 28 §2 του Σ, γιατί επιφέρει de facto, περιορισμούς στη χάραξη της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής από τα αρμόδια όργανα του Ελληνικού Κράτους.

Το ενδεχόμενο εφαρμογής του άρθρου 28 §3 του Συντάγματος:

ΥΠΕΡ: Ο Ν. 3845/2010 δεν υπάγεται στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 28 παρ. 3 του Συντάγματος, διότι, με βάση και τα όσα ήδη προαναφέρθηκαν ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 28 παρ. 2 του Συντάγματος, πολύ περισσότερο δεν είναι δυνατό να συναχθεί ότι οιαδήποτε από τις διατάξεις του Ν. 3845/2010 συνεπάγεται, πάντοτε de jure, περιορισμούς ως προς την άσκηση της εθνικής μας κυριαρχίας.

ΚΑΤΑ: Ο Ν. 3845/2010 υπάγεται στο πλαίσιο των διατάξεων του 28 §3 του Σ διότι προβλέπει de facto εκχώρηση της εξωτερικής οικονομικής κυριαρχίας της χώρας.

Ο Ν. 3845/2010 ως «νόμος πλαίσιο».

ΥΠΕΡ: Ως προς το εύρος των εξουσιοδοτήσεων Συνταγματικό προβληματισμό έχει προκαλέσει το σχετικό άρθρο του Ν. 3845/2010, διότι οι εξουσιοδοτήσεις αυτές καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Όμως η νομολογία του ΣτΕ είναι ιδιαιτέρως ανεκτική όταν κρίνει την ευρύτητα της εξουσιοδότησης που είναι συνταγματικώς αποδεκτή, εφόσον πρόκειται για νόμο-πλαίσιο.

ΚΑΤΑ: Ως προς το εύρος των εξουσιοδοτήσεων τα δύο μνημόνια, περιέχουν καθορισμό στόχων και αριθμητικών μεγεθών χωρίς να διευκρινίζουν πάντοτε τον τρόπο επίτευξής τους.

ΥΠΕΡ: Οι υπεξουσιοδοτήσεις Ένας άλλος συνταγματικός προβληματισμός ως προς τις εξουσιοδοτήσεις του δεύτερου άρθρου του Ν. 3845/2010 δημιουργείται και από την ευχέρεια, με την οποία οι διατάξεις του επιτρέπουν την παροχή υπεξουσιοδοτήσεων, ώστε να εξειδικεύονται οι ρυθμίσεις των προεδρικών διαταγμάτων με απλές υπουργικές αποφάσεις, γεγονός που εξηγεί γιατί η Κυβέρνηση, παρά την ψήφιση του ν. 3845/2010, εμφανίζεται ιδιαιτέρως διστακτική ως προς τη χρήση των σχετικών εξουσιοδοτήσεων, προτιμώντας τη νομοθετική οδό.

ΚΑΤΑ: Οι υπεξουσιοδοτήσεις οι εξουσιοδοτήσεις του ν. 3845/2010, ως εξουσιοδοτήσεις κοινού τυπικού νόμου, είναι αντισυνταγματικές, γιατί δεν τηρούνται οι όροι της ειδικότητας και της ρύθμισης τοπικού, τεχνικού και λεπτομερειακού χαρακτήρα, που θέτει το άρθρο 43 § 2 Σ.

ΥΠΕΡ: Το χρονικό όριο της χρήσης των εξουσιοδοτήσεων το τελευταίο εδάφιο της παρ. 12 του δεύτερου άρθρου ορίζει, ως καταληκτική ημερομηνία χρήσης των εξουσιοδοτήσεων, την 31.12.2010.

ΚΑΤΑ: Το χρονικό όριο της χρήσης των εξουσιοδοτήσεων σαφής αναφορά στον χρόνο λήξης της ισχύος του προγράμματος δεν φαίνεται να γίνεται στα Παραρτήματα του νόμου.

ü Η προσβολή του «κοινωνικού κεκτημένου»

οι όροι των Ομοιοεπαγγελματικών και Επιχειρησιακών Συμβάσεων Εργασίας μπορούν να αποκλίνουν από τους όρους Κλαδικών Συμβάσεων Εργασίας και Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας
οι όροι των Κλαδικών Συμβάσεων Εργασίας μπορούν ν’ αποκλίνουν από τους αντίστοιχους όρους Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

( κατάργηση αρχής εύνοιας στους κανόνες συρροής των ΣΣΕ)

μειώσεις και περικοπές αποδοχών, επιδομάτων και κάθε είδους απολαβών καθώς και των επιδομάτων Χριστουγέννων και Πάσχα, όσων υπηρετούν με οιαδήποτε σχέση εργασίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα

(παραβίαση του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, του δικαιώματος στην ιδιοκτησία)

§ οι ρυθμίσεις της παρ. 8 του Τρίτου άρθρου του Ν. 3845/2010, σύμφωνα με τις οποίες: «Οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων κατισχύουν κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης ή ρήτρας ή όρου συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή ατομικής σύμβασης εργασίας ή συμφωνίας».

( ευθεία παραβίαση του θεσμού της συλλογικής αυτονομίας)

Στον αντίποδα, Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟΥ και ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ, το οποίο συνεπάγεται την διασφάλιση ενός «minimum» ελάχιστης επιβίωσης σε όλους και ενός ελάχιστου ορίου αξιοπρεπούς διαβίωσης.

ü Η μη κύρωση της Συμφωνίας Δανειακής Διευκόλυνσης

ΆΡΘΡΟ 36 §1:

Σχετικά με τη μη τήρηση του άρθρου 36 §1 και τη μη επικύρωση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της ΣΔΔ, πρέπει να επισημάνουμε ότι οι συνθήκες αυτής της μορφής έχουν χαρακτηριστεί από την επιστήμη του διεθνούς δικαίου ως διεθνείς συνθήκες ‹‹απλοποιημένης μορφής››, γιατί η συνομολόγησή τους ολοκληρώνεται με την υπογραφή τους από το αρμόδιο όργανο της Κυβέρνησης, δηλαδή τον Υπουργό Οικονομικών, χωρίς να κρίνεται αναγκαία από την άποψη του δημοσίου διεθνούς δικαίου η επικύρωσή τους από τον Αρχηγό του Κράτους. Υποστηρίζεται ακόμα και η διάπλαση εθιμικού κανόνα διεθνούς δικαίου ≠ έπρεπε να επικυρωθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ως ορίζει το 36 §1, καθώς αμφισβητείται η εξίσωσή τους με τις συμβάσεις απλοποιημένης μορφής, για τις οποίες αρκεί η υπογραφή του αρμόδιου Υπουργού, καθώς οι τελευταίες έχουν ως αντικείμενο ρύθμισης είτε δευτερεύουσας σημασίας διοικητικά και τεχνικά θέματα, είτε λεπτομέρειες εφαρμογής ήδη επικυρωμένων διεθνών συνθηκών που καθορίζουν προηγουμένως επακριβώς το πεδίο και το πλαίσιο δέσμευσης της Χώρας

ΆΡΘΡΟ 36 §2:

Υποστηρίζεται ότι κατά πάγια πρακτική, τα δημόσια εξωτερικά δάνεια δεν κυρώνονται με νόμο από το Ελληνικό Κοινοβούλιο η ΣΔΔ δεν υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 36 §2 του Σ, καθώς δεν επιβαρύνει ατομικά τους Έλληνες. Από τη ΣΔΔ δεν μπορούν να προκύψουν εκτελεστές διοικητικές πράξεις που να μπορούν να προσβληθούν άμεσα από τους πολίτες, αλλά ούτε οι διατάξεις της επιβάλλουν τη λήψη οικονομικών, φορολογικών ή άλλων μέτρων σε βάρος των Ελλήνων ≠ Οι συμφωνίες ή συμβάσεις δανεισμού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στο πλαίσιο εφαρμογής του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας, αποτελούν, κατ’ εξοχήν, νομικά μορφώματα τα οποία εμπίπτουν στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 36 παρ. 2 του Συντάγματος, διότι πρωτίστως οι συμβάσεις δανεισμού συνιστούν κλασικό παράδειγμα συμπλέγματος κανόνων δικαίου, οι οποίοι εισάγουν ρυθμίσεις που «επιβαρύνουν ατομικά τους Έλληνες».

ü Η συμβατική ρήτρα παραίτησης από τα περιουσιακά προνόμια του δημοσίου (άρθρο 14 §5 της ΣΣΔ)

"Ο Δανειολήπτης παραιτείται αμετάκλητα και άνευ όρων από κάθε ασυλία που έχει ή πρόκειται να αποκτήσει όσον αφορά τον ίδιο ή τα περιουσιακά του στοιχεία, από νομικές διαδικασίες σε σχέση με την παρούσα Σύμβαση, περιλαμβανομένων, χωρίς περιορισμούς, της ασυλίας όσον αφορά την άσκηση αγωγής, δικαστική απόφαση ή άλλη διαταγή, κατάσχεση, αναστολή εκτέλεσης δικαστικής απόφασης ή προσωρινή διαταγή, και όσον αφορά την εκτέλεση και επιβολή κατά των περιουσιακών στοιχείων του στο βαθμό που δε τον απαγορεύει αναγκαστικός νόμος"

Πρόκειται για μια τυποποιημένη (standard), συνήθη ρήτρα των διεθνών οικονομικών συναλλαγών, που απαντάται στις συμβάσεις δανείων και εγγυήσεων στις οποίες εμπλέκεται το κράτος
Η παραίτηση του δημοσίου αφορούσε τα γνωστά δικονομικά και ουσιαστικού δικαίου προνόμια ή ασυλίες, που απολαμβάνει το ίδιο ως προς την «ιδιωτική» περιουσία του και μόνον
Το γεγονός δε ότι το δίκαιο που διέπει τις διαφορές από τη δανειακή σύμβαση είναι το αγγλικό δεν αλλάζει σε τίποτε την προηγούμενη διαπίστωση. Και αυτό διότι ως αρμόδιο δικαστήριο για τις εν λόγω διαφορές ορίζεται το ΔΕΕ, οι αποφάσεις του οποίου θα εκτελεστούν από τα ελληνικά δικαστήρια σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο της αναγκαστικής εκτέλεσης

≠

Ο όρος αυτός είναι «πρωτοφανής στις διεθνείς οικονομικές συνθήκες των σύγχρονων δημοκρατιών, παραβιάζει τη θεμελιώδη αρχή σεβασμού της κυριαρχίας του κράτους, απειλεί, θέτει σε κίνδυνο και προσβάλλει στον πυρήνα τους τα κυριαρχικά δικαιώματα, την ίδια την κυριαρχία και την υπόσταση της χώρας»
Οι κρατικές ασυλίες είναι δύο ειδών: αφορούν αφενός την αδυναμία παραπομπής ενός κράτους ενώπιον δικαστή άλλου κράτους και αφετέρου την απαγόρευση κατασχέσεως δημόσιας περιουσίας (ασυλία εκτέλεσης). Επίσης το διεθνές δίκαιο διακρίνει ανάμεσα σε απλά εμπορικές δραστηριότητες των κρατών (jure gestionis), για τις οποίες δεν απολαύουν ασυλίας και κυριαρχικές δραστηριότητες των κρατών (jure imperii) για τις οποίες ισχύει το αντίθετο
Το αγγλικό δίκαιο και συγκεκριμένα η εφαρμοστέα στην περίπτωση State Immunity Act του 1978 προβλέπει ρητά ότι τα δάνεια που συνάπτουν τα κράτη έχουν εμπορικό χαρακτήρα και συνεπώς εξαιρούνται της προστασίας της ασυλίας εκτέλεσης. Επομένως μετά τη ρητή, αμετάκλητη και άνευ όρων παραίτηση από κάθε ασυλία σε συνδυασμό με την εφαρμογή του αγγλικού δικαίου, κανένα περιουσιακό στοιχείο δεν προστατεύεται απέναντι στους δανειστές μας.

ü Η μη κύρωση της «συμφωνίας» δανεισμού της Ελλάδας από το ΔΝΤ

Για να κρίνουμε την παράλειψη συζήτησης και κύρωσης από τη Βουλή της συμφωνίας δανεισμού της Ελλάδας από το ΔΝΤ όπως ορίζει το άρθρο 28 §1 του Σ για τις διεθνείς συνθήκες, σκόπιμο είναι καταρχάς να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο συνάπτονται τα Προγράμματα Διαρθρωτικής Προσαρμογής του ΔΝΤ με τα κράτη-μέλη. Εξετάζοντας λοιπόν τη διαδικασία θα διαπιστώσουμε τα εξής:
α) Την τυπική πρωτοβουλία για τη σύναψη έχει ασφαλώς το κράτος που βρίσκεται σε δυσκολία, εν προκειμένω η Ελλάδα, έστω κι αν αυτό έχει γίνει υπό την ουσιαστική πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

β) Το ΔΝΤ εξετάζει το αίτημα της Ελλάδας και, προτού απαντήσει, προβαίνει σε εξέταση των διαρθρωτικών προβλημάτων που παρουσιάζει η ελληνική οικονομία, συνήθως με την αποστολή εμπειρογνωμόνων του.

Με τον τρόπο αυτό, η τελική συμφωνία και τα μέτρα που συνεπάγεται φαίνονται να είναι προϊόν της ελεύθερης βούλησης του κράτους και του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας και όχι επιβολής εκ μέρους του ΔΝΤ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Το οικονομικό Σύνταγμα, όπως διαμορφώθηκε αρχικά από την γερμανική θεωρία, προσδιορίζει, στο πεδίο δράσης του εθνικού κράτους, τις θεμελιώδεις συνταγματικές διατάξεις που προσδιορίζουν και διέπουν το οικονομικό σύστημα μιας χώρας.

Στην Ελληνική έννομη τάξη στο πλαίσιο του οικονομικού πλουραλισμού και του συναφούς ανοικτού χαρακτήρα το Συντάγματος παρέχεται ευρύ πλαίσιο στον νομοθέτη να επιλέξει οικονομικό σύστημα ενώ τίθενται μόνο τα άκρα όρια . Τόσο η άκρατα ατομοκεντρική όσο και η πλήρως διευθυνόμενη οικονομία τοποθετούνται εκτός των επιλογών του νομοθέτη και εκτός των ορίων του συντάγματος.

Το οικονομικό σύνταγμα προσδιορίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 1 και 17 (προστασία της οικονοµικής ελευθερίας και της ιδιοκτησίας), ως προς την καθιέρωση της παραδοσιακής καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς και των συναφών µε αυτή ελευθεριών, και αφ' ετέρου από τις διατάξεις των άρθρων 21, 22, 25 παρ. 1, 2 και 4, 106 και 17 παρ. 1 του Συντάγματος.

Το οικονομικό σύνταγμα προστατεύει όχι µόνον τα άτοµα ως υποκείμενα της οικονομικής ζωής αλλά συνολικά το καθεστώς της λεγόμενης «ελεύθερης οικονομίας» το οποίο προσλαμβάνει χαρακτηριστικά οιονεί θεσμικής εγγύησης.

-Η ανάλυση του Οικονομικού Συντάγματος ξανά στο επίκεντρο.

-Το οικονομικό σύνταγμα καθιερώνει την δημοκρατική αρχή ως υπέρτατο κανόνα της συγκρότησης των δύο υποσυστημάτων (πολιτικού και οικονομικού) στην κοινωνική συμβίωση.

Δικαστικός έλεγχος των μέτρων της οικονομικής πολιτικής

ü Α) Το Οικονομικό Σύνταγμα και εθνικός Δικαστής: Το δημόσιο συμφέρον και η βάσανος της αρχής της αναλογικότητας.

Το λεγόμενο «Οικονομικό Σύνταγμα» συνάγεται κατά βάση από δύο συνταγματικές διατάξεις: το άρθρο 5 και το άρθρο 106

Εύθραυστη η ισορροπία: Ατομικό δικαίωμα από τη μια, που αποκρούει την κρατική ανάμειξη οικονομικός παρεμβατισμός από την άλλη, που επιζητεί ρύθμιση των οικονομικών σχέσεων, με αναπόφευκτη συνέπεια περιορισμό της οικονομικής ελευθερίας. Επιδιαιτητής της σύγκρουσης, όρος της σύνθεσης, της εναρμόνισης των δύο, η έννοια του «γενικού, δημοσίου, κοινωνικού» συμφέροντος.

«Με το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος προστατεύεται η οικονομική ελευθερία και δη η ελευθερία ασκήσεως επιχειρηματικής ή επαγγελματικής δραστηριότητας. Οι συνταγματικές όμως αυτές διατάξεις δεν αποκλείουν τη θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη ή την κανονιστικώς δρώσα διοίκηση περιορισμών της ελευθερίας αυτής για λόγους δημοσίου ή κοινωνικού συμφέροντος … Οι περιορισμοί αυτοί πρέπει να είναι αναγκαίοι και πρόσφοροι για την επίτευξη του επιδιωκόμενου από το νόμο σκοπού» (Σ.τ.Ε. 1992/2005 Ολομ.).

Ο «πραγματικός» έλεγχος των νομοθετικών πρωτοβουλιών ασκείται όταν η ρύθμιση που επελέγη τίθεται υπό την βάσανο της αρχής της αναλογικότητας.

Η θεωρία διακρίνει διάφορα στάδια κατά τον έλεγχο με βάση την αρχή της αναλογικότητας, τα οποία στη νομολογία, βέβαια, δεν διακρίνονται με συστηματικό τρόπο:

α) Αρχή καταλληλότητας

β) Αρχή αναγκαιότητας

γ) Αρχή της αναλογικότητας stricto sensu

Τα τελευταία όμως χρόνια ο έλεγχος της αναλογικότητας γίνεται εντατικότερος. Ο δικαστής υπεισέρχεται όλο και περισσότερο σε αναλυτικό έλεγχο της αναλογικότητας. Η τάση αυτή της νομολογίας είναι μεν θετική, διότι έτσι πλαισιώνεται αυστηρότερα η επιβολή περιορισμών στην οικονομική ελευθερία, δεν παύει όμως να προβληματίζει.

Ωστόσο, η νομολογία δεν είναι στατική. Εξελίσσεται, μεταβάλλεται, προσεγγίζει και νοηματοδοτεί με διαφορετικό τρόπο μέσα στο χρόνο τις έννοιες κλειδιά του ελέγχου της κρατικής ρύθμισης.

Νομολογιακές τάσεις: Οι γενικότερες τάσεις του ελέγχου των μέτρων οικονομικής πολιτικής από το Συμβούλιο της Επικρατείας στο ευρύτερο χρονικό πλαίσιο της μεταπολίτευσης

ü 1.Κρατοκεντρική περίοδος (1974-1990)

Κατά την περίοδο αυτή, το Συμβούλιο της Επικρατείας φαίνεται να τηρεί μια στάση κριτικής αποδοχής. Το ανώτατο δικαστήριο αποδέχεται μεν την προτεραιότητα, αλλά όχι την αποκλειστικότητα ή την ασυλία του νομοθέτη κατά την επιλογή των μέσων εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος

Η κεντρική ιδέα της νομολογίας της περιόδου αυτής για τον έλεγχο των μέτρων κρατικού παρεμβατισμού συνοψίζεται στο εξής : Ο δικαστικός έλεγχος δεν μπορεί παρά να είναι οριακός, ώστε ο δικαστής να μην υποκαθιστά τις εκτιμήσεις του σ’ αυτές του δημοκρατικά νομιμοποιημένου Νομοθέτη και της Διοικήσεως,

ü 2.Αγορακεντρική περίοδος (μετά το 1990)

η πολιτική αρχίζει να υποχωρεί έναντι της οικονομίας.

το κέντρο βάρους σταδιακά μετατίθεται από την προάσπιση της δημοκρατίας στην προστασία των δικαιωμάτων. Τούτο συνεπάγεται αναβάθμιση του ρόλου του δικαστή, η ελεγκτική αποστολή του οποίου «προβάλλει ως αντίβαρο στη θεσμική ένταση που προκαλεί η λειτουργική αφομοίωση της νομοθετικής εξουσίας από την εκτελεστική». Συνεπώς η πολιτική αρχίζει να υποχωρεί έναντι και του δικαίου.

Τα πρωτεία μοιάζει πλέον να ανήκουν στην οικονομία.( it’s the economy, stupid!)

Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας την ίδια περίοδο σε θέματα οικονομικής πολιτικής φαίνεται να τηρεί μία στάση «δημιουργικής αποδοχής»

ü 3. Τα όρια του αγορακεντρικού υποδείγματος. Η διαμόρφωση μιας νέας διορθωτικής προσέγγισης.

Η εφαρμογή στην πράξη των πολιτικών ανοίγματος στην αγορά πολύ σύντομα κατέδειξε και τα όρια του αγορακεντρικού υποδείγματος

-Το έτος 2008 μπορεί να θεωρηθεί ως ένα νέο ορόσημο, αν και δεν συνδέεται με κάποια εσωτερική, αλλά με μια διεθνή εξέλιξη: το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2008 και την επάνοδο σε πολιτικές έντονου κρατικού παρεμβατισμού στο εθνικό επίπεδο.

- έχουμε εισέλθει σε μιαν υπό διαμόρφωση τρίτη περίοδο, όπου το κυρίαρχο υπόδειγμα δεν μπορεί, μέχρι

Δημοκρατία της Βαϊμάρης

Tue, 28 Feb 2012 00:00:00 +0300

Μάθημα: Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών

Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012

Βαμβακά Ελπίδα, Χελιουδάκης Λευτέρης, Πρατικάκης Κώστας, Κανέλλος Γεώργιος, Στρούγγη Μελίνα Ασημίνα

Θέμα εργασίας: « Ο ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΑΙΜΑΡΗΣ ΤΟΥ 1919 ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΥ 1927»

-----------------------------ο---------------------------

Α) ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ:

Γενικά στοιχεία ( Άρνηση υπογραφής της Συνθήκης των Βερσαλλιών από τις Η.Π.Α. – Προσωρινή οικονομική ευημερίαà Αιτία της οικονομικής κρίσης του 1929)
Χρηματιστηριακό Κραχ του 1929 και επακόλουθη οικονομική κρίση (γεγονότα και συνέπειες)
Εκλογή F.D. Roosevelt στην προεδρία των Η.Π.Α. (1932) και εφαρμογή του προγράμματος New Deal ( «100 ημέρες» και άλλα σημαντικά οικονομικά μέτρα)
Ποτοαπαγόρευση στις Η.Π.Α. (Γενικά ως κίνημα και ειδικότερα το 1933- οριστική κατάργηση αυτής)
Εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. την περίοδο του Μεσοπολέμου ( με Σοβιετική Ένωση και χώρες της Λατινικής Αμερικής)
Ο ρόλος των συνταγματικά αναγνωρισμένων θεσμών στις Η.Π.Α. την περίοδο του Μεσοπολέμου ( Κογκρέσο - Ανώτατο Δικαστήριο – Αμερικανικά Δικαστήρια)

Β) ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ :

Η Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων (1919)
Η υπογραφή της Συνθήκης των Βερσαλλιών – Κοινωνία των Ηνωμένων Εθνών (1919)
Κατάληψη περιοχής του Ρουρ
Ειδικότερα :
α)Ρωσία :
- Οκτωβριανή Επανάσταση (1917)

           - Διπλωματικές Σχέσεις με Δυτικές Δυνάμεις
β)Ισπανία :
           -Εμφύλιος Πόλεμος (1936-1939)
γ)Ιταλία :
           - Εξωτερική πολιτική Φασιστικής Ιταλίας- Άνοδος του Μουσολίνι στην            εξουσία
δ)Γερμανία :
           - Εργατική Επανάσταση του 1918
            - Σύνταγμα της Βαϊμάρης (1919)
            - Άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία
           - Άξων Ρώμης – Βερολίνου (1936)

Γ) ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΒΑΙΜΑΡΗΣ ΤΟΥ 1919

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙA:

Ψηφίστηκε στις 31 Ιουλίου του 1919
Καθιέρωση Αβασίλευτης Δημοκρατίας
Υπέρτατη εξουσία ο λαός
Αναλογικό Εκλογικό Σύστημα
Διαχωρισμός Αρμοδιοτήτων Ράιχ-Κρατιδίων
Εισαγωγή εξωτερικών δημοκρατικών θεσμών ξένων στη Γερμανία
Ανοιχτές εξουσιοδοτήσεις για τον Πρόεδρο σε περιόδους κρίσης (Άρθρο 48, έκτακτα διατάγματα -υπερσυνταγματικές αρμοδιότητες )
Αμνηστία πολιτικών κρατουμένων
Επέκταση εκλογικού δικαιώματος
181 Άρθρα (γίνεται αναφορά στα σημαντικότερα εξ αυτών στην παρούσα εργασία)
Διαδικασία θέσπισης του Συντάγματος
Αδυναμίες και αποτελέσματα του Συντάγματος της Βαϊμάρης

Δ) ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΥ 1927

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ:

Ψηφίζεται στις 2 Ιουνίου του 1927
Έπεται της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922 (προσπάθεια ανασυγκρότησης μετά την άφιξη προσφύγων)
Πραξικόπημα Κονδύλη à ανατροπή δικτατορίας Παγκάλου
127 Άρθρα à Θα αναφερθούν τα κυριότερα σημεία
Νομοθετική λειτουργία à Βουλή και Γερουσία
Κοινοβουλευτικό σύστημα
Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων
Προστασία ατομικών ελευθεριών (π.χ. ελευθερία του Τύπου)
Κοινωνικά δικαιώματα (π.χ. η εργασία)
Διάρκεια μόνο 8 χρόνια à δικτατορία Μεταξά

Ε) ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΒΑΪΜΑΡΗΣ ΤΟΥ 1919 ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΥ 1927

1) ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ

• Εγκαθίδρυση Αβασίλευτης Δημοκρατίας. Ο Κάιζερ παραιτείται στις 28 Νοεμβρίου του 1928 , ενώ από το 1925 δεν υπάρχει βασιλιάς στην Ελλάδα και το Σύνταγμα του 1927 στο γράμμα του αναφέρει την αλλαγή.

• Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έπαυε τον Πρωθυπουργό και με πρόταση του τελευταίου τους υπουργούς. Αντίστοιχα ο Πρόεδρος του Ράιχ έπαυε το Καγκελάριο και τους υπουργούς.

• Και στα δύο Συντάγματα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν είχε το δικαίωμα να κυρώνει ή να προτείνει νόμους( εξαίρεση στην Ελλάδα η περίοδο διακοπής των εργασιών της Βουλής )

• Και στα δύο Συντάγματα ο Πρόεδρος μπορούσε να διαλύει τη Βουλή, αν και στην Ελλάδα χρειαζόταν τη συναίνεση της Γερουσίας.

• Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήταν και στα δύο Κράτη εκείνος που είχε την ανώτατη εξουσία στις Ένοπλες Δυνάμεις , αλλά στην Ελλάδα υπήρχε ρητή διάταξη που ανέφερε ότι ουσιαστικά δε μπορούσε να τις διοικήσει.

• Καθιέρωση συστήματος των δύο νομοθετικών σωμάτων. Στην Ελλάδα Βουλή και γερουσία .Στη Γερμανία το Reichstag και ο Πρόεδρος μέσω του άρθρου 48 ( έκτακτα προεδρικά διατάγματα )

• Τα άρθρα των δύο Συνταγμάτων βελτίωναν τη προστασία ορισμένων ατομικών δικαιωμάτων όπως της ελευθερίας του τύπου , το απόρρητο των επιστολών κ.α.

• Για πρώτη φορά καθιερώνονται και θεμελιώνονται δικαιώματα όπως το δικαίωμα της ελευθερίας της τέχνης και της επιστήμης καθώς και το δικαίωμα της εργασίας. Μάλιστα στο Σύνταγμα της Βαϊμάρης δημιουργούνται τα πρώτα συνδικάτα για τη προάσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

• Τόσο στο ένα όσο και στο άλλο Σύνταγμα ο φιλελεύθερος χαρακτήρας που διέπνεε τις διατάξεις τους , τα καθιστούσε αδύναμα να ανταπεξέλθουν σε μια ταραγμένη πολιτικά εποχή όπως αυτή του μεσοπολέμου

• Αυτόνομη κυβερνητική νομοθέτηση (αυθαίρετη ουσιαστικά ) .Στη Γερμανία βάσει του άρθρου 48 , ενώ στην Ελλάδα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χωρίς να έχει την αντίστοιχη αρμοδιότητα νομοθετούσε αυθαίρετα , με νόμους που έρχονταν ακόμα και σε αντίθεση με τις διατάξεις του Συντάγματος.

• Παρείχαν τόσες ελευθερίες που ουσιαστικά δε ήταν εύκολα διαχειρίσιμες αφού οδηγούσαν σε ασυδοσία , ενώ απόρροια αυτών ήταν να υπάρχει ανεπάρκεια διασφάλισης κρατικού παρεμβατισμού.

• Αντισυνταγματική ενίσχυση εκτελεστικής εξουσίας

• Κατακερματισμός πολιτικών κομμάτων. Απότοκος της υποβάθμισης αυτής είναι οι ασταθείς κυβερνήσεις και πάντα σε περιόδους πολιτικής αστάθειας υπάρχει πρόσφορο έδαφος για πραξικόπημα , όπερ και εγένετο .

• Κοινοβουλευτικό Αναλογικό σύστημα και στα δύο Συντάγματα

• Και στα δύο προβλέπεται ο θεσμός του δημοψηφίσματος. Όμως στη Γερμανία χρησιμοποιείται αρκετά συχνά για τη επικύρωση ή την αναστολή ψηφισμένου από τη Βουλή νόμου ή τη έγκριση νομοσχεδίου ή και ακόμη τη καθαίρεση του Προέδρου της Δημοκρατίας ενώ αντίθετα στην Ελλάδα η φιλελεύθερη αυτή πρόβλεψη παρέμεινε στα χαρτιά.

2) ΔΙΑΦΟΡΕΣ

• Πρώτη πρόδηλη διαφορά είναι η χρονική διάρκεια του κάθε συντάγματος . Το σύνταγμα του 1927 , διήρκησε 8 χρόνια ενώ της Βαϊμάρης 13 .

• Η χρονική διάρκεια της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας βάσει του Συντάγματος της Βαϊμαρης είναι 7 έτη ενώ σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδας είναι 5 έτη.

• Στο Σύνταγμα του 1927 από το πρώτο κιόλας άρθρο αναφέρεται ρητά ότι επικρατούσα θρησκεία ήταν η ανατολική ορθόδοξη του Χριστού Εκκλησία. Αντίθετα στο Σύνταγμα της Βαϊμάρης δε υπήρχε καμία αναφορά όσον αφορά το θρήσκευμα που επικρατούσε- Όχι Κρατική Εκκλησία

• Διαφορές στη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος

• Διαφορετική η ταυτότητα των δύο Κρατών. Σύνθετο κράτος στη Γερμανία (Ομοσπονδιακό) ,ενιαίο Κράτος στην Ελλάδα.

• Διαφορετικά νομοθετικά όργανα. Γερουσία στην Ελλάδα και Reichstrat ( Άνω Βουλή, ή αλλιώς Συμβούλιο του Ράιχ )

• Ο Πρόεδρος της δημοκρατίας δεν είναι πολιτικά υπεύθυνος στη Ελλάδα ενώ στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης έχει πολιτική ευθύνη και μπορεί μέχρι και να καθαιρεθεί.

Μεταπολεμικά συντάγματα και ΕΕ

Fri, 03 Feb 2012 00:00:00 +0300

ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ι. ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ
ΕΛΛΑΔΑ:ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1952 ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Μεταπολεμική περίοδος για τη χώρα μας: από την απελευθέρωση από τους Γερμανούς( Οκτώβριος 1944) ως την πτώση της χούντας( Ιούλιος 1974).
Μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου: φτώχεια, εξαθλίωση, μεγάλη δυσπιστία προς τους δημοκρατικούς φιλελεύθερους θεσμούς, έντονος ο εθνικολαϊκός διχασμός.
21 Δεκεμβρίου 1951: η Βουλή- κρατούσα η βενιζελική παράταξη- ψηφίζει νέο Σύνταγμα με οριακή πλειοψηφία( σε σύνολο 258 βουλευτών, ψηφίζουν υπέρ 132).
Εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 1952 ,κατάργηση στις 21 Απριλίου 1967 από τους συνταγματάρχες και αποκατάσταση εν μέρει από την κυβέρνηση Καραμανλή την 1η Αυγούστου 1974. Τελική αντικατάσταση του από το ισχύον Σύνταγμα στις 11 Ιουνίου 1975.
Υιοθέτηση παλαιότερων ρυθμίσεων των Συνταγμάτων κυρίως του 1911 και ορισμένων του 1927. Μη ενσωμάτωση νέων, ανταποκρινόμενων στις διεθνείς εξελίξεις , ιδίως στο χώρο των κοινωνικών δικαιωμάτων. Στο πεδίο των ελευθεριών εξ αρχής αναίρεση από τα αντισυνταγματικά «έκτακτα μέτρα» της προηγούμενης περιόδου των οποίων η ισχύς διατηρήθηκε.
Γενικότερα: συντηρητικό, οπισθοδρομικό, αυταρχική εκδοχή του Συντάγματος του 1911.
• Πολίτευμα: καθιέρωση για πρώτη φορά της βασιλευομένης Δημοκρατίας( αρ. 21.1) και του κοινοβουλευτικού συστήματος(αρ. 78).
• Νομοθετική εξουσία: άσκηση από τη Βουλή και το βασιλέα.
Κατ’ εξαίρεση: κατά την απουσία της Βουλής, αν ανακύψουν επείγοντα θέματα, δυνατότητα του βασιλέως να εκδώσει νομοθετικά   διατάγματα, μετά από σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής νομοθετικής    εξουσιοδότησης(μικρή Βουλή) χωρίς να απαιτείται εκ των υστέρων κύρωση από τη Βουλή. (αρ. 35)
Από εξαίρεση εξελίχθηκε στο συνήθη τρόπο νομοθετήσεως → συχνά πρόωρη διακοπή των εργασιών της Βουλής.
• Εκτελεστική εξουσία: άσκηση από το βασιλέα μέσω των διορισμένων απ’ αυτών υπευθύνων υπουργών(αρ. 27).
• Ατομικά δικαιώματα: εισαγωγή σημαντικών περιορισμών στις ατομικές ελευθερίες
– ελευθερία του τύπου, καθιέρωση του προληπτικού συστήματος ελέγχου και υπαγωγή των αδικημάτων του τύπου στα αυτόφωρα.
– εκπαίδευση, περιχαράκωση της παιδείας, περιγράφοντας ρητά το σκοπό της(αρ. 16.2). Αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ, υπό την εποπτεία του κράτους, και ένταξη των καθηγητών πανεπιστημίου στους δημοσίους υπαλλήλους(αρ. 16.4).
– δημόσιοι υπάλληλοι, απαγόρευση της απεργίας και δυνατότητα περιορισμού με νόμο του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι(αρ. 11.3,4).
– παροχή έννομης προστασίας, εκδίκασης των αξιόποινων πράξεων που διέπρατταν ιδιώτες κατά της ασφάλειας των ενόπλων δυνάμεων από έκτακτα στρατοδικεία και σε καιρό ειρήνης(αρ. 97.2).
• Κατάσταση πολιορκίας: θεσμοθέτηση μιας διευρυμένης εκδοχής της και δυνατότητα στην εκτελεστική εξουσία να αναστέλλει την ισχύ σημαντικότερων ελευθεριών και να ιδρύει στρατοδικεία και για εσωτερικούς λόγους(αρ. 91).
• Ξένα κεφάλαια: αυξημένη προστασία γι αυτά που θα επενδύονταν στη χώρα, καθορισμός με εφ ‘ άπαξ νόμο(δυνατή η αναθεώρησή του ή η κατάργησή του μόνο με τη διαδικασία της αναθεώρησης του συντάγματος)(αρ. 112).[ ν.δ 2687/1953]
• Καινοτομία: πρόβλεψη του εκλέγειν και εκλέγεσθαι για τις γυναίκες με μοναδικό περιορισμό να έχουν συμπληρώσει το 21ο έτος, όπως οριζόταν και για τους άνδρες.
Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
Απρίλιος 1952: η βουλή όρισε ότι οι συντακτικές πράξεις και τα ψηφίσματα που είχαν εκδοθεί από το 1944 ως το 1949 και περιελάμβαναν όλα σχεδόν τα «έκτακτα μέτρα» της περιόδου του εμφυλίου πολέμου(ελάχιστα είχαν καταργηθεί) θα διατηρούσαν την ισχύ τους “κατά παρέκκλισιν “ των συνταγματικών διατάξεων μέχρι να καταργηθούν με κοινό νόμο.
Το σύνολο όλων αυτών των νομοθετημάτων καλείται Παρασύνταγμα καθώς εφαρμόζεται παράλληλα με το σύνταγμα και σε πολλές περιπτώσεις το αναιρεί. Αρκετές διατάξεις , αν και είχαν ξεκάθαρα αντισυνταγματικό περιεχόμενο, παρέμεναν σε ισχύ και υπερίσχυαν ως ειδικότερες. Η οριστική κατάργησή του έρχεται μόλις το 1975 μετά την ψήφιση του Συντάγματος(ν. 233/1975).
Τα «έκτακτα μέτρα» περιλαμβάνουν διοικητικές εκτοπίσεις , ίδρυση στρατοπέδων συγκέντρωσης, εκκαθαρίσεις δημοσίων υπαλλήλων, πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, δηλώσεις μετάνοιας, στέρηση ιθαγένειας, δημεύσεις περιουσιών, διάλυση πολιτικών κομμάτων και οργανώσεων.
Τα σημαντικότερα από αυτά είναι :
– το ψήφισμα Γ’ / 1946 «περί εκτάκτων μέτρων αφορώντων την δημοσίαν τάξιν και ασφάλειαν», το οποίο προέβλεπε ποινές που έφταναν ως την ισόβια κάθειρξη και το θάνατο.
– ο α. ν. 509/1947 «περί μέτρων ασφαλείας του κράτους, του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών», με το οποίο τέθηκε εκτός νόμου το ΚΚΕ(εκπροσώπηση του 10% του εκλογικού σώματος), το ΕΑΜ και τιμωρούταν η κομμουνιστική δράση.(Καμία κυβέρνηση δεν τόλμησε να το καταργήσει ενώ το 1962 τροποποιήθηκε επί το αυστηρότερο για να εμποδίσει κάθε πιθανή ανασύστασης του ΚΚΕ.)
Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ 1963
Το 1963, επί κυβερνήσεως του Κωνσταντίνου Καραμανλή, με πρωτεργάτη τον ίδιο, κατατέθηκε πρόταση αναθεώρησης με κύρια σημεία:
–την απαγόρευση της καταχρηστικής άσκησης των ελευθεριών και την κατοχύρωση ορισμένων κοινωνικών δικαιωμάτων
–τον εξορθολογισμό της τακτικής νομοθετικής διαδικασίας, με τη διαίρεση της βουλής σε τμήματα
–τη σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου, κατά το πρότυπο του γερμανικού, με βασική αρμοδιότητα την κήρυξη εκτός νόμου πολιτικών κομμάτων που θα στόχευαν στην ανατροπή θεμελιωδών αρχών του πολιτεύματος.
Το σχέδιο , που επικράτησε να ονομάζεται «βαθιά τομή», κατατέθηκε στην αρμόδια Επιτροπή της βουλής, η οποία δεν περάτωσε τις εργασίες της, εξ αιτίας της παραίτησης της κυβέρνησης τον Ιούνιο του 1963.
Σκοπός: εξορθολογισμός του κοινοβουλευτικού συστήματος, τον οποίο είχε εμποδίσει ο εμφύλιος, στην πορεία όμως ανάδειξη αντικομμουνιστικού χαρακτήρα. Αποτυχία κάμψης των ψυχώσεων της δεκαετίας του 1940
ΤΑ ΨΕΥΔΟΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ(1967-1974)
Αναζήτηση νομιμότητας ώστε να διασφαλιστεί η προσωρινή ανοχή και να επιβραδυνθούν οι αντιδράσεις των μεγάλων ευρωπαϊκών δημοκρατιών. Στρατοκρατικά συντάγματα: οι ένοπλες δυνάμεις ως “εγγυητές” της δημόσιας τάξης, το συνταγματικό δικαστήριο ως “ θεματοφύλακας” των δικαιωμάτων.
1ο Σύνταγμα: 1968- δημοψήφισμα → 92% υπέρ, «βασιλικό», αναβολή της εφαρμογής του επ’ αόριστον.
2ο Σύνταγμα: 1973- δημοψήφισμα → 72% υπέρ, «προεδρικό», πρόβλεψη για διενέργεια βουλευτικών εκλογών για το 1974.

ΛΟΙΠΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ
ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
•   Σε διαφορετικό μήκος κύματος από το συντηρητικό και οπισθοδρομικό Σύνταγμα του 1952 της Ελλάδας
•   Οι δεκαετίες του 1950 και 1960 αποτελούν περίοδο ταχύρρυθμης ανάπτυξης και ευημερίας με σημαντικό επίτευγμα την οικοδόμηση του κράτους πρόνοιας
•   Βασικός άξονας η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και η παροχή εγγυήσεων για την τήρηση του Συντάγματος

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
•   Τίθεται σε ισχύ στις 7 Οκτωβρίου 1949 το Σύνταγμα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, που έγινε γνωστό ως ο ‘Θεμελιώδης Νόμος της Βόννης 1949’
•   Διατηρούνται τα χαρακτηριστικά ενός φιλελεύθερου κράτους (Rechtstaat) με την κατοχύρωση πληθώρας θεμελιωδών δικαιωμάτων ,που αποτέλεσαν πηγή των διατάξεων του Ελληνικού Συντάγματος 1975
•   Ως πολίτευμα ορίζεται η Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Δημοκρατία με όλες τις εξουσίες να πηγάζουν από το λαό
•   Προβλέπεται η ίδρυση ως θεσμικού οργάνου του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου
•   Αρμοδιότητες του αποτελούν ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων και η επίλυση των διαφορών μεταξύ των πολιτειακών οργάνων και των ομόσπονδων κρατιδίων
•   Σημαντική καινοτομία το δικαίωμα ατομικής προσφυγής σε περίπτωση προσβολής δικαιώματος

ΓΑΛΛΙΑ
•   Το Σύνταγμα του 1958 ψηφίζεται στις 4 Οκτωβρίου, αντικαθιστά εκείνο του 1946 και γίνεται γνωστό ως το Σύνταγμα της 5ης Δημοκρατίας της Γαλλίας
•   Στο κείμενο του ενσωματώνει, δίνοντας έτσι συνταγματική ισχύ, το Προοίμιο του Συντάγματος του 1946, τη Διακήρυξη των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 καθώς μεταγενέστερα και το Χάρτη για το Περιβάλλον του 2004.
•   Ορίζεται ως πολίτευμα η Αβασίλευτη Δημοκρατία, χωρισμένη από την Εκκλησία με ρητή αναφορά στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας
•   Δεν περιέχει κατάλογο θεμελιωδών δικαιωμάτων αλλά παραπέμπει στα κείμενα που ενσωματώνει
•   Ρυθμίζεται επίσης η σύσταση Συνταγματικού Συμβούλιου εξουσιοδοτημένο να ελέγχει τη νομιμότητα των εκλογών και τη συνταγματικότητα των νόμων. Έλεγχος συνταγματικότητας συγκεντρωτικός και προληπτικός

ΙΤΑΛΙΑ
•   Στις 22 Δεκεμβρίου ψηφίζεται και από 1 Ιανουαρίου τίθεται σε ισχύ το Σύνταγμα του 1948, με ορισμό της Αβασίλευτης Δημοκρατικής Πολιτείας ως πολίτευμα και την κατοχύρωση της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας
•   Στο άρθρο 7 ρυθμίζεται η σχέση Πολιτείας-Εκκλησίας με την αναγνώριση της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας κάθε μιας στο δικό της χώρο
•   Ρητή πρόβλεψη όχι μόνο των ατομικών αλλά και κοινωνικών δικαιωμάτων όπως της παιδείας, της υγείας και της κοινωνικής ασφάλισης
•   Κατοχυρώνεται η αυτονομία της τοπικής αυτοδιοίκησης
•   Προβλέπεται η ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου με ουσιαστικότερη αρμοδιότητα τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων

ΙΣΠΑΝΙΑ
•   Μετά το τέλος της δικτατορίας του Franco το 1975, θεσπίζεται στις 29 Δεκεμβρίου το Σύνταγμα του 1978, που δημιουργεί ένα μοναδικό σύστημα περιφερειακής αυτονομίας
•   Το άρθρο 2 αναγνωρίζει σε περιφέρειες και εθνικότητες το δικαίωμα να διαθέτουν αυτοδιοίκηση, διακηρύσσοντας παράλληλα την αδιάσπαστη ενότητα του Ισπανικού έθνους
•   Το μοναδικό Σύνταγμα που ορίζει ως πολίτευμα την Βασιλευόμενη Δημοκρατία
•   Περιλαμβάνει σαφείς διατάξεις για την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων
•   Στο άρθρο 159 ορίζεται ως ανώτατο δικαστικό όργανο το Συνταγματικό Δικαστήριο, των μελών του οποίου η ανεξαρτησία κατοχυρώνεται συνταγματικά
•   Όπως και στο Θεμελιώδη Νόμο της Βόννης 1949, αναγνωρίζεται σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο με έννομο συμφέρον το δικαίωμα προσφυγής

II. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
1920-1949: Αναζητήσεις για μια ενιαία ευρωπαϊκή έκφραση
•   Μεταξύ Α’ και Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: Κοντενχόβε-Καλλέργης       ιδέα μιας ΄Πανευρώπης΄
•   1929 και 1930: Αριστείδης Μπριάν       σχέδιο ‘οργάνωσης κα9εστώτος ευρωπαϊκής ομοσπονδιακής ένωσης’ στο πλαίσιο της Κτε
•   Μετά το Β’ΠΠ προσπάθειες ευρωπαϊκής συνεργασίας γεωγραφικά περιορισμένες (Μπενελούξ) ή πολύ φιλόδοξες (η Ευρώπη ως τρίτος πόλος στη διεθνή σκηνή)
•   Στις 5 Ιουνίου 1947 ο Τζωρτζ Μάρσαλ διακήρυξε το αμερικανικό σχέδιο για την οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης, που έμεινε γνωστό ως σχέδιο Μάρσαλ και εφαρμόστηκε από το 1948
•   Το Μάιο του 1949 ιδρύθηκε το Συμβούλιο της Ευρώπης και στο πλαίσιο του εκπονήθηκε το 1950 η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)
Τα αίτια για την ανάπτυξη του κινήματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης
1.   Η ανάγκη για οικονομική ανασυγκρότηση και ανάπτυξη
2.   Η ψυχολογική ανάγκη για μια νέα αρχή
3.   Ανάγκη αντιμετώπισης ενός ισχυρού αντιπάλου, της Σοβιετικής Ένωσης
4.   Ανάγκη διευθέτησης του ζητήματος ανάκαμψης της Δυτικής Γερμανίας
5.   Η μέσω της συνεργασίας ενιαία έκφραση της Ευρώπης θα μπορούσε να της προσδώσει ένα ρόλο στον εντελώς διαφορετικό μεταπολεμικό κόσμο

Οι απαρχές της ενοποίησης
•   9 Μαΐου 1950: πρόταση του Σχεδίου Σουμάν       δημιουργία μιας Ανώτατης Αρχής σε υπερεθνική βάση που θα έλεγχε τους κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς άνθρακα και χάλυβα στην Ευρώπη
•   Απρίλιος 1951: υπογραφή Συνθήκης για ίδρυση της ΕΚΑΧ από Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο (Έξι)        δημιουργία Ανώτατης Αρχής, συγκρότηση Συμβουλίου Υπουργών, Δικαστηρίου, Συνέλευσης
•   1952: σύσταση ΕΚΑΧ με πρόεδρο τον Μονέ
•   Οκτώβριος 1951: πρόταση Ρενέ Πλεβέν για δημιουργία Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας με σκοπό την επίλυση του προβλήματος επανεξοπλισμού της Δυτικής Γερμανίας
•   Μάιος 1952: υπογραφή Συνθήκης για ίδρυση Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας από τους ‘Έξι’ και έναρξη διαβουλεύσεων για σύσταση Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας
•   Ευρωπαϊκή Αμυντική και Πολιτική Κοινότητα αποτυγχάνουν: το 1953 παραιτήθηκε ο Σουμάν και το 1954 η Συνθήκη απορρίφθηκε από το γαλλικό κοινοβούλιο
•   25 Μαρτίου 1957: στη Ρώμη υπογραφή των Συνθηκών για ίδρυση της ΕΟΚ και ΕΥΡΑΤΟΜ από τους ‘Έξι’. Έναρξη λειτουργίας το 1958      όργανα: Συμβούλιο Υπουργών, Επιτροπή, Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων, Συνέλευση, Δικαστήριο
Στόχος: δημιουργία Κοινής αγοράς και Κοινής Αγροτικής Πολιτικής
Από την ΕΟΚ στην Ευρωπαϊκή Ένωση
•   1948-1973: περίοδος συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης για Δυτική Ευρώπη
•   ≠Βρετανία μικρότερη συγκριτικά ανάπτυξη, σταδιακή απώλεια της ισχύος της      παρά τις προηγούμενες αρνήσεις για συμμετοχή στους υπερεθνικούς θεσμούς, θέλησε να ενταχθεί στην ΕΟΚ το 1961 αλλά ο Ντε Γκωλ προέβαλε βέτο το 1963
•   Η Ελλάδα υπέβαλε αίτηση Συνδέσεως με την ΕΟΚ το 1959. Η Συνθήκη υπογράφηκε στις 9 Μαΐου 1961 και ενεργοποιήθηκε το Νοέμβριο του 1962, όμως πάγωσε τον Απρίλιο του 1967 με την επικράτηση δικτατορικού πολιτεύματος
•   1961-1962: σύσταση επιτροπής υπό τον Κριστιάν Φουσέ
Σχέδιο Φουσέ: δημιουργία Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας χωρίς υπερεθνικά όργανα με στενή συνεργασία σε εξωτερική πολιτική, πολιτισμό και άμυνα και από το 1962 και οικονομική συνεργασία. Απορρίφθηκε από τα κράτη-μέλη της ΕΟΚ
•   1965-1966: Κρίση της ‘κενής καρέκλας’
•   Ιούλιος 1967: Συνθήκη Βρυξελλών για δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
•   1968: υλοποίηση Κοινής Αγοράς και Κοινής Αγροτικής Πολιτικής
1969 Σύνοδος Κορυφής της Χάγης: το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφασίζει
•   την ενίσχυση των εξουσιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί του
•   προϋπολογισμού,
•   ίδιοι πόροι στην Κοινότητα
•   προετοιμασίες για ίδρυση Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης.
•   θετική θέση στο θέμα της διεύρυνσής της
1970
•   Συμφωνία των διοικητών των Κεντρικών Τραπεζών για ένα πρώτο βραχυπρόθεσμο σύστημα νομισματικής συνεργασίας και αλληλεγγύης ανάμεσα στα κράτη- μέλη
•   Εγκρίνεται από τα κράτη- μέλη η έκθεση Davignon για Πολιτική Συνεργασία.
•   Ξαναρχίζουν οι διαπραγματεύσεις για προσχώρηση Ην. Βασιλείου, Ιρλανδίας, Δανίας, Νορβηγίας.
1971 Σχέδιο Werner: Τα κράτη- μέλη καλούνται να λάβουν μέτρα για την εναρμόνιση και το συντονισμό οικονομικών πολιτικών τους.
1972 Υπογράφονται στις Βρυξέλλες οι Συνθήκες προσχώρησης νέων μελών στην ΕΟΚ, (Δανία, Ην. Βασίλειο, Ιρλανδία, Νορβηγία).
1974 Διάσκεψη Κορυφής στο Παρίσι: οι εννέα αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων αποφασίζουν α) την εκλογή βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση, καθολική ψηφοφορία β) τη σύσταση Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και γ) οι αρχηγοί θα συνέρχονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τρεις φορές το χρόνο.
1975 Σύμβαση Λομέ (ΛΟΜΕ І) μεταξύ Κοινότητας και 46 χωρών της Αφρικής της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ)
12 Ιουνίου (του 1975) η Ελλάδα υποβάλλει αίτηση προσχώρησης στην Κοινότητα.
Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο: έλεγχος πιστής και χρηστής διαχείρισης των οικονομικών της Κοινότητας.
1978 Σύνοδο Κορυφής Βρέμης: ενίσχυση της νομισματικής συνεργασίας με δημιουργία Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος (ΕΝΣ)
1979
•   Πράξη Προσχώρησης της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 28 Μαΐου στο Ζάππειο
•   Πρώτες ευρωπαϊκές εκλογές στα εννέα κράτη- μέλη.
•   Πρώτη Πρόεδρος του Κοινοβουλίου η Simone Veil.
•   Υπογραφή δεύτερης Σύμβασης Λομέ ( ΛΟΜΕ ІІ) μεταξύ ΕΟΚ και 48 κρατών της ΑΚΕ

1981 Υπουργοί Εξωτερικών Γερμανίας και Ιταλίας Genscher και Colombo: σχέδιο για δημιουργία Ευρωπαϊκής Ένωσης.
1983
•   Κοινή Πολιτική Αλιείας
•   Κοινή ευρωπαϊκή σημαία η σημαία του Συμβουλίου της Ευρώπης.
1984
•   Εγκρίνεται το πρόγραμμα ESPRIT.
•   Σύμβαση ΛΟΜΕ ІІІ με 65 χώρες της ΑΚΕ
1985
•   Κυκλοφορία πρώτων ευρωπαϊκών διαβατήριων στα κράτη- μέλη.
•   Συνθήκη προσχώρησης της Πορτογαλίας και της Ισπανίας στην Κοινότητα.
•   «Λευκή Βίβλος»: ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς.
•   Κανονισμοί για την εφαρμογή των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων (ΜΟΠ)
1986
•   Κράτη- μέλη υπογράφουν Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη.
•   Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με κοινή δήλωσή τους καταδικάζουν μορφές ρατσισμού και ξενοφοβίας.
1990
•   Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.
•   « Συμφωνία του Schengen» ( Σέγκεν ) για την πλήρη κατάργηση των ελέγχων στα μεταξύ τους σύνορα.

1992
•   Υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ: (Πυλώνας υπερεθνικότητας, Πυλώνας Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Πυλώνας Εσωτερικών Υποθέσεων).
•   Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μετονομάζεται και αρχίζει να εξελίσσεται σε Ευρωπαϊκή Ένωση.

1993 Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών θέτει σε ισχύ την Συνθήκη του Μάαστριχτ.
1995 <<Ευρώπη των 15>> με την προσχώρηση της Αυστρίας , Σουηδίας και Φινλανδίας.
1997 Συνθήκη του Άμστερνταμ- προέκυψε από την ανάγκη αναθεώρησης της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Βασικά στοιχεία :
•   Ενίσχυση των δικαιωμάτων του ευρωπαίου πολίτη
•   Κατοχύρωση των δικαιωμάτων των καταναλωτών
•   Δικαίωμα πληροφόρησης σχετικά με τη δράση των κοινοτικών οργάνων και δικαίωμα πρόσβασης στα κοινοτικά έγγραφα (αρχή της διαφάνειας)
•   Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο : ενισχυμένη συνεργασία
•   Εισαγωγή Σύμβασης Schengen στις κοινοτικές διαδικασίες για Αστυνομική και Δικαστική Συνεργασία.
2003 + 10 νέα κράτη μέλη : Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία, Κύπρος, Μάλτα νέα διεύρυνση δημιουργεί την ανάγκη συνολικής αναπροσαρμογής του θεσμικού συστήματος η οποία επιδιώκεται με τη Συνθήκη της Νίκαιας:
•   Αλλαγές στην ψηφοφορία και στις διαδικασίες των οργάνων
•   Αποδοχή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά μη απόδοση σε αυτόν νομικής δεσμευτικότητας
•   Συνολικό αποτέλεσμα: ανεπαρκές για τις αυξημένες απαιτήσεις της νέας χιλιετίας
2004 Η συνέλευση που είχε οριστεί από τη Σύνοδο κορυφής του Λάκεν καταλήγει στη σύνταξη του Ευρωπαϊκού Συντάγματος που υπογράφεται στις 18 Ιουνίου. Προβλέπεται:
•   Απόδοση νομικής προσωπικότητας στην ΕΕ
•   Διατάξεις που αφορούν θεσμικά όργανα : ένας Υπουργός Εξωτερικών της ΕΕ, μόνιμος Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
•   Έντονοι συμβολισμοί : όρος Σύνταγμα, Ύμνος , Σημαία, η υπεροχή του Ενωσιακού δικαίου
Ωστόσο, οι μεγάλες προσδοκίες διαψεύδονται: μετά το αρνητικό Γαλλικό και Ολλανδικό δημοψήφισμα η επικύρωση εγκαταλείπεται.
2007 Μετά την αποτυχία μια νέα Συνθήκη, αυτή της Λισαβόνας ,υπογράφεται στις 13 Δεκεμβρίου. Διατηρείται μόνον η ουσία των αλλαγών:
•   Συνθήκη Ευρωπαϊκής Ένωσης και Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
•   Αυξημένος ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
•   Συμμετοχή των εθνικών Κοινοβουλίων στη λήψη αποφάσεων: ενημέρωση σχετικά με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, και δυνατότητα ελέγχου των νομοθετικών οργάνων για τήρηση της αρχής της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.
•   Ενσωμάτωση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ στο Ευρωπαϊκό πρωτογενές δίκαιο
•   Νομική προσωπικότητα της ΕΕ

•   Η αρχιτεκτονική της νέας συνθήκης: ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα και λιγότερο <<ενοχλητική>> για τα κράτη-μέλη.
Ενωσιακή έννομη τάξη Α/Πρωτογενές δίκαιο: προκύπτει από τη δράση των κρατών-μελών ως κυρίαρχων κρατών – Ιδρυτικές Συνθήκες , Συνθήκες Προσχώρησης, Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ Β/ Παράγωγο δίκαιο: δικαιοπαραγωγική δραστηριότητα των θεσμικών οργάνων της Ένωσης . Το άρθρο 288 ΣΛΕΕ ορίζει ότι τα θεσμικά όργανα εκδίδουν μόνο τα συγκεκριμένα είδη πράξεων: Κανονισμοί, Οδηγίες, Αποφάσεις, Συστάσεις και Γνώμες. Μέσω του πρωτογενούς και παράγωγου δικαίου η ΕΕ επεκτείνει τις αρμοδιότητες της σε όλους τους τομείς (φαινόμενο spill over). Χαρακτηριστικό παράδειγμα το οικογενειακό και κληρονομικό δίκαιο.
Σχέση ενωσιακής και εθνικής έννομης τάξης Η σύγκρουση ανά πάσα στιγμή είναι δεδομένη. Η λύση αφέθηκε κυρίως στο Δικαστήριο της ΕΕ το οποίο πάγια τονίζει την υπεροχή του ενωσιακού δικαίου έναντι όλων των εθνικών νόμων, ακόμη και των συνταγματικών. ( Υπόθεση Costa vs. ENEL ,ΔΕΚ 6/64 του 1964 )
Ελλάδα : Η αρχή της υπεροχής του ενωσιακού δικαίου είναι γενικότερα αποδεκτή από τη νομολογία αλλά αναζητά θεμελίωση κυρίως στο άρθρο 28 του Συντάγματος.
Το ΣτΕ ήταν αρχικά διστακτικό αλλά έπειτα δέχτηκε την υπερσυνταγματική ισχύ του δικαίου της Ένωσης ( ΣτΕ 249/1997) , όχι χωρίς παλινωδίες.
Τελικά, η συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε σίγουρα μια νίκη του Ευρωπαϊκού ιδεώδους. Ωστόσο, η σημερινή κρίση ταυτότητας και η γενικότερη απαισιοδοξία είναι εμφανείς. Η βούληση για πανευρωπαϊκή συμβίωση απαιτεί γνήσιο όραμα και ουσιαστική αλληλεγγύη.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Α’ ενότητα
Συνταγματικά κείμενα, ελληνικά και ξένα, Μαυριάς Κ. - Παντελής Α. ,Σάκκουλας
Το σύνταγμα και οι εχθροί του στη νεοελληνική ιστορία 1800-2010, Αλιβιζάτος Ν., Πόλις
Εισαγωγή στο συνταγματικό δίκαιο ,Σπυρόπουλος Φ., Σάκκουλας
Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου, Χατζηβασιλείου Ε., Πατάκης
Β’ ενότητα
Εισαγωγή στο Ευρωπαϊκό δίκαιο, Δονάτος Παπαγιάννης, Σάκκουλας
Ευρωπαϊκό δίκαιο, Θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Σκανδάμης Ν., Σάκκουλας
Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης , Κανελλόπουλος Π. , Σάκκουλας
Εισαγωγή στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Χριστιανός Β. , Νομική Βιβλιοθήκη
Επιμέλεια
Ελένη Καλογεροπούλου, Ιωάννα- Μαρία Κωνσταντινίδου , Δήμητρα Λεχουρίτη ,                                                                  Δημήτρης Νικολόπουλος, Αθηνά Φερεντίνου

Ισπανικός εμφύλιος

Fri, 27 Jan 2012 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

                                  ΙΣΠΑΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Έναυσμα του ισπανικού Εμφύλιου πολέμου αποτέλεσε το πραξικόπημα που ξέσπασε εναντίον της κυβέρνησης από μια ομάδα αξιωματικών στις 17 Ιουλίου του 1936. Η κατάργηση της μοναρχίας και η διεκδίκηση της αναδιανομής της γης από την αριστερά, καθώς επίσης και ο περιορισμός της δύναμης της πανίσχυρης Καθολικής Εκκλησίας ήταν το κλίμα που επικρατούσε λίγο πριν το ξέσπασμα του πολέμου. Τα δυο αντιμαχόμενα στρατόπεδα ήταν οι Δημοκρατικοί (φιλελεύθεροι αστοί, σοσιαλιστές, αναρχικοί, τροτσκιστές και το κομμουνιστικό κόμμα) και οι Εθνικιστές (δεξιοί, ακροδεξιοί, φιλοβασιλικοί). Δεν επρόκειτο για μια απλή στρατιωτική σύγκρουση, αλλά συνάμα για ένα ταξικό και θρησκευτικό πόλεμο (καθολικισμός εναντίον αντικληρικισμού). Αρχηγός των Εθνικιστών ήταν ο Φρανθίσκο Φράνκο. Η Γερμανία και η Ιταλία ανταποκρίθηκαν στην έκκληση για βοήθεια προς τους Εθνικιστές. Η Πορτογαλία επίσης συμμάχησε με τους Εθνικιστές. Στο πλευρό των Δημοκρατικών τάχθηκαν η Σοβιετική Ένωση, το Μεξικό και οι Διεθνείς Ταξιαρχίες. Ουδέτερη στάση κράτησε η Γαλλία. Τυπικά αμέτοχη παρέμεινε και η Αγγλία διαδραματίζοντας ένα διαμεσολαβητικό ρόλο, παρόλο που ήταν φιλικώς διακείμενη προς τους Εθνικιστές. Λόγω του ότι οι Εθνικιστές είχαν με το μέρος τους τη γερμανική ναζιστική αεροπορία (γερμανική Λεγεώνα Κόνδωρ, η οποία ειδικευόταν στους βομβαρδισμούς) και την ιταλική σφυροκόπησαν πολλές πόλεις και χωριά, ανάμεσά τους και την βασκική πόλη Γκερνίκα, την οποία ισοπέδωσαν στις 26 Απριλίου 1937, σκοτώνοντας μόνο αμάχους. Οι Εθνικιστές καταλάμβαναν τις πόλεις την μια μετά την άλλη (Αραγώνα, Καταλονία, Τερουέλ, Βαρκελώνη…). Η Μαδρίτη αντιστάθηκε σθεναρά στις αλλεπάλληλες επιθέσεις των Εθνικιστών για την κατάκτησή της. Τελικά την κατέλαβαν μετά από δυόμιση περίπου χρόνια στις 27 Μαρτίου 1939. Η υπερίσχυση των Εθνικιστών οφειλόταν στις ισχυρές αεροπορικές δυνάμεις που διέθεταν. Η αποδυνάμωση των Δημοκρατικών από την άλλη, οφειλόταν εκτός των άλλων στην αποχώρηση των Διεθνών Ταξιαρχιών, οι οποίες τις παραμονές της έκρηξης του Β’ Παγκοσμίου πολέμου εγκατέλειψαν την Ισπανία. Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος, άγριος και ανελέητος όπως κάθε εμφύλιος, έλαβε τέλος την 1η Απριλίου του 1939. Ο κυρίαρχος του παιχνιδιού Φράνκο επέβαλε μια στυγνή δικτατορία μέχρι το θάνατό του το 1975.

ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ / ΘΕΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

•   Η οικονομική κρίση διαρκούσε παγκοσμίως από το κραχ του 1929 στη Wall Street. Παρατηρούμε κρίση των οικονομιών σε όλες τις χώρες, αρχικά των πιο προηγμένων (ΗΠΑ – Γερμανία) και μετά όλων των υπολοίπων ισχυρών χωρών (Αγγλία – Γαλλία – Ιαπωνία).
•   Οικονομική κρίση Ισπανίας (άνοδος ανεργίας, αύξηση πληθωρισμού, μείωση μισθών εργαζομένων, αύξηση κόστους ζωής).
•   Ισπανία δύο αντίπαλα στρατόπεδα: εθνικιστές και δημοκρατικοί
•   1933: Εκλογική νίκη CEDA σχήματισμός φιλοβασιλικής κυβέρνησης Λερους.
•   1936: Συμφωνία συγκρότησης Λαϊκού Μετώπου (Λ.Μ.) / 16 Φλεβάρη νίκη Λ.Μ. στις εκλογές (268 εναντίον 205 έδρες) – κυβέρνηση από κόμμα Δημοκρατικής Αριστεράς και Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (πρωθυπουργός Αθάνια στη συνέχεια Κιρόχα) ικανοποίηση σειράς πανδημοκρατικών αιτημάτων και φόβος από την μεριά των αντιδράσεων.
•   18 Ιουλίου 1936: Οργάνωση φασιστικού κινήματος από τον Σαν Χούρχο στη συνέχεια από τον Φράνκο.


                                                           Φασισμός
Ισπανοί φασίστες

Φασισμός: είναι γέννημα της γενικής κρίσης του καπιταλισμού. Εμφανίζεται σε περίοδο όξυνσης της πάλης των εργαζόμενων καταπιεσμένων μαζών με την άρχουσα τάξη. Καταργεί τα δημοκρατικά δικαιώματα και τις ελευθερίες στο εσωτερικό κι εφαρμόζει σοβινιστική πολιτική στο εξωτερικό.

     Καρλικοί                                                                 Φάλαγγα

•   Απομεινάρι της φεουδαρχικής Ισπανίας
•   Στόχος: Θεοκρατική και συντεχνιακή μοναρχίας ιδεολογία. Μίσος για φιλελεύθερη αστική δημοκρατία και ταύτιση με την καθολική πίστη και παραδοσιακές ισπανικές αξίες.
•   Αυθεντικό φασιστικό κόμμα.

•   Ηγέτης ο γιος του πρώην δικτάτορα Πρίμο ντε Ριβέρα.
•   Έντονες εθνικιστικές πεποιθήσεις.
•   Πειθήνιοι στις επιλογές της στρατιωτικής τάξης.
•   Επιδόθηκαν σε εκκαθαρίσεις Δημοκρατικών.

     1937: Διάταγμα ενοποίησης – Συγχώνευση σε
   ένα μεγάλο κόμμα (Movimiento)
Κομμουνιστές (PCE)
Στόχος
•   Κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και της γης που θα βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο του επαναστατικού κράτους (από τα επάνω προς τα κάτω κι αντίστροφα).

Αγροτική κολεκτιβοποίηση
•   Επιδίωξη κεντρικής οργάνωσης και ελέγχου των κολεκτίβων με σκοπό τον κεντρικό σχεδιασμό, την αντιμετώπιση των αναγκών και των ανισοτήτων.
•   Στήριζαν την μεγάλης κλίμακας παραγωγή.

Χρήμα
•   Ύπαρξη σχετικά μεγάλης μεταβατικής περιόδου μετά την έναρξη της κοινωνικής επανάστασης και της επίτευξης μιας αταξικής κοινωνίας που έχει εξαλείψει σταδιακά την κυβέρνηση και τα χρήματα.
•   Κοινωνικός κεντρικός έλεγχος της οικονομίας από τους εργάτες και έλεγχος από τους εργάτες ως όλον.

Στρατός
•   Ύπαρξη τακτικού στρατού για την επιτυχή δημιουργία ισχυρού αντιφασιστικού μετώπου. (δημιουργία στα πρότυπα του 5ου Συντάγματος και των Διεθνών Ταξιαρχιών)

Κυβέρνηση
•   Ύπαρξη επαναστατικής κυβέρνησης.
•   Δημιουργία κεντρικής επιτροπής πολιτοφυλακών



                         Αναρχικοί (CNT-FAI)

•   Επίτευξη κοινωνικοποίησης μέσω αυτοοργάνωσης χωρίς κεντρικό έλεγχο (από βάση σε κορυφή).

•   Αυτοεξαρτημένες αγροτικές κοινότητες μικρής κλίμακας παραγωγή.
•   Αυτοοργάνωση και ανεξαρτησία κάθε κολεκτίβας αποτέλεσμα η ύπαρξη ανισοτήτων ανάμεσα σε πλούσιες και φτωχές κολεκτίβες με μισθολογικές διαφοροποιήσεις.

•   Αντικατάσταση εθνικού νομίσματος από την έκδοση κουπονιών (πεσέτες).
•   Αποτέλεσμα: μη πρακτική ανταλλαγή αποτυχία καταστροφής του παλιού νομίσματος ακμή μαύρης αγοράς.

•   Αντικατάσταση στρατού από τοπικές πολιτοφυλακές από οπλισμένους εργάτες και αγρότες.

•   Αρχική εναντίωση στη συμμετοχή στην κυβέρνηση αλλά το 1936 προσχώρηση και στην κυβέρνηση «Generalitat» της Καταλωνίας και το Νοέμβριο προσχώρηση στη Δημοκρατική κυβέρνηση Ισπανίας

.

ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ

Τα γεγονότα των ετών 1936-1939 που συντάραξαν την Ισπανία αποτέλεσαν σίγουρα κάτι περισσότερο από μία συνηθισμένη εμφύλια σύρραξη μεταξύ περιοχών για την κυριαρχία σε εθνικό επίπεδο ή ένα πρελούδιο του Β Παγκόσμιου Πόλεμου, μία πρώτη ένοπλη σύγκρουση δηλαδή ανάμεσα στη δημοκρατία και το φασισμό. Το γεγονός ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα οι μάζες των εργατών και των αγροτών πήραν στα χέρια τους μεγάλο μέρος της οικονομίας με την κοινωνικοποίηση της γης και των βιομηχανιών φωτίζει ολοκάθαρα τον επαναστατικό χαρακτήρα του εμφυλίου. Ο ισπανικός εμφύλιος αποτέλεσε κυρίαρχα μία βαθιά κοινωνική επανάσταση που αμφισβήτησε έννοιες όπως η ατομική ιδιοκτησία, μία θανάσιμη πάλη ανάμεσα στη δημοκρατία των εργατών και των αγροτών και το φασισμό. Τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα, έτσι όπως διαμορφώθηκαν, διακύβευαν μέσα σε αυτή τη μάχη τις αρχές, την ιδεολογία τους, την ίδια τους τη ζωή. Το 1936 ο Φράνκο κινήθηκε έναντι της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου, προκειμένου να καταστείλει το ανερχόμενο λαϊκό κίνημα, το οποίο απειλούσε την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων και την ιδιοκτησία των μεγαλογαιοκτημόνων και των μεγαλοαστών. Οι τελευταίοι συμπαρατάχθηκαν άμεσα με τον Φράνκο διεκδικώντας μεγαλύτερα προνόμια και μαζί με τους ξένους κεφαλαιοκράτες, οι οποίοι, μέσω των εθνικών τους κυβερνήσεων, φανερά (Ιταλία, Γερμανία) ή κεκαλυμμένα και με έμμεσο τρόπο (Αγγλία, Γαλλία) ζητούσαν τον εκσυγχρονισμό της Ισπανίας στο πρότυπο της Δυτικής Ευρώπης. Το αντιφασιστικό μέτωπο τώρα το οποίο σπαρασσόταν από τις εσωτερικές του αντιθέσεις, πολέμησε πρώτα για τη δημοκρατία και την εξόντωση του φασισμού με τίμημα τη ζωή χιλιάδων αγωνιστών του. Το σοσιαλιστικό και το κομμουνιστικό κόμμα καλούσαν σε αντιφασιστικό αγώνα αφήνοντας τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις στα επινίκια, ενώ οι αναρχοσυνδικαλιστές της CNT και το μαρξιστικό POUM υπεράσπιζαν, παρά τις αντιφάσεις στο εσωτερικό τους, τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας παράλληλα με την αντιφασιστική πάλη. Η πλειοψηφία του λαού της Ισπανίας τάχθηκε στο πλευρό της επανάστασης, ρίχτηκε χωρίς δισταγμό στον αγώνα για μία πραγματική δημοκρατία, για μία κοινωνία ισότητας και αδελφοσύνης, στην οποία καμιά θέση δεν θα έχουν η εκμετάλλευση, που τόσο βάναυσα είχε γνωρίσει τα προηγούμενα χρόνια, και τα φασιστικά παραστρατήματα.

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ

2 Άξονες

1)   Εσωτερικά προβλήματα
•   Εσωτερικές διχόνοιες λόγω πιέσεων από τα συνδικάτα και τις τοπικές επιτροπές (σοσιαλιστών, αναρχικών, τροτσκιστών, κομμουνιστών).
•   Αδυναμία των ηγετών των εργατικών οργανώσεων (C.N.T-F.A.I) να συνεργαστούν με τα πολιτικά κόμματα λόγω διαφορετικών στόχων και μεθόδων διεξαγωγής του αγώνα.
•   Διαμάχες που αφορούσαν την ανάληψη εξουσίας μετά από πιθανή νίκη των Δημοκρατικών.
•   Υποτίμηση έκτασης της ανταρσίας : καθυστέρηση οργάνωσης ενόπλων ταξιαρχιών προτού λάβουν μέρος στη μάχη οι στρατιωτικές δυνάμεις του Φράνκο από το Μαρόκο – Μη επίτευξη συμφωνίας με την U.G.T

2)   Διεθνείς εξελίξεις

α) Εξωτερική βοήθεια: προς το Φράνκο από Γερμανία, Ιταλία, Πορτογαλία
                                      προς τους Δημοκρατικούς από Γαλλία, Μεξικό, ΕΣΣΔ

Άρα υπεροχή εξωγενούς βοήθειας προς τους Εθνικιστές

β) Συμφωνία Μονάχου: Γερμανία-Γαλλία-Μ.Βρετανία-Ιταλία Συνέπεια: απόσυρση των διεθνών ταξιαρχιών από το μέτωπο της Ισπανίας.

ΤΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΘΑ ΕΙΧΕ Η ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ
ΤΩΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ

1)   Κοινωνικός τομέας:

•   Άνοδος βιοτικού επιπέδου εργαζομένων.
•   Έλεγχος βιομηχανίας από τα συνδικάτα των εργαζομένων.
•   Σταδιακή κολλεκτιβοποίηση των επιχειρήσεων, με παραγκωνισμό των εργοδοτών και αύξηση των μισθών των εργαζομένων.
•   Ταχύτερη κοινωνικοποίηση της γης με και των μέσων αγροτικής παραγωγής, με σκοπό την εξάλειψη του πνεύματος ιδιοκτησιακής κατοχής και σκλαβοποίησης των εργαζομένων.

2)   Οικονομικός τομέας:

•   Οργάνωση σωματείων για διεκδίκηση δικαιωμάτων εργαζομένων και εξάλειψη απολύσεων.
•   Ομαλοποίηση έκρυθμης οικονομικής κατάστασης και προσπάθεια σταδιακής εξόδου από την παγκόσμια οικονομική κρίση.

            3) Πολιτικός τομέας:

•   Στελέχωση στρατού και δικαιοσύνης από την εργατική τάξη.
•   Κατάργηση της γραφειοκρατίας.
•   Απάλειψη υπέρογκων μισθών γραφειοκρατών.
•   Δημιουργία ελεύθερων αυτόνομων κοινοτήτων, με στενούς δεσμούς με τα συνδικάτα σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
•   Πλήρης απεξάρτηση από τον έλεγχο των ξένων καπιταλιστικών δυνάμεων και την εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου της χώρας.

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

•   Antony Beevor, Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος 1936-1939, ΓΚΟΒΟΣΤΗΣ
•   Gabriele Ranzato, Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος, ΚΕΔΡΟΣ
•   Paloma Aguilar Fernández, Μνήμη και λήθη του Ισπανικού Εμφυλίου, Δημοκρατία, δικτατορία και διαχείριση του παρελθόντος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
•   Άμπελ Παζ, Ντουρρούτι, Η Κοινωνική Επανάσταση στην Ισπανία 1896-1936, Α-Β, Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.
•   Βέρνον Ρίτσαρντς, Διδάγματα από την Ισπανική Επανάσταση, Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.
•   Μάρει Μπούκτσιν, «Οι Ισπανοί αναρχικοί – Τα ηρωικά χρόνια 1868-1936», Εκδοτικός Οίκος, Βιβλιοπέλαγος, 2011
•   Ρούντολφ Ρόκερ – CNT-FAI, Ο Ισπανικός «Εμφύλιος» Πόλεμος, Aνατομία της Iσπανικής Eπανάστασης, Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος.
•   Θανάσης Σφήκας, Η Ελλάδα και ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος Ιδεολογία, οικονομία, διπλωματία, ΣΤΑΧΥ
•   Andres Trapielo, Μέρες και Νύχτες, ΠΟΛΙΣ
•   Rafael Chibres, Σκηνές Κυνηγιού, ΑΓΡΑ

Επιμέλεια:

Αμπατζή Δήμητρα, Γεωργοπούλου Κωνσταντίνα, Γκούντα Παναγιώτα, Λιάπας Γιάννης, Πέτρου Λουίζα, Σπανού Δήμητρα, Σπυράτου Ευαγγελία.

Οκτωβριανή επανάσταση

Fri, 27 Jan 2012 00:00:00 +0300

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ                                                                     Γ’ ΕΞΑΜΗΝΟ
ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ                                                                                  ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών
Θέμα : ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Κοινωνικοπολιτικοί λόγοι που οδήγησαν στο ξέσπασμα της Οκτωβριανής Επανάστασης

1.   Φεβρουαριανή Επανάσταση
Πολιτική δομή :Τσάρος Νικόλαος Β’(δυναστεία των Ρομανώφ)        απόλυτος άρχων, απεριόριστος από νόμους και άλλους κρατικούς ή μη θεσμούς. Περιτριγυριζόταν από ένα υπουργικό συμβούλιο. Γενικό χαρακτηριστικό της οργανωτικής δομής ήταν ο συγκεντρωτισμός.
1880    η κυβέρνηση προωθεί μέτρα για την εκβιομηχάνιση της οικονομίας. Παρατηρείται, παράλληλα, η ανάδυση μιας δυναμικής νέας μεσαίας τάξης (παλιοί ευγενείς, διανοούμενοι και κυβερνητική γραφειοκρατία).Στόχος της νέας αυτής τάξης ήταν η ανατροπή του τσαρικού καθεστώτος με την ταυτόχρονη εξασφάλιση αστικών και συνταγματικών ελευθεριών.
Αρχές του 20ου αιώνα: διαμόρφωση 2 κομμάτων     Σοσιαλεπαναστάτες και Σοσιαλδημοκράτες. Οι τελευταίοι διασπάστηκαν το 1917 σε Μπολσεβίκους και Μενσεβίκους.
1905: Νομιμοποίηση των κομμάτων (παράλληλα με τη δράση των σοσιαλιστών παρατηρείται και έντονη δραστηριοποίηση των φιλελευθέρων, οι οποίοι σχηματίζουν το Συνταγματικό Δημοκρατικό Κόμμα).
Οκτώβριος 1905: Οκτωβριανή Διακήρυξη (σύσταση Δούμας-Βουλής-και επέκταση των πολιτικών δικαιωμάτων). Την ίδια περίοδο εξερράγη η πρώτη επανάσταση της δεκαετίας του 1910. Οι εξεγερμένοι ζητούσαν περισσότερα πολιτικά δικαιώματα και συνταγματικές ελευθερίες.
Απρίλιος 1906: Πρώτη σύγκρουση των φιλελευθέρων (μέσω της Δούμας) με τον Νικόλαο. Ο τελευταίος διαλύει τη Δούμα με στόχο την ανάδειξη μιας πιο συντηρητικής.
1914: Ξεσπά ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Αδυναμία της κυβέρνησης να διαχειριστεί την κατάσταση. Το «Προοδευτικό Μπλοκ» προτείνει τη σύσταση νέας κυβέρνησης. Ο Νικόλαος, ωστόσο παρέμενε αδιάλλακτος.
Αρχές του 1917: έντονη απεργιακή κινητοποίηση, η οποία κατάληξε στην επανάσταση της 27ης Φεβρουαρίου. Δραστικό αποτέλεσμα αυτής ήταν η πτώση του Νικολάου και το τέλος της δυναστείας των Ρομανώφ.

2.   Πολιτικές αλλαγές μετά τη Φεβρουαριανή επανάσταση
2 Μαρτίου: σύσταση Προσωρινής Κυβέρνησης. Τα μέλη της προέρχονταν κυρίως από τον χώρο των φιλελευθέρων. Πρωταρχικός της στόχος ήταν η διατήρηση της ενότητας της χώρας και η αντιμετώπιση του προβλήματος του πολέμου.
Δυαδική Εξουσία: Προσωρινή Κυβέρνηση +Σοβιέτ του Πέτρογκραντ. Η μεν κατείχε το νομικό και συνταγματικό κύρος της άσκησης της εξουσίας, αλλά περιορισμένη πραγματική δύναμη, ενώ το δε ασκούσε τεράστια πολιτική επιρροή, αλλά δε διέθετε την απαραίτητη νομιμοποίηση για την άσκηση της εξουσίας.
Σοβιέτ του Πέτρογκραντ: Διαφορετικές απόψεις εκφράστηκαν όσον αφορά στο σκοπό αυτής της οργάνωσης      ριζοσπάστες αριστεροί: Το Σοβιέτ ήταν μια επαναστατική κυβέρνηση
                           πιο μετριοπαθείς αριστεροί: όχημα για την οργάνωση και κινητοποίηση των εργατών αγροτών και στρατιωτών.
Πολιτική αλλαγή στην αριστερά μέσω του σχηματισμού ενός μετριοπαθούς μπλοκ με αρχηγό τον Irakli Tsereteli.Κύριοι στόχοι του ήταν η άμεση λήξη του πολέμου, η διανομή της γης στους ακτήμονες και η εγκαθίδρυση της εκλογικής δημοκρατίας.
Ριζοσπάστες αριστεροί: 3 Απριλίου 1917:Λένιν και Απριλιανές Θέσεις 1.        Αντικατάσταση της Προσωρινής Κυβέρνησης με μια αμιγώς σοσιαλιστική κυβέρνηση. 2. Απόρριψη συνεργασίας με μη σοσιαλιστές. 3. Άμεση λήξη του πολέμου 4.Έμφαση στους κοινωνικούς και ταξικούς ανταγωνισμούς.
5 Μαΐου: Σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας με 5 επιπλέον σοσιαλιστές να συμμετέχουν (ανάμεσά τους οι Τσερετέλι, Σκομπέλεφ και Τσέρνοφ, οι οποίοι ακολούθησαν τον Κερένσκι).

3.   Αιτήματα της κοινωνίας
Αστικοί εργάτες: Τους απασχολούσαν οικονομικά και εργασιακά θέματα καθώς και ευρύτερες κοινωνικοπολιτικές ανησυχίες. Συνδέθηκαν με τα Σοβιέτ, με αποτέλεσμα να σχηματίσουν εσωτερικές συνδικαλιστικές και πολιτικές οργανώσεις. Επιπλέον, σχηματίζονται αρκετές εμπορικές ενώσεις καθώς και η πολιτοφυλακή των εργατών, η οποία ήταν γνωστή ως Κόκκινος Στρατός.
Στρατιώτες και ναύτες: επικεντρώθηκαν σε 3 ζητήματα, τη βελτίωση των συνθηκών της θητείας τους, λήξη του πολέμου και αντιμετώπιση ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών προβλημάτων.
Μεσαία αστική τάξη
Ανώτερα στρώματα μη σοσι-
αλιστές που ενοχλούνταν από                                                                          Χαμηλότερα στρώματα: δημόσιοι
τη δράση των Σοβιέτ.            Διανοούμενοι και επιχειρηματίες                         υπάλληλοι, τεχνίτες, φαρμακοποιοί,
                                              Δέσποζαν στα σοβιέτ και τα τοπικά                    έμποροι. Διάσπαση των στρωμάτων
                                              συμβούλια και τα συμβούλια των πόλεων           αυτών σε σοσιαλιστικά και μη. Οι
                                                                                                                   στόχοι των πρώτων ταυτίστηκαν με
                                                                                                                   αυτούς των εργατικών τάξεων.
4.   Δυσαρέσκεια κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού
Προϋπόθεση λήξης του πολέμου: Συνεργασία Π.Κ. και ΣτΠ. Στόχος του τελευταίου ήταν η συνεργασία με άλλα σοσιαλιστικά ευρωπαϊκά κόμματα. Αντίθετα, στόχος της Π.Κ. ήταν η αναδιαπραγμάτευση των όρων του πολέμου. Η Γαλλία και η Αγγλία, όμως, αρνούνταν να διαπραγματευθούν.
«Ιουλιανά»: λόγοι που προκλήθηκαν οι αναταραχές ήταν η μη ικανοποίηση πληθώρας αιτημάτων, η αντίθεση του λαού στη συνέχιση του πολέμου και η χειροτέρευση της οικονομίας της χώρας. Πλέον, αίτημα των σοσιαλιστών ήταν να περάσει όλη η εξουσία στα Σοβιέτ. Την ίδια περίοδο σχηματίζεται νέα κυβέρνηση συνεργασίας.
         Η οικονομική ύφεση οδηγήθηκε σε νέα ύψη με αποτέλεσμα τη σύγκρουση εργατών και ιδιοκτητών των εργοστασίων. Και οι 2 ομάδες αποσκοπούσαν στη συνεργασία με την κυβέρνηση. Κάθε προσπάθεια, όμως, της τελευταίας να ελέγξει τις τιμές και τα μονοπώλια χειροτέρευε την κατάσταση, ενώ βρήκε την ευκαιρία να φέρει την παραγωγή υπό την κρατική εποπτεία.
18 Ιουλίου: διορισμός Κορνίλοφ ως αρχιστράτηγου. Διατηρούσε εχθρική στάση απέναντι στα Σοβιέτ και την κυβέρνηση. Οι στρατιωτικές αποτυχίες του Αυγούστου ανάγκασαν τον Κερένσκι να συνομιλήσει με τον Κορνίλοφ. Και οι 2 ζητούσαν τον περιορισμό της επιρροής των Σοβιέτ, δίνοντας ο καθένας διαφορετικό νόημα στην έννοια «περιορισμός». Έντονη φημολογία για την οργάνωση εξέγερσης από τους μπολσεβίκους οδήγησε τον Κερένσι στην απόφαση να ζητήσει τη βοήθεια του Κορνίλοφ, του οποίου η απόπειρα να αναλάβει την εξουσία με τη βία κατέστη απρόσφορη χάρη στην άμεση επέμβαση των μπολσεβίκων.
Άνοδος των μπολσεβίκων : Λόγοι       α. εναντίωση στην κακοδιαχείριση της κυβέρνησης και του ΣτΠ.     β. αποτυχία των Αμυνιτών και της κυβέρνησης να ανταποκριθούν στα λαϊκά αιτήματα, γ. υπόσχονταν άμεση δράση για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων, δ. ιδιαίτερη οργάνωση του κόμματος (μοναδικός συνδυασμός συγκντρωτισμού και αποκέντρωσης-διάρθρωση του κόμματος σε επιτροπές, κεντρικές και περιφερειακές).Οι κατώτεροι οργανισμοί έτειναν να είναι πιο ριζοσπαστικοί σε σχέση με την ηγεσία. Επιπλέον, χάρη στις ιδέες του Λένιν, το κόμμα των μπολσεβίκων ήταν το πιο αυστηρά και άρτια δομημένο κόμμα της περιόδου, πράγμα το οποίο το βοήθησε και στη συνεργασία του με όλες τις αριστερές πτέρυγες των σοσιαλιστικών κομμάτων. Τέλος, καθοριστική για τη θέση των μπολσεβίκων και την περεταίρω πορεία των πραγμάτων ήταν και η εκλογή του Τρότσκι στη θέση του προέδρου του ΣτΠ, στις 25 Σεπτεμβρίου.

Βλαντιμίρ Ίλιτς Ουλιάνωφ ("Λένιν")

Κυριότερα έργα του : "Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία" (1899),"Τι να κάνουμε;"(1902),"Υλισμός και εμπειριοκριτικισμός"(1909),"Ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού"(1916),"Κράτος και επανάσταση"(1917).
•   1893:'Ενταξη στους μαρξιστικούς κύκλους και ανάληψη πρακτικής δράσης
•   1895:Σύλληψη, εκτόπιση στη Σιβηρία, εξορία
•   1903:Γέννηση του μπολσεβικισμού
•   1914-1915:Οριστική "ρήξη" με τους μενσεβίκους και τη Β' Διεθνή
•   1917:Κατάληψη της εξουσίας από τους μπολσεβίκους > Ο Λένιν καθίσταται ιδρυτής του πρώτου σοσιαλιστικού κράτους του κόσμου.
•   Συμβολή του στον μαρξισμό:1)Η θεωρία του επαναστατικού κόμματος ή κομματος πρωτοπορίας που περιγράφεται στο "Τι να κάνουμε;",2)Η ανάλυσή του για την αποικιοκρατία ως οικονομικό φαινόμενο, που περιγράφεται στο "Ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού",3)Η απαρέγκλιτη δέσμευσή του στον "επαναστατικό δρόμο προς τον σοσιαλισμό"
•   Κριτική

          Πώς χάθηκε η Επανάσταση ;

   Κρατούσα άποψη : αποδίδει την ευθύνη στην ιδεολογία και τις οργανωτικές πρακτικές των μπολσεβίκων
   ΟΜΩΣ αν και υπήρξαν μέθοδοι και πολιτικές που βοήθησαν στην προετοιμασία του δρόμου για το σταλινικό καθεστώς , η προαναφερθείσα άποψη αδικεί την εικόνα του μπολσεβικικού κόμματος κατά την περίοδο της Οκτωβριανής Επανάστασης.

Η σταδιακή απομάκρυνση από τα ιδεώδη της επανάστασης :
•   1917 : Άνθιση ριζοσπαστικοποίησης & γενίκευση εργατικής αγανάκτησης  Επανάσταση (επίτευξή της μόνο με την ταυτόχρονη σύμπραξη εργατικής και αγροτικής τάξης)
•   1918-1920 (Εμφύλιος Πόλεμος) : Μπολσεβικικό κόμμα κυβερνά στο όνομα του προλεταριάτου που πλέον είναι η σκιά της τάξης που πραγματοποίησε την επανάσταση
•   1921 : Εξέγερση Κρονστάνδης  αποκαλύπτει την πρώτη διάσταση των μπολσεβίκων με τους στόχους τους + τη θεμελιώδη διάσταση στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των δύο τάξεων της επανάστασης (αγροτών - εργατών) + είναι οιωνός για τη μετέπειτα αμφισβήτηση του ηγετικού ρόλου των εργατών στην επανάσταση
                 Νέα Οικονομική Πολιτική (NEP)  σταδιακή ανάπτυξη της
      γραφειοκρατίας
•   1922-1929 : Διαιρέσεις στο κόμμα και σχηματισμός φραξιών (Αριστερή Αντιπολίτευση - Κέντρο -Δεξιά)  εσωτερική διάβρωση + διάβρωση της κρατικής μηχανής + αυταρχισμός από πλευράς των ηγετών της επανάστασης + ανάπτυξη της γραφειοκρατίας + απουσία οποιασδήποτε σοβαρής αστικοδημοκρατικής παράδοσης (γενικές εκλογές, πολυκομματισμός, διαδικασία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι)
        Έναρξη μετασχηματισμού της ρωσικής κοινωνίας με αναγκαστική
      κολλεκτιβοποίηση και εκβιομηχάνιση της ΕΣΣΔ (μετά την άνοδο του Στάλιν
      στην εξουσία το 1928)  γραφειοκρατία εξελισσόταν πλέον από τάξη
      καθεαυτή σε τάξη για τον εαυτό της
•   1928-1932 (Αντεπανάσταση) : Μετάβαση από φεουδαρχία στην απολυταρχία με την άνοδο του Σταλινισμού (αφού ο Στάλιν συγκρούστηκε με την Αριστερά και Δεξιά)  απόδειξη ότι ένα τμήμα του κόμματος θεωρούσε την κυριαρχία του σημαντικότερη και άρα μετατροπή της γραφειοκρατίας σε άρχουσα τάξη + οι αγρότες που έως τότε είχαν μείνει ανέπαφη ως τάξη έρχονται αντιμέτωποι με τη γραφειοκρατία που είχε ως αποτέλεσμα την βίαιη κυριαρχία των βιομηχανικών πόλεων πάνω στην ύπαιθρο
Επομένως :
1.   Η «αριστερή στροφή» του 1928 διέλυσε την επανάσταση στις πόλεις και στην ύπαιθρο
2.   Η νέα τάξη της κομματικής/κρατικής γραφειοκρατίας που κυβερνά στο όνομα της άβουλης εργατικής τάξης παίρνει την εξουσία και διαλύει την επανάσταση όχι μόνο στο εσωτερικό αλλά αποτρέπει και την επανάσταση σε άλλες χώρες

Χάθηκε ουσιαστικά η επανάσταση

•   Από τον Στάλιν στον Γκορμπατσόφ : Η κρίση του κρατικού καπιταλισμού και η διαχείρισή της
       Οι δεκαετίες προς την κρίση (γενικά):
   Δεκαετία ’40 : Εφαρμογή 2 Πενταετών Πλάνων και στόχος τους η ανάπτυξη της
                            βιομηχανικής οικονομίας
   Δεκαετία ’50 : Ρωσία η 2η μεγαλύτερη βιομηχανική οικονομία παγκόσμια
   Δεκαετία ’60 : έναρξη σταδιακής αλλαγής της κατάστασης της δεκαετίας του ’50
   Δεκαετία ’70 : ρυθμοί βιομηχανικής οικονομίας αρχίζουν να κατρακυλούν
                              (συγκρίσιμοι μεν με των Δυτικών χωρών αλλά υστερούσαν από τους
                            στόχους των δυο πενταετών πλάνων της δεκαετίας του ’40)
   Δεκαετία ’80 : είσοδος οικονομίας σε στασιμότητα
   Δεκαετία ’90 : οικονομική ανάπτυξη πρακτικά μηδενική λόγω της στασιμότητας 
                              πτώχευση και κατάρρευση (1991)

Αιτίες της κρίσης (από δεκαετία ’60 – ’80):
   Η οικονομική προτεραιότητα της άρχουσας τάξης σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς
   Ο μετασχηματισμός της παγκόσμιας οικονομίας αυτές τις δεκαετίες και ιδιαίτερα με την επικράτηση της τάσης προς διεθνοποίηση του κεφαλαίου

Αναλυτικά :
1960 – 1980 : «Στροφή από τον εθνικό στον πολυεθνικό καπιταλισμό»  ΠΙΕΣΕΙΣ [1. Εξωτερικές πιέσεις  για ανάπτυξη υπερσύγχρονων εξοπλισμών & 2. Εσωτερικές  κρίση της ηγεμονίας με έντονες διαμάχες της εργατικής τάξης με την υπάρχουσα γραφειοκρατία που ξεκίνησαν μετά το θάνατο του Στάλιν (εξαιτίας της μόρφωσης της εργατικής τάξης που σήμαινε συνειδητοποίηση και δυνάμωση του αισθήματος της κοινωνικής αδικίας)]
1985 : εξουσία αναλαμβάνει ο Γκορμπατσόφ  προσπάθεια για μεταρρύθμιση ουσιαστικά του σταλινικού συστήματος και όχι διάλυσή του (περεστρόικα)  μεταρρυθμίσεις οδήγησαν σε επανάσταση των λαϊκών μαζών από τα κάτω [εξαιτίας των «κρισιακών» φαινομένων (οικονομική κρίση που συνοδευόταν από την κοινωνική και την πολιτική κρίση) και της «κώφωσης» της εξουσίας απέναντι σε αυτά, που συνεχίστηκε και επί Γκορμπατσόφ] 
1991 : πτώχευση και κατάρρευση της ΕΣΣΔ & καθιέρωση Κοινοπολιτείας των Ανεξάρτητων κρατών [= η κομματική/κρατική άρχουσα τάξη αποφασίζει πλέον πως δεν της χρειάζεται να κυβερνά "στο όνομα της εργατικής τάξης" και μετατρέπεται σε κανονική αστική τάξη + απάθεια εργατικής τάξης και των υπολοίπων λαϊκών δημοκρατιών στην κατάρρευση (δείγμα ότι τα καθεστώτα που μιλούσαν για σοσιαλισμό δεν είχαν καμία σχέση με αυτό) ] ολοκληρωτική γραφειοκρατικοποίηση & τερματισμός κομμουνισμού

Χάθηκε και τυπικά η επανάσταση

Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι ("Στάλιν" = άνθρωπος από ατσάλι)

Πολιτικός ηγέτης της ΕΣΣΔ από το 1924 έως το 1953
•   Διαμάχη για τη διαδοχή του Λένιν-άνοδος στην εξουσία
•   Ιδεολογική καινοτομία: Δόγμα του "σοσιαλισμού σε μία χώρα", σύμφωνα με το οποίο η ΕΣΣΔ μπορούσε να "οικοδομήσει τον σοσιαλισμό" χωρίς να χρειάζεται παγκόσμια επανάσταση
•   Αναδόμηση της ρωσικής κοινωνίας σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο (οικονομικός σταλινισμός)
•   Πολιτικές αλλαγές> μεταμόρφωση της ΕΣΣΔ σε προσωποπαγή δικτατορία
•   Εξωτερική πολιτική

ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

      Σύνταγμα του 1918 (Σύνταγμα του Ρωσικού Ομοσπονδιακού Κράτους)
   έντονος προπαγανδιστικός χαρακτήρας-ιδεολογική διακήρυξη
   Άρθρο 9: «μεταβατικό κράτος», εξουσιαζόμενο από τη δικτατορία του προλεταριάτου που ένωνε τα χέρια της με τους φτωχούς αγρότες.
   Απόηχος Οκτωβριανής Επανάστασης
   Δικαιώματα στις προστατευόμενες τάξεις και προνόμια στα εργατικά χέρια
   Άρθρο 18: υποχρέωση για εργασία («αυτός που δε δουλεύει δε θα φάει»)
   Αισθητός ο ταξικός του χαρακτήρας
   Ζήτημα αναθεώρησής του και ανωτερότητάς του
      Σύνταγμα του 1924 (Σύνταγμα του Λένιν)
   Στηρίχθηκε αρκετά στο Σύνταγμα του 1918
   Ομοσπονδιακό Κράτος-Σοβιετική Ένωση με 4 σοβιετικές δημοκρατίες. Μόνο ρητοί περιορισμοί. Δικαίωμα αποχώρησης από την ΕΣΣΔ.
   Η ανώτατη δύναμη στο Συμβούλιο των Σοβιέτ (Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή, το Σοβιέτ της Ένωσης και το Σοβιέτ των Εθνοτήτων)
   Λενινιστική ιδέα της «επαναστατικής νομιμότητας»-κυριαρχία των εργαζόμενων τάξεων
   Ταξική διάκριση, δικαίωμα ψήφου σε συγκεκριμένους πολίτες, δικαίωμα εκλογής μόνο οι Κομμουνιστές. Μονοκομματισμός-ολοκληρωτισμός.
   Απόρριψη της διάκρισης των κυβερνητικών εξουσιών και λειτουργιών και του συστήματος της άμεσης δημοκρατίας-περίπλοκο σύστημα εκλογής.
   Η αρχή της διάκρισης των εξουσιών περιττή για την κοινωνία.
   Αποφυγή σε αναφορά στα ατομικά δικαιώματα.

-   ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ 1920. ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ → προϊόν ΝΕΡ
-   ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΝΕΡ
Νομική θεωρία που πίστευε πως κάθε γενική θεωρία περί δικαίου είναι μία περιγραφή των σχέσεων μεταξύ ανθρώπων που ενεργούν στην αγορά ως διακινητές εμπορευμάτων.
Δίκαιο ανεξάρτητα από το κράτος. Ήθελε η θεωρία αυτή να αποδείξει τη διαφορά Δικαίου-Κράτους και πως το πρώτο μπορούσε να μαραθεί νωρίτερα και ανεξάρτητα από το τελευταίο.

-   Περίοδος της «οικοδόμησης του σοσιαλισμού» :Καμία ουσιώδης εμπλοκή Δικαίου και νόμων με τη «δεύτερη επανάσταση» και την κολλεκτιβοποίηση.

      ΣΥΝΤΑΓΜΑ του 1936 (Σύνταγμα Στάλιν)
   11 μέλη της ΕΣΣΔ
   Αποδοχή του κράτους ως οργανισμό της σοσιαλιστικής κοινωνίας
   Ύπαρξη πλέον μόνο Κεντρική Εκτελεστικής Επιτροπής
   ΧΑΡΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
   Καθολικό δικαίωμα ψήφου για ηλικίες άνω των 18 και ισότητα φύλων
   Δικαίωμα για προσωπική περιουσία και πάνω σε κατοικίες
   Νέα δικαιώματα, οικονομικά
   Εργασιακά δικαιώματα
   Ελιτίστικο Σύνταγμα
   Δυνατότητα αναθεώρησης
   Πρότυπο Συνταγμάτων άλλων χωρών με Κομμουνιστικά καθεστώτα

-   Δόγμα Στάλιν περί Δικαίου και διαφοροποιήσεις του προς Μαρξιστικό-Λενινιστικό

1953-1977 → τακτικές αποσταλινοποίησης, περίοδος οικοδόμησης του κομμουνισμού

       ΣΥΝΤΑΓΜΑ του 1977
   Προοίμιο: «συνοχή των ιδεών και των αρχών με τα προηγούμενα Συντάγματα» η ήδη υπάρχουσα πρακτική και αρχή-στόχοι για το μέλλον.
   Άρθρο1:«ανεπτυγμένος σοσιαλισμός»
   Ανυπαρξία ταξικών εχθρών. Εξουσία προλεταριάτου και φτωχού πληθυσμού σε συνεργασία με μέλη των προοδευτικών «ιντελλεγκεντσιγια», αν και η πραγματικότητα διαψεύδει μια τέτοια προοπτική. Το «κράτος όλων των ανθρώπων»
   Άρθρο 6:   η θέση του κομμουνιστικού κόμματος ως άρχουσας και καθοδηγήτριας δύναμης της Σοβιετικής κοινωνίας.
   Άρθρο 13: Έννοια προσωπικής περιουσίας
   3 αρχές κρατικών λειτουργιών → νομοθετική-εκτελεστική-δικαστική
   Βασικά ατομικά δικαιώματα του πληθυσμού (προϋπάρχον δίκαιο) και υποχρεώσεις του
   Ενισχυμένη θέση του ατόμου σε σχέση με το κράτος. Κοινή υποχρέωση κράτους και ατόμου για τήρηση της «σοσιαλιστικής κληρονομιάς»
   Άρθρο 34: Καθολική ισότητα
   Λειτουργούσε περισσότερο ως αποτίμηση της αποσταλινοποίησης, το δίκαιο παρέμεινε όργανο του κράτους σχεδιασμένο για κοινωνικό έλεγχο

-   ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΕΡΕΣΤΡΟΪΚΑ→ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ
   1986: Νομιμοποίηση της ατομικής επιχείρησης
   1987-8: Νομοθεσία σχετικά με τους συνεταιρισμούς (προσπάθεια για επαναφορά της μικτής οικονομίας ΝΕΡ)
   1990: Έγκριση δημιουργίας πραγματικών εταιρειών
Γκορμπατσόφ: Προσπάθεια για συνταγματικό κράτος
   Υπό τον Γκορμπατσόφ το δίκαιο → διαμεσολαβητής κράτους-κοινών συμφερόντων
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ
Τα διαπλαστικά χρόνια της δομής της δικαστικής εξουσίας ήταν 1917-1925. Τα πιο σημαντικά δικαστήρια ή νομικοί αξιωματούχοι ήταν οι εξής:
   Ανώτατο Δικαστήριο της ΕΣΣΔ (ανώτατο δικαστικό σώμα)
   Γενικός Εισαγγελέας
   Τα Δικαστήρια του λαού (όλες σχεδόν τις υποθέσεις)

Συμπέρασμα

Ρωσική Επανάσταση
= κοσμοϊστορικό γεγονός στην ιστορία της ανθρωπότητας με συνέπειες :
•   Πολιτικές (στη ΕΣΣΔ έχουμε το μοντέλο του μονοκομματικού συστήματος, τη μονοκρατορία του ΚΚΣΕ)
•   Οικονομικές (η ΕΣΣΔ έγινε η πρώτη κοινωνία που εφάρμοσε ένα σοσιαλιστικό μοντέλο οικονομικής οργάνωσης, κρατικός έλεγχος σε όλους τους φορείς οικονομίας),
•   Κοινωνικές (για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας οι υπό εκμετάλλευση εργατικές τάξεις αναδεικνύονται κυρίαρχες στην κοινωνία, ελέγχουν όλα τα μέσα παραγωγής και συμμετέχουν ενεργά στην οικονομία και στην κοινωνική παραγωγή, κοινωνική ισότητα σύμφωνα με τις αρχές του Μαρξισμού)
•   Γεωπολιτικές (διάδοση του επαναστατικού δυναμικού σε άλλες χώρες της Ευρώπης, καχυποψία και αβεβαιότητα των δυνάμεων της Αντάντ απέναντι στο κίνημα των Μπολσεβίκων, ανάδειξη της ΕΣΣΔ στο αντίπαλο δέος των ΗΠΑ κατά το Ψυχρό Πόλεμο όντας μια ισχυρή βιομηχανική και στρατιωτική δύναμη)
•   Γενικότερα έπαιξε ρόλο καταλυτικό στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων των λαών

•   Οργάνωση καθεστώτος
   Λένιν > επαναστατικά διατάγματα για την κατάργηση ταξικών διαχωρισμών και προνομίων, δικτατορία του προλεταριάτου, Γ' Κομμουνιστική Διεθνής, Εμφύλιος πόλεμος( Πολεμικός Κομμουνισμός), Νέα Οικονομική Πολιτική.
   Στάλιν > Πενταετή πλάνα για την οικονομική ανάκαμψη και κυρίως την εκβιομηχάνιση της ΕΣΣΔ, μοντέλο ορθόδοξου κομμουνισμού, ολοκληρωτική δικτατορία, μαζικές διώξεις αντιφρονούντων ( ''μεγάλος τρόμος'') δόγμα του ''σοσιαλισμού σε μια χώρα''.
   Νικίτας Χρουστσόφ >πολιτική της ''αποσταλινοποίησης'' και αποκήρυξη των εγκλημάτων της σταλινικής περιόδου, διατήρηση ήπιων σχέσεων με τη Δύση      ( '' το λιώσιμο των πάγων''), Σύμφωνο της Βαρσοβίας(1955).
   Λεονίντ Μπρέζνιεφ > δόγμα Μπρέζνιεφ ή δόγμα της περιορισμένης κυριαρχίας, 'Άνοιξη της Πράγας(1968).
   Μιχαήλ Γκορμπατσόφ > μεταρρυθμίσεις – περεστρόικα (φιλελευθεροποίηση της οικονομίας και εκδημοκρατισμός της χώρας ), κατάρρευση της ΕΣΣΔ με τη σύσταση χαλαρούς ''Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών'', τερματισμός του Κομμουνισμού στη Ρωσία.


Υπεύθυνοι εργασίας :
   Αποστόλου Βαρβάρα
   Γιάννη Γαρυφαλλιά
   Δολιανίτη Μαριλένα
   Κατζουράκης Αναστάσιος
   Κεφαλλωνίτης Νίκος

Παρισινή Κομμούνα

Fri, 27 Jan 2012 00:00:00 +0300

Γ Α Λ Λ Ι Κ Η Κ Ο Μ Μ Ο Υ Ν Α

 Ιστορική Αναδρομή(Παπαδόπουλος Βασίλης):
Γαλλική Κομμούνα: εξέγερση της εργατικής τάξης και γενικότερα απόπειρα εγκαθίδρυσης της πρώτης επαναστατικής κυβέρνησης του προλεταριάτου στο Παρίσι.
Ιστορικό Πλαίσιο:
-   Τέλη της δεκαετίας 1860: βαθιές ταξικές αντιθέσεις
-   Μέσα του 1870: γαλλοπρωσικός πόλεμος, πανωλεθρία γαλλικού στρατού, αιχμάλωτος ο Ναπολέων Γ’
-   3η Γαλλική Δημοκρατία= συνασπισμός ετερόκλητων κοινωνικών στρωμάτων, Κυβέρνηση «Εθνικής Άμυνας» με αρχηγό τον Λουί Τιέρ
-   Παρίσι υπό πρωσική πολιορκία, συνθηκολόγηση με τον Βίσμαρκ, ανεπιτυχής προσπάθεια αφοπλισμού της Εθνοφρουράς και εγκατάλειψη του Παρισιού από τον Τιέρ (18 Μαρτίου 1871)
Αίτια:
I.   Πολιτικό κενό:Πολιτικοοικονομική κρίση, ηθική παρακμή, κρατική διαφθορά, ήττα στον γαλλοπρωσικό πόλεμο, πρωσική πολιορκία, ανικανότητα μετριοπαθή Τιέρ, ατιμωτική συνθήκη ειρήνης.
II.   Εργατική τάξη:Πολυπληθής και ισχυρή, ενδυναμωμένα εργατικά συνδικάτα, επιρροή της Α’ Διεθνούς(1865), Επανάσταση 1848 με αίτημα την «Κοινωνική Δημοκρατία».

Γεγονότα των 72 ημερών:
•   Εθνοφρουρά → επαναστατική δύναμη, προκηρύσσει Δημοτικές Εκλογές(26 Μαρτίου), από τις οποίες εκλέγεται Δημοτικό Συμβούλιο με 92 μέλη και Πρόεδρος ο Λουί Ογκίστ Μπλανκί
•   “Commune de Paris”
•   Επαναστατικές κομμούνες σε Μασσαλία, Λυών, Τουλούζη, Σαιντ Ετιέν, Λε Κρεζό χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία
•   Παρά το ευρύ ιδεολογικό φάσμα των μελών της, η Κομμούνα πραγματοποιεί ουσιώδες έργο και οικοδομεί έναν πρωτόγνωρο μηχανισμό εξουσίας
•   Ο Τιέρ ενισχυμένος από το Βίσμαρκ επιχειρεί ανακατάληψη του Παρισιού (2 Απριλίου) και κατορθώνει διείσδυση της πόλης (21 Μαΐου)
•   «Ματωμένη Βδομάδα»: 21 Μαΐου-28 Μαΐου, σκληρές μάχες, σφαγές αμάχων, τελική Μάχη στο νεκροταφείο Περ-Λασέζ, ήττα των Κομμουνάρων

 Το έργο και τα διατάγματα (Καροπούλου Κωνσταντίνα):
•   Στόχος η απόλυτη αυτονομία της Κομμούνας
Σημαντικό έργο στον τομέα της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και προλεταριακής οργάνωσης.
-   Κατάργηση υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, δημιουργία Εθνοφρουράς (29 Μαρτίου)
-   Χωρισμός Εκκλησίας-Κράτους (3 Απρίλη)
-   Καθιέρωση του μέτρου των αντιποίνων ενάντια στους αντεπαναστάτες και του θεσμού της ομηρίας (6 Απριλίου)
-   Δημόσια καταστροφή της λαιμητόμου (6 Απριλίου)

Κοινωνικοοικονομικά Αιτήματα:
-   Διαγραφή οφειλόμενων ενοικίων, απαγόρευση έξωσης ενοικιαστών (29 Μαρτίου)
-   Μετασχηματισμός εγκαταλελειμμένων εργοστασίων και καταστημάτων σε συνεργατικές (16 Απριλίου)
-   Απαγόρευση νυχτερινής εργασίας για τους αρτοποιούς (20 Απριλίου)
-   Κατάργηση προνομίων των δημοσίων υπαλλήλων, καθορισμός νόμιμης αμοιβής τους (28 Απριλίου)

Εκπαίδευση-Πολιτισμός:
-   αναδιοργάνωση της εκπαίδευσης, δωρεάν παιδεία, αποσύνδεση του καθολικού κλήρου από τα σχολεία (28 Απριλίου)
-   αναδιοργάνωση μουσείων, βιβλιοθηκών

Οι γυναίκες της Παρισινής Κομμούνας:
Η συμβολή των γυναικών στην εξέγερση στο Παρίσι σε συνδυασμό με το ζήτημα της γυναικείας απελευθέρωσης.
«Οι πυρπολήτριες» - Γυναίκες του διαδραμάτισαν ηγετικό ρόλο στην εξέγερση:
-   Λουίζ Μισέλ(1830-1905)
-   Άννα Βασίλιεφνα Κορβίνα-Κρουκόφσκαγια (Ζακλάρ)
-   Ελίζαμπεθ Ντιμιτρίεφ

 Η αποτυχία και τα αίτιά της (Αρβανίτης Βασίλης):

- Η συνύπαρξη μπλανκιστών και προυντονικών στην ηγεσία της κομμούνας δημιούργησε αντιθέσεις και οδήγησε σε ατυχείς αποφάσεις όπως:
α)η μη καταδίωξη των αποδυναμωμένων στρατευμάτων του Θιέρσου που του έδωσε τη δυνατότητα να ανασυνταχθεί και να συντρίψει τους κομμουνάρους
β)η μη κατάσχεση του πλούτου της τράπεζας της Γαλλίας που θα έδινε λύση σε όλα τα οικονομικά ζητηματα
-Οι κομμούνες που ιδρύθηκαν στις άλλες πόλεις είχαν εξαιρετικά σύντομη διάρκεια και έτσι η έλλειψη γερής επαφής ανάμεσα στις διάφορες εστίες του επαναστατικού κινήματος στις επαρχίες και το Παρίσι διευκόλυνε τις δυνάμεις του Θιέρσου να συντρίψουν όλες αυτές τις εξεγέρσεις
Κομμούνα και Ελλάδα:
-Η Ελλάδα,κατά βάση αγροτική κοινωνία χωρίς βιομηχανικό προλεταριάτο,δεν είχε άμεσους δέκτες των μηνυμάτων της κομμούνας
-Αρχικά ο αθηναϊκός τύπος παρουσίαζε με αντικειμενικότητα τα γεγονότα
-Όσο περνούσε ο καιρός και μεγάλωνε το χάσμα ανάμεσα στις δυο πλευρές τασσόταν καθαρότερα υπέρ ή κατά της επανάστασης
-Τελικά το σύνολο των αθηναϊκών εφημερίδων τάχθηκε κατά της κομμούνας με μόνη εξαίρεση την εφημερίδα «Μέλλον» του Δήμου Παπαθανασίου
-Αρνητική ήταν η στάση και του ελληνικού κοινοβουλίου

 Η επόμενη ημέρα (Καμβύση Μαρία):
Θιέρσος: Πρόεδρος της Γαλ. Δημοκρατίας (ν. 31ης Αυγούστου 1871), (ν. 13ης Μαρτίου 1873) ,παραιτηση
MacMahon: διαδοχή με εκλογή (ν. 20ης Νοεμβρίου 1873)
Εκλογές 1876 - νίκη δημοκρατικών
   Έννομη Τάξη:
Συνταγματικοί Νόμοι του 1875(ψηφίζονται από την Εθνική Συνέλευση του Φεβρουαρίου 1871 και ισχύουν ως το δημοψήφισμα της 21.10.1945):
25.02.1875: οργάνωση δημοσίων εξουσιών, 24.02.1875: οργάνωση Συγκλήτου, 10.07.1875: σχέσεις δημοσίων εξουσιών
-   Αποσπασματικός χαρακτήρας, συνταγμ. έθιμο- συνθήκη πολιτεύματος
-   Απουσία διακήρυξης δικαιωμάτων , απουσία αναφοράς στην δικαστική εξουσία
-   Αντιπροσωπευτικό σύστημα->Νομοθετική Εξουσία: Βουλή (Chambredesdéputés) + Σύγκλητος (Sénat)
-   Εκτελεστική Εξουσία: ανεύθυνος Πρόεδρος Δημοκρατίας + υπεύθυνο Υπουργικό Συμβούλιο
-   Ένταξη Κοινοβουλευτισμού
Νομοθετικές Μεταρρυθμίσεις στο Πνεύμα των Διαταγμάτων της Κομμούνας:
Α. Εκπαίδευση: λαϊκή, δωρεάν, υποχρεωτική (Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Ferry→Διάταγμα 28ης Απριλίου 1871)
Αποκλεισμός εκπροσώπων του κλήρου, δωρεάν δημοτική εκπαίδευση, υποχρεωτική και για τα δύο φύλα, ουδετερότητα απέναντι στη θρησκεία.
Β. Διάκριση Κράτους-Εκκλησίας (ν. 09.12.1905)
ελευθερία συνείδησης, ελεύθερη άσκηση δογμάτων, απαγόρευση κρατικής χρηματοδότησης σε δόγματα, κατάργηση δημοσίων θρησκευτικών ιδρυμάτων.
Γ. Εργατικές Μεταρρυθμίσεις
-1884: αναγνώριση συνδικαλιστικού δικαιώματος
-1936: συλλογικές συμβάσεις εργασίας, θεσμός άδειας μετ’ αποδοχών, εργασιακή εβδομάδα 40 ωρών, αύξηση μισθών
-1981: αύξηση κατώτατου μισθού(SMIC), ενίσχυση οικογενειακών βοηθημάτων, σύνταξη στα 60 έτη, θέσπιση εισοδήματος ανεργίας(RMI), εργασιακή εβδομάδα 35 ωρών
   Εξέλιξη Σοσιαλιστικού και Κομμουνιστικού Κινήματος στην Γαλλία:
1905: ένωση σοσιαλιστικού ρεύματος στην SFIO
1920: ίδρυσητουΚΚΓ (PCF)
1935: Front Populaire

Ιδεολογικό πλαίσιο (Χονδρόγιαννος Θοδωρής):
ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ:
-Η κριτική που άσκησε ο Καρλ Μαρξ στην Παρισινή Κομμούνα εντοπίζεται στο έργο του «Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία», το οποίο έγραψε με μορφή διακηρύξεων με εντολή της Διεθνούς.
-Θετική η αποτίμηση του για την Κομμούνα και ιδιαίτερα για τα μέτρα που αυτή υιοθέτησε
-Ρεαλιστική η προσέγγιση του, θεώρησε αναγκαίο το πέρασμα από μακροχρόνιους αγώνες και ιστορικές διαδικασίες για να πετύχει η κοινωνία την απελευθέρωση της.
-Επισημαίνει ως λάθη της Κομμούνας :πρώτον, ότι δεν έδιωξε τις δυνάμεις του Θίερσου μακριά από το Παρίσι και στράφηκε αμέσως στην διενέργεια εκλογών, και δεύτερον, ότι δεν παραβίασε το χρηματοκιβώτιο τοθ Υπουργείου των Οικονομικών, τα χρήματα του όποιου ήταν αναγκαία για τη συνέχιση του αγώνα.
-Τονίζει ως βασικά ζητήματα της επανάστασης του Μάρτη και του ρόλου τους στην ήττα της Κομμούνας: πρώτον, την παρουσία των Πρώσων στο γαλλικό έδαφος και σε απόσταση αναπνοής από το Παρίσι , και, δεύτερον, αν, παρά τις αντίξοες αυτές συνθήκες, έπρεπε η εργατική τάξη να κάνει την επανάσταση της.
Β.Ι.Ο. ΛΕΝΙΝ:
Ο Λένιν καταρχήν εκφράζει τις θέσεις του για την Κομμούνα στο Κράτος και Επανάσταση.
-Δυο τα καθήκοντα της Κομμούνας:
1)   Η απελευθέρωση της Γαλλίας από το γερμανικό ζυγό κ
2)   Η σοσιαλιστική απελευθέρωση του προλεταριάτου από το ζυγό του καπιταλισμού
Ο Λένιν κρίνει αρνητικά το παραπάνω θεωρώντας το ένα από τα μοιραία λάθη των γάλλων σοσιαλιστών.
-Και ο Λένιν επισημαίνει δυο λάθη της Κομμούνας
1)Ότι το προλεταριάτο σταμάτησε στα μισά του δρόμου: αντί να προχωρήσει στην «απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών», αφέθηκε να παρασυρθεί από το όνειρο καθιέρωσης ανώτερης δικαιοσύνης σε μια ενωμένη από το πανεθνικό καθήκον χώρα.
2)την υπέρμετρη μεγαλοψυχία του προλεταριάτου, που , αντί να εξοντώσει τους εχθρούς του, προσπάθησε να τους ασκήσει ηθική επιρροή, υποβάθμισε τη σημασία των καθαρά στρατιωτικών ενεργειών στον εμφύλιο πόλεμο και, αντί να εξαπολύσει μια αποφασιστική επίθεση κατά των Βερσαλλιών, ολιγώρησε, προσφέροντας στην κυβέρνηση των Βερσαλλιών το χρόνο να συγκεντρώσει δυνάμεις και να προετοιμαστεί για την Αιματηρή Εβδομάδα του Μαΐου.
-Αναφέρεται στο αρχικά συγκεχυμένο και ακαθόριστο της παρισινής Κομμούνας, καθώς βέβαια και στον πρωτοπόρο ρολό που έπαιξε η εργατική τάξη στο κίνημα.
-Θεωρεί ως απαραίτητα στοιχεία για τη νίκη της κοινωνικής επανάστασης αφενός την υψηλή ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και αφετέρου την κατάλληλη προετοιμασία του προλεταριάτου, στοιχειά που έλειπαν από την Κομμούνα.
-Τονίζει τη σημασία ύπαρξης εργατικού κόμματος, η όποια, ως πολιτική οργάνωση της εργατικής τάξης και στην περίπτωση της Κομμούνας, θα μπορούσε να συμβάλει στην προετοιμασία και μακροχρόνια εξάσκηση της εργατικής τάξης.
ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΜΑΡΞ-ΕΝΓΚΕΛΣ ΚΑΙ ΜΠΛΑΝΚΙΣΤΩΝ:
Οι Μπλανκιστές εξέφρασαν τις απόψεις τους στην μπροσούρα που εξέδωσαν με τίτλο “Διεθνής και Επανάσταση. Με την ευκαιρία του Συνεδρίου της Χάγης, από προσφυγές της Κομμούνας, πρώην μέλη του ΓενικούΣυμβουλίου της Διεθνούς. Λονδίνο, 1872.”
-Οι Μπλανκιστές θεώρησαν ότι η Διεθνής εγκατέλειψε την επανάσταση, γιατί δε συμφωνούσε με τη δική τους θέση, ότι, μετά την πτώση της Κομμούνας, το γαλλικό προλεταριάτο ήταν έτοιμο να πάρει την εκδίκηση του με μια νέα επανάσταση. Επίσης οι Μπλανκιστές στο πρόγραμμα τους που απεύθυναν «Προς τους Κομμουνάρους» πως η απώλεια της πλειοψηφίας των μοναρχικών στη νέα Εθνοσυνέλευση, στις εκλογές του 1873, στην όποια πλειοψήφησαν οι δημοκρατικοί, προανήγγειλε την πτώση των Βερσαλλιών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δυο ακόμη θέσεις των Μπλανκιστών.
1.   Οι Μπλανκιστές γράφουν στο πρόγραμμα τους ότι «είμαστε Κομμουνιστές» επειδή θέλουμε να φτάσουμε στο στόχο μας χωρίς να σταματάμε σε ενδιάμεσους σταθμούς ,χωρίς να ενδίδουμε σε συμβιβασμούς, που απλώς αναβάλλουν τη νίκη και παρατείνουν τη σκλαβιά .
2.   Οι Μπλανκιστές διακήρυξαν ακόμη πως αποδέχονται το μερίδιο ευθύνης τους για τις εκτελέσεις των «εχθρών του λάου» από την Κομμούνα και για εμπρησμούς που «κατέστρεφαν τα όργανα της μοναρχικής και της αστικής καταπίεσης και υπεράσπισαν τους μαχόμενους».

Ακόμη, από την εισαγωγή του Ένγκελς για την τρίτη γερμανική έκδοση του εμφύλιου του Μαρξ αναφέρουμε ακροθιγώς :
1.   Ότι χάρη στην οικονομική και πολιτική ανάπτυξη της Γαλλίας από το 1789 διαμορφώθηκε μια τέτοια κατάσταση στο Παρίσι, που καταδίκαζε το χαρακτήρα κάθε επανάστασης ως προλεταριακής.
2.   Ότι τα διατάγματα που εξέδωσε η Κομμούνα ιδιαίτερα εκείνο που αφορούσε την απογραφή και τη λειτουργία των εργοστασίων ανέδειξαν καθαρά και έντονα τον ταξικό χαρακτήρα του παρισινού κινήματος.
3.   Τη συμμαχία των -μέχρι τώρα πρότινος εχθρών- αστών Γάλλων και Πρώσων για τη συντριβή της Παρισινής Κομμούνας.
4.   Το γεγονός ότι η Κομμούνα αναγκάστηκε εξαρχής να αναγνωρίσει ότι όταν η εργατική τάξη έρθει στην εξουσία, δεν μπορεί να εξακολουθεί να διοικεί με την παλαιά κρατική μηχανή, ότι η εργατική τάξη, για να μη χάσει την κυριαρχία της, πρέπει αφενός να παραμερίσει όλη τη παλιά καταπιεστική μηχανή που ως τότε είχε χρησιμοποιηθεί εναντίον της, και αφετέρου να εξασφαλίσει τον εαυτό της από τους ίδιους της τους βουλευτές και υπάλληλους, ορίζοντας ότι όλοι είναι ελευθέρως ανακλητοί.

ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ:
-Ο Μπακούνιν εκφράζει τις απόψεις του για την Παρισινή Κομμούνα στο έργο του «η Κνουτογερμανική Αυτοκρατορία και η Κοινωνική Επανάσταση».
- Αναφέρει πως η διάρκεια της Παρισινής Κομμούνας ήταν μικρή και η παρεμπόδιση της, - όσον αφόρα την εσωτερική της ανάπτυξη- από το θανάσιμο αγώνα που έπρεπε να διεξαγάγει κατά της αντίδρασης των Βερσαλλιών, μεγάλη. Αυτοί οι δυο παράγοντες κατέστησαν αδύνατη όχι μόνο την εφαρμογή αλλά και την θεωρητική επεξεργασία του σοσιαλιστικού της προγράμματος.
- Ο Μπακούνιν ακόμη, ασκεί κάποια κριτική σε «πολλούς», όπως αναφέρει, «σοσιαλιστές» οι οποίοι επέκριναν τους Παριζιάνους ότι δεν έδειξαν πως είναι αληθινοί Σοσιαλιστές μέσω της επαναστατικής τους πρακτικής, λέγοντας πως «ανάμεσα στις τελειότερες θεωρίες και την πρακτική τους εφαρμογή πάρει μια τεραστία απόσταση που δεν μπορεί να καλυφτεί μέσα σε λίγες μέρες».
-Αφήνει να διαφανούν μέσω της κριτικής του για την Κομμούνα οι απόψεις του για το ρολό του αυθόρμητου, το κράτος και την οργάνωση των εργατών.
-Η Μαρξιστική Κριτική των θέσεων αυτών και οι αντιφάσεις στη θεωρία του Μπακούνιν.

Βιβλιογραφία

-Droit constitutionnel et Institutions politiques, Georges Burdeau,Paris(1976)-Librairie générale de droit et de jurisprudence
-Textes de droit constitutionnel, Pierre Pactet, Paris(1995)-Librairie générale de droit et de jurisprudence
-Παρισινή Κομμούνα-140 χρόνια από την πρώτη ''έφοδο στον ουρανό'', εκδ.Α/συνέχεια
-www.senat.fr
-www.assemblee-nationale.fr
-Ακαδημίας Επιστημών ΕΣΣΔ, Παγκόσμια Ιστορία, τόμος Ζ1, 1960
-Ιστορία των Επαναστάσεων, Σοσιαλιστικές Επαναστάσεις, τόμος ΙΙΙ, Εκδόσεις ΑΚΜΗ, 1973
-http://www.alfavita.gr/history/history19.htm
-Τhe first international and After Karl Marx introduced and edited by David Fernbach, Verso ,London-New York, 2010
-Kαρλ Μαρξ, ο εμφυλιος πολεμος στη Γαλλια, Συγχρονη Εποχη, Αθηνα 2011
-Προσπέρ- Ολιβιέ Λισανγκαρέ, Η ιστορια της Κομμουνας του 1871, εκδοσεις Ελευθερος Τυπος, 2006
-ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ, Η Κομμουνα του 1871, Επανασταση του 21ου αιωνα, Εκδοσεις ΑΓΡΑ, 2006

Γαλλική και ελληνική επανάσταση

Fri, 30 Dec 2011 00:00:00 +0300

ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ: Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΕΡΟΥ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ: Ιάσων Κουτούφαρης-Μαλανδρίνος, Άννα Μεταλλίδου

Τι συνδέει την Γαλλική Επανάσταση, τον Ρήγα Φεραίο, και την Ελληνική Επανάσταση; Μία ριζοσπαστική -αριστερή- ιδεολογική συνέχεια και μία αντίστοιχη πρακτική.

Το νεωτερικό κοσμοσύστημα, που γεννήθηκε τον 16^ο αιώνα, έφερε στην επιφάνεια την λεγόμενη αστική τάξη, που σταδιακά σώρευσε πλούτο και μόρφωση. Εν τούτοις, η φεουδαρχική κοινωνική διάρθρωση τούς απέκλειε από την πολιτική εξουσία, εμποδίζοντας τις οικονομικές τους δραστηριότητες.

Στην Γαλλία, η συμμαχία αστικής τάξης και κεντρικής κρατικής εξουσίας έδειχνε από τον 17^ο αιώνα να ευοδώνεται: η προσφορά ή η πώληση δημοσίων αξιωμάτων έδωσε διέξοδο στις επιδιώξεις των κεφαλαιοκρατών, περιορίζοντας τα προνόμια των ευγενών. Ο δρόμος άνοιγε για την αποδέσμευση των δουλοπαροίκων από τα φεουδαρχικά νομικά δεσμά, ώστε να είναι δυνατή η εκμετάλλευση της εργατικής τους δύναμης, και για την δημιουργία ευρύτερων εθνικών αγορών, μακριά από τον φεουδαλικό κατακερματισμό. Σταθερό πολιτειακό πρότυπο ο κοινοβουλευτισμός και η συνταγματική μοναρχία της Αγγλίας, όπου η αστική τάξη είχε ήδη επιτύχει τους στόχους της.

Ωστόσο, η αδύναμη βασιλεία του Λουδοβίκου 15^ου (1715-1774) ανέκοψε την πορεία προς την καπιταλιστική ολοκλήρωση, με τους ευγενείς να επανακτούν τα προνόμια που είχαν αποστερηθεί στις προηγούμενες φάσεις. Η ανωμαλία αυτή οδήγησε στην αντίδραση των υπολοίπων τάξεων και την βίαιη έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης.

Το ερώτημα είναι: ήταν και αυτή μία αστική επανάσταση αντίστοιχη με την Αγγλική του 1688; Αν η απάντηση είναι αρνητική, τότε πού εντοπίζεται η ειδοποιός διαφορά της;

Η Διακήρυξη του 1789 και το Σύνταγμα του 1791 συνιστούν χαρακτηριστικά δείγματα φιλελεύθερου νομικού και φιλοσοφικού λόγου, και επιδιώκουν να εγκαθιδρύσουν ένα καθεστώς συνταγματικής μοναρχίας, καταργώντας τα φεουδαρχικά προνόμια, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της μεγαλοαστικής τάξης. Ωστόσο, η απόπειρα φυγής του βασιλιά Λουδοβίκου 16^ου, ο λιμός, η εμπλοκή των λαϊκών στρωμάτων, ιδίως του Παρισιού, στις πολιτικές εξελίξεις, οδηγούν στην κατάργηση της βασιλείας και στην κατ’εξοχήν Γαλλική Επανάσταση, την διακυβέρνηση της Συμβατικής Εθνοσυνέλευσης (Convention Nationale).

Σημαντικός είναι εδώ ο ρόλος του Ροβεσπιέρρου. Υπέρμαχος της ρουσσωϊκής ισότητας, ο Ροβεσπιέρρος δυσφημίστηκε ως αιμοσταγής τύραννος από τους φιλελευθέρους και ως αντιδραστικός από τους σοσιαλιστές της εποχής. Υπήρξε εμπνευστής της Διακήρυξης και του Συντάγματος του 1793, το οποίο ενέπλεκε σημαντικά τον λαό στην πολιτική διαδικασία, αλλά και προάσπιζε το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Ο Ροβεσπιέρρος προχώρησε σε μέτρα κοινωνικής δικαιοσύνης (αναδιανομή της γης, κατάργηση της δουλείας, πάταξη της κερδοσκοπίας στα είδη πρώτης ανάγκης), υποστηριζόμενος από τα γαλλικά λαϊκά στρώματα, που τον εμπιστεύθηκαν ως τον «Αδιάφθορο». Την 9^η Θερμιδώρ του έτους ΙΙ (27/7/1794) οι φιλελεύθεροι αντεπιτίθενται: ο Ροβεσπιέρρος και οι σύμμαχοί του συλλαμβάνονται και εκτελούνται, χωρίς δίκη, την επομένη. Το καθεστώς του Διευθυντηρίου που ακολουθεί σημαίνει το τέλος της Επανάστασης: την 18^η Μπρυμαίρ του έτους VIII (9/11/1799) ο Ναπολέων ανακηρύσσεται Ύπατος και το 1804 Αυτοκράτορας.

Εν τω μεταξύ, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ένας πολυτεχνίτης διανοούμενος, ο Ρήγας Βελεστινλής, τυπώνει το 1797 το Ῥήγα τοῦ Φιλοπάτριδος. Νέα Πολιτικὴ Διοίκησις τῶν κατοίκων τῆς Ῥούμελης, τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τῶν Μεσογείων Νήσων καὶ Βλαχομπογδανίας. Ὑπὲρ τῶν νόμων -ελευθερία, ἰσότης, ἀδελφότης- καὶ τῆς Πατρίδος.

Ο Ρήγας εμπνέεται και συχνά αντιγράφει την γαλλική Διακήρυξη του 1793, και συνδυάζει σε ένα συνταγματικό κείμενα διατάξεις από τα γαλλικά Συντάγματα του 1793 και 1795. Είναι χαρακτηριστικές οι ιδιαίτερες επεξηγήσεις, τις οποίες προσθέτει ο Ρήγας σε διάφορα σημεία του γαλλικού πρωτοτύπου, παρμένες από την ελληνική καθημερινότητα ή από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Ακόμη, παραλλάσσει σημαντικά το γαλλικό πρότυπο για να τονίσει την κρατική υποχρέωση σύστασης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, και όχι το -ατομικό- δικαίωμα στην εκπαίδευση. Το συνταγματικό κείμενο του Ρήγα δεν εφαρμόστηκε ποτέ, και δυστυχώς μελετήθηκε και αξιοποιήθηκε περισσότερο από τις ιστορικές παρά από τις νομικές σπουδές.

Η Ελληνική Επανάσταση εκδήλωσε με την έκρηξη της, τις ιδιομορφίες της. Η συνεργασία μίας μεταπρατικής αστικής τάξης, ευρισκόμενης κυρίως εκτός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της πελοποννήσιας και στερεοελλαδίτικης αγροτικής κοινωνίας, των νησιωτών «αστών» καραβοκύρηδων, των Φαναριωτών, των Φιλελλήνων, οδήγησε εξ αρχής σε αποσταθεροποίηση τον αγώνα, με απώτερη συνέπεια τις εμφύλιες διαμάχες και την ξένη κηδεμονία, τον αντίκτυπο της οποίας βιώνουμε ακόμη και σήμερα.

Οι αντιθέσεις αυτές αποτυπώνονται στα πρώτα ελληνικά Συντάγματα. Ήδη από τα τοπικά πολιτεύματα, τα οποία καταργήθηκαν το 1823, φάνηκε η διαμάχη μεταξύ των υποστηρικτών των συγκεντρωτικών κρατικών δομών κατά τα δυτικά πρότυπα, και των υπερμάχων της διατήρησης των ελληνικών κοινοτικών θεσμών. Τα Συντάγματα της Επιδαύρου (1822) και του Άστρους (1823) δημιουργούσαν ισότιμες σχέσεις ανάμεσα στην νομοθετική και την εκτελεστική εξουσία. Ήταν εμφανής ο προσανατολισμός σε μία ομοσπονδιακή πολιτική συγκρότηση: σε αυτό συνηγορεί και το Σύνταγμα της Τροιζήνας, το δημοκρατικότερο της εποχής του, που ακολούθησε το πρότυπο του αμερικανικού Συντάγματος του 1787. Ωστόσο, η επιλογή του Ι.Καποδίστρια ως Κυβερνήτη έφερε την ανατροπή.

Ο Καποδίστριας εθεωρείτο ένας φιλελεύθερος ευγενής, αλλά φαίνεται ότι είχε ριζοσπαστικοποιηθεί. Ο Άγγλος βασιλιάς τον θεωρούσε έναν επικίνδυνο ή έστω επιπόλαιο επαναστάτη, ο τσάρος Αλέξανδρος τον αναγνώριζε ως δημοκράτη, ενώ η γαλλική αστυνομία τον είχε συνδέσει με το δημοκρατικό κίνημα των Ιταλών και Γάλλων Καρμπονάρων. Ο Καποδίστριας, ιδιαιτέρως λαοφιλής, προσπάθησε να δημιουργήσει στοιχειώδεις κρατικές δομές στην νεοσύστατη Ελλάδα. Αντιμετωπίζοντας τις Μεγάλες Δυνάμεις, που επιθυμούσαν μοναρχικό πολίτευμα για την Ελλάδα, και τα εσωτερικά «μεγάλα» συμφέροντα επεδίωξε την διανομή των εθνικών γαιών στους ακτήμονες, την επέκταση του εκλογικού δικαιώματος στους ακτήμονες και τους ετερόχθονες, την δημιουργία εθνικού εκπαιδευτικού συστήματος κτλ. Υλοποιούσε στην πραγματικότητα το εξισωτικό πρόταγμα των ελληνικών Συνταγμάτων, στα οποία «η "προνομιακή"... μεταχείριση της ισότητας έναντι των άλλων συνταγματικών δικαιωμάτων... εξέφραζε την αδιαμφισβήτητη υπεροχή της ισότητας έναντι της ελευθερίας στις πολιτικές προτιμήσεις ενός λαού, στον οποίο ο εξισωτικός λόγος του Ρουσσώ είχε ευθύς εξ αρχής πολύ μεγαλύτερη απήχηση από τον φιλελεύθερο λόγο του Βολταίρου» (Αλιβιζάτος). Με την δολοφονία του, «ἡ Εὐρώπη θὰ ἔχει ἀπαλλαγῆ τῶν μεγάλων κινδύνων δι’ ὧν τὴν ἠπείλει ἡ ἐπιρροὴ τοῦ ἀνδρὸς τούτου» (Metternich).

Τα συγκριθέντα Συντάγματα συμπίπτουν στην προσπάθειά τους να εγκαθιδρύσουν ένα καθεστώς ισότητας και λαϊκής συμμετοχής -συμμετοχικής δημοκρατίας, θα λέγαμε σήμερα-, ενώ κοινό τους στοιχείο -με την εξαίρεση της Διοικήσεως του Ρήγα, που άλλωστε δεν προέκυψε κάν σε εν τω γίγνεσθαι επαναστατικό πλαίσιο- είναι και τούτο: η μη εφαρμογή τους από τους εμπνευστές (Ροβεσπιέρρος) ή τους υποστηρικτές (Καποδίστριας) τους, που πρόδωσαν συχνά το γράμμα του Συντάγματος, ώστε, πάντα με λαϊκό χρίσμα, να πραγματώσουν το πνεύμα του Πολιτεύματος.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Ν.Αλιβιζάτου, Το Σύνταγμα και οι εχθροί του στην νεοελληνική ιστορία, 1800-2010, Πόλις, Αθήνα, 2011

2. Αντ.Παντελή/Στ.Κουτσουμπίνα/Τρ.Γεροζήση, Κείμενα Συνταγματικής Ιστορίας, Α’-Β’, β’ έκδ., Αντ.Ν.Σάκκουλας, 2003

3. Άλφρ.Μάνφρεντ, Ρουσό (sic)-Μαρά-Ροβεσπιέρος, Μορφές της Γαλλικής Επανάστασης, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα, 1989

4. Ροβεσπιέρου, Αρετή και Τρομοκρατία, Λόγοι από την Γαλλική Επανάσταση, εισαγωγή: Σλάβοϊ Ζίζεκ, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2008

5. Δημ.Φωτιάδη, Η Επανάσταση του Εικοσιένα, Α’-Β’-Γ’-Δ’, β’ έκδ., Ν.Βότσης, Αθήναι, 1977

6. Ελ.Ε.Κούκκου, Ιωάννης Καποδίστριας, Ο Άνθρωπος-Ο Διπλωμάτης, ι’ έκδ., Αθήναι, 1996

7. Γ.Ι.Σκλαβούνου, Ο Άγνωστος Καποδίστριας, Μαρτυρίες και Γνώμες για τον Ιωάννη Καποδίστρια, Παπαζήσης, Αθήνα, 2011

Γ.Έξαρχου, Ρήγας Βελεστινλής, Ανέκδοτα έγγραφα-Νέα στοιχεία, Καστανιώτης, Αθήνα, 1998

1848 και 1864

Fri, 30 Dec 2011 00:00:00 +0300

ΘΕΜΑ: ΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΟΥ 1848 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1864 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

“ΑΝΟΙΞΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ” – 1848

«Ακούγεται ο υπόκωφος ήχος της Επανάστασης, βαθιά ακόμη στη γη, να προχωρεί κάτω από κάθε βασίλειο της Ευρώπης μέσα στις υπόγειες στοές, ξεκινώντας απ’ το κεντρικό φρέαρ του ορυχείου, το Παρίσι.» -Β. Ουγκώ
«Για να εκδηλωθούν τα κινήματα του 1848 έπρεπε η οικονομική κρίση να συναντήσει την πολιτική.»- Ε. Λαμπρούς

Επαναστατικά κινήματα στην Κεντρική Ευρώπη με φιλελεύθερες (δημοκρατία- ατομικές ελευθερίες) και εθνικές διεκδικήσεις.

Κοινό χαρακτηριστικό των επαναστάσεων, ιδιαίτερα σε Ιταλία και Γαλλία όπου διατυπώνονται και κοινωνικές διεκδικήσεις από εργάτες, είναι η αμφισβήτηση του συντηρητισμού.

ΥΠΟΒΑΘΡΟ

1815-1845: αλματώδης οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη. Δημιουργία σύγχρονων πόλεων και διαμόρφωση αστικής κουλτούρας.
Ισχυροποίηση αστικής τάξης, η οποία συγκρούεται με την grand bourgeoisie καθώς διεκδικεί μέρος της πολιτικής εξουσίας. Παράλληλα κάνει αισθητή την παρουσία της η εργατική τάξη.
Βελτίωση της εκπαίδευσηςàΕμφάνιση πνευματικού προλεταριάτου, αύξηση αριθμού φοιτητών.
Εντυπωσιακή αύξηση της κυκλοφορίας των βιβλίων, των περιοδικών και των εφημερίδων και άρα ραγδαία αύξηση του αναγνωστικού κοινού. Βρίσκουν βήμα εκείνοι που αμφισβητούν τα προνόμια της αριστοκρατίας (π.χ. Μαρξ, Προυντόν).
Πολιτική μετανάστευση: Παρίσι, Λονδίνο, Βρυξέλλες à πρωτεύουσες ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού.

ΑΜΕΣΑ ΑΙΤΙΑ

Αγανάκτηση λόγω παλινόρθωσης παλαιών καθεστώτων: 1815àΣυνέδριο της Βιέννης: Ιερή Συμμαχία με Αυστρία, Πρωσία, Ρωσία, Βρετανία. Στόχος: τερματισμός πολέμου, παλινόρθωση παλαιού καθεστώτος (εκπρόσωπος: Μέτερνιχ), διατήρηση σταθερότητας, καταστολή φιλελεύθερων ή εθνικών κινημάτων.
Επιρροή από ιδεώδη Γαλλικής Επανάστασης
Οικονομική κρίση Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης. à οι κυβερνήσεις κρίνονται ανίκανες να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα, καταφεύγουν στη βία, προκαλώντας λαϊκή αγανάκτηση.

ΙΤΑΛΙΑ

Καθεστώς: 7 κράτη χωρίς κανέναν μεταξύ τους δεσμό- αριστοκρατίες γαιοκτημόνων (νότια) + παπικά κράτη (μέσον) + αυστριακές κτήσεις (βόρια): Αίτημα για ενοποίηση. Βασίλειο Πεδεμοντίου-Σαρδηνίας: κίνημα «Αναγέννησης» από διανοούμενους.

Επανάσταση αστών + αγροτών, με στόχους εθνικούς και φιλελεύθερουςà οι ηγεμόνες παραχωρούν Συντάγματα. O εθνικός στόχος υπερισχύει του φιλελεύθερου: κηρύσσεται πόλεμος εναντίον Αυστρίας ο οποίος αποτυγχάνει. Ρώμη, Φλωρεντία, Βενετία: εγκαθίστανται δημοκρατίες και συστήνονται Κοινοβούλια. Προκύπτει το περίφημο «Ζήτημα της Ρώμης»: ανάγκη για διαχωρισμό κοσμικής + πνευματικής εξουσίας του Πάπα. Ξεσπά νέος πόλεμος κατά της Αυστρίας: οριστική ήττα Ιταλικού στρατού, επαναφορά παλαιών ηγεμόνων.

ΓΑΛΛΙΑ

Ιστορικό πλαίσιο (1830-1848):

Πολίτευμα: Δυαδικός ή Ορλεανικός Κοινοβουλευτισμός
Θρόνος: Δυναστεία Ορλεάνης
Βασιλιάς: Λουδοβίκος-Φίλιππος+ Πρωθυπουργός (1840-48): Γκιζώ

Στην Γαλλία ειδικά η επανάσταση παρουσίαζε ορισμένες ιδιομορφίες: έχει λυθεί το εθνικό ζήτημα, όμως δεν έχουν κατοχυρωθεί ακόμα τα αιτήματα της Γαλλικής Επανάστασης à ταπείνωση γαλλικού λαού + πολιτική δυσαρέσκεια δημοκρατικής αστικής τάξης : πρόσθετα αίτια της επανάστασης στο Παρίσι. Αφορμή àαπαγόρευση λαϊκής συγκέντρωσης αντιπολίτευσης.

23/02/1848: Ταραχές στο Παρίσι à καθαίρεση Γκιζώ, κυβέρνηση Μπαρό à συμπλοκές στρατού-λαού à παραίτηση βασιλιά.

25/02/1848: Κήρυξη της Δημοκρατίας. Προσωρινή Κυβέρνηση από ετερόκλητα πολιτικά στοιχεία. Υιοθετεί: καθολική ψηφοφορία, δικαίωμα στην εργασία, ελευθερία έκφρασης για τον τύπο, ειδική επιτροπή για θέματα εργασίας, κατάργηση θανατικής ποινής για πολιτικά εγκλήματα, δημιουργία Εθνικών Εργαστηρίων για απασχόληση ανέργων: Μοναρχία περιστοιχισμένη από δημοκρατικούς θεσμούς à Δημοκρατία περιστοιχισμένη από κοινωνικούς θεσμούς.

Εκλογές για Συντακτική Εθνοσυνέλευση (1848): καθολική ψηφοφορία, πλειοψηφία μετριοπαθών ρεπουμπλικάνων, επίσημη ανακήρυξη δημοκρατίας, προσπάθεια αστικής τάξης για συντριβή κάθε στοιχείου κοινωνικής δημοκρατίας, κατάργηση Εθνικών Εργαστηρίων (αντ’ αυτού στρατολόγηση ανέργων στις ένοπλες δυνάμεις) àτα μέτρα οδηγούν σε αιματηρή εξέγερση εργατών: «Ιουλιανά».

ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1848: Επικυρώνεται τον Νοέμβριο του 1848.

Πολίτευμα: Προεδρική Δημοκρατία: Εκτεταμένες αρμοδιότητες ΠτΔ
Κατοχυρώνει καθολικό δικαίωμα ψήφου
ΝομοθετικήàΒουλή: εκλογή με καθολική ψηφοφορία κάθε 3 χρόνια à αντιπροσωπευτικό σύστημα
ΕκτελεστικήàΠρόεδρος της Δημοκρατίας: εκλογή με καθολική ψηφοφορία κάθε 4 χρόνια, χωρίς δυνατότητα άμεσης επανεκλογής
Διάκριση εξουσιών: Ο ΠτΔ δεν μπορεί να διαλύσει την Βουλή, ούτε η Βουλή μπορεί να αναγκάσει τον ΠτΔ σε παραίτηση.
Κατοχύρωση βασικών δικαιωμάτων του πολίτη (όχι όμως της εργασίας)

Στις Προεδρικές εκλογές του 1848 αναδεικνύεται ΠτΔ ο Ναπολέων Βοναπάρτης à γέννηση Β’ Γαλλικής Δημοκρατίας.

ΑΥΣΤΡΙΑ

Μεγάλη, ισχυρή, πολυεθνική αυτοκρατορία της Αυστρίας, προσκολλημένη στις δομές του παλαιού καθεστώτος, τις οποίες εξασφαλίζει ειδικό αστυνομικό σώμα. (Δυναστεία Αψβούργων, Μέτερνιχ: καγκελάριος)

Επαναστάσεις εθνικών μειονοτήτων (Ούγγροι, Σλάβοι, Τσέχοι, Κροάτες) με στόχο την απόσχιση και την ανεξαρτητοποίηση από την Αυτοκρατορία, και την δημιουργία δημοκρατικών κρατών: Μόνο οι Ούγγροι κατάφεραν να δημιουργήσουν ανεξάρτητο κράτος (Μεγάλη Ουγγαρία).

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Κατακερματισμένη σε βασίλεια: Γερμανική Συνομοσπονδία. Ξεσπά επανάσταση με στόχους εθνικούς –ενωτικούς- και φιλελεύθερα αιτήματα. Στην Πρωσία: η επανάσταση οδηγεί τον βασιλιά σε παραίτηση + ο νέος βασιλιάς αναγκάζεται να παραχωρήσει ένα αρκετά συντηρητικό Σύνταγμα.

Στην Γερμανία: Πρωταγωνιστικός υπήρξε ο ρόλος φιλελεύθερων διανοούμενων: επιτυγχάνουν την σύσταση προπαρασκευαστικής και έπειτα συντακτικής Βουλής στην Φραγκφούρτη, εκλεγμένης με καθολική ψηφοφορίαà δημιουργείται η «Γερμανική Προσωρινή Κυβέρνηση»: συντάσσει δημοκρατικό + φιλελεύθερο Σύνταγμα και δημιουργεί θεμέλια για την σύσταση ενός ενιαίου γερμανικού ανεξάρτητου κράτους με μορφή Ομοσπονδίας.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Όλα τα κινήματα κατάφεραν να δημιουργήσουν Κοινοβούλια, ενώ παράλληλα στις περισσότερες χώρες κατοχυρώνεται για πρώτη φορά το δικαίωμα της καθολικής ψηφοφορίας, χωρίς οικονομικά κριτήρια. Όμως τελικά, όλα τα κινήματα –εκτός της Γαλλίας- απέτυχαν λόγω της δυναμικής καταστολής τους απ’ την Αυστρία, με αποτέλεσμα να επανέλθει σχεδόν ανέπαφο το παλαιό καθεστώς.

Σημείο ισχύος κινημάτων: ταυτόχρονη εκδήλωσή τους και η ενιαία ισχυρή αντίθεση στους Αψβούργους.

Αδύνατο σημείο κινημάτων: η έλλειψη συνοχής: πληθυσμοί διαφορετικής προέλευσης, σύγκρουση εθνικών ομάδων à προκαλούνται ρίξεις ανάμεσα στα κινήματα σε όλη την Ευρώπη, οι οποίες προκαλούν αστάθεια.

Αυτοκρατορία Αψβούργων: κεντρόφυγες τάσεις
Γερμανία, Ιταλία: ενωτικές τάσεις
Γαλλία: φιλελεύθερες + εθνικές απαιτήσεις, αιτήματα με ταξικό χαρακτήρα (το εθνικό ζήτημα έχει ήδη επιλυθεί με την Γαλλική Επανάσταση)

Þ ΔΕΝ θα πρέπει να μας ενδιαφέρει τόσο η αφετηρία ή η προτεραιότητα για την Επανάσταση του 1848, αλλά η ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΥΜΠΤΩΣΗ των γεγονότων και η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ.

Þ Αν και η επανάσταση στη Γαλλία ήταν η πιο επιτυχημένη και εμβληματική, δεν αποτελεί την αφορμή για να ξεσπάσουν οι άλλες! Στην Ιταλία η επανάσταση είχε ήδη ξεκινήσει, ενώ γενικά η αγανάκτηση από το απολυταρχικό καθεστώς ήταν τόσο έντονη που δεν χρειάστηκε να παρασύρει η μία χώρα την άλλη.

Þ Τα αιτήματα των επαναστάσεων είναι σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα ΘΕΣΜΙΚΑ και ΕΘΝΙΚΑ και όχι οικονομικά.

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Με την επανάσταση του 1848, κατέστη σαφές πως στην Ευρώπη οι μεσαίες τάξεις, οι εργατικές τάξεις και ο φιλελευθερισμός έγιναν μόνιμα στοιχεία του πολιτικού σκηνικού. Οι κυβερνώντες έπρεπε πλέον να μάθουν να κυβερνούν στο όνομα του λαού. Ενδεικτικό αυτού είναι η προσπάθεια όλων των λαών που εξεγέρθηκαν το 1848 να δημιουργήσουν Κοινοβούλια και Συντάγματα στα οποία να κατοχυρώνεται ρητά η αρχή της λαϊκήςκυριαρχίας, καθώς επίσης και οι ατομικές ελευθερίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου συντάγματος αποτελεί το γαλλικό Σύνταγμα του 1848, αρχή του οποίου είναι η λαϊκή κυριαρχία- όλες οι εξουσίες πηγάζουν και προέρχονται απ’ τον λαό, και ασκούνται υπέρ αυτού.

Οι επαναστάσεις του 1848 αποτελούν την πρώτη οργανωμένη απόπειρα των ευρωπαϊκών λαών για εδραίωση του Κοινοβουλευτισμού.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1864

“Με το Σύνταγμα του 1864, η Ελλάς ενεπιστεύθη εις μίαν ανεξέλεγκτον, παντοδύναμον Βουλήν, μίαν καθαράν δημοκρατίαν. Καμμία ίσως χώρα δεν παρουσίασε τόσον εμφανές παράδειγμα κοινοβουλευτισμού, όσον η Ελλάς μεταξύ 1864 και 1910.”- W. Miller

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: Περί τα τέλη της δεκαετίας του 1850 παρατηρείται στην Ελλάδα μια ανάλογη κινητοποίηση, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται με νέα γενιά πολιτικών ανδρών, η οποία θέλει να συμμετέχει ενεργά στα πολιτικά πράγματα, ασκεί κριτική στον Βασιλιά, θεωρώντας πως αυτός εμποδίζει την ανάπτυξη του δημοκρατικού πολιτεύματος. à η δυσαρέσκεια καταλήγει σε επανάσταση.

10/10/1862àΚατάλυση δυναστείας ‘Οθωνα:Ψήφισμα που κήρυσσε :

α) την κατάργηση της βασιλείας του Όθωνοςβ)το διορισμό τριμελούς προσωρινής Κυβέρνησης

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1862à εκλογές για ανάδειξη Εθνοσυνέλευσης. Διορισμός Επιτροπής για τη σύνταξη συντάγματος: Κατάργηση Γερουσίας, καθορισμός των αρμοδιοτήτων του βασιλιά μέχρι την ψήφιση, Δικαίωμα κύρωσης απ’ τον βασιλιά των λοιπών νομοθετημάτων εκτός του Συνταγματος.

1863: βασιλιας διορίζεται ο Γεώργιος Α’

16/11/1864àυπογραφή Συντάγματος από βασιλιά , δημοσίευση στην εφημερίδα της Κυβέρνησης την επομένη.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1864

Το μακροβιότερο στη συνταγματική ιστορία, αποτελέσε το βασικό κορμό του Συντάγματος του 1911 και του 1952. Βρισκόταν πιο κοντά στα σύγχρονα δημοκρατικά συντάγματα(ιδίως του Βελγίου του 1831 και της Δανίας του 1849). Χαρακτηρίστηκε απ’ τα πιο φιλελεύθερα Συντάγματα της εποχής του.

Πολίτευμα:Βασιλευόμενη Δημοκρατία(αντί Συνταγματικής Μοναρχίας)

(Εκτελεστική εξουσία:Βασιλιάς / Νομοθετική: Βασιλιάς + Βουλή)

Καθιέρωση δημοκρατικής αρχής (αρ. 21, 107, 44, 66)

Τεκμήριο αρμοδιότητας υπέρ του λαού àΑρχή λαϊκής κυριαρχίας

Η αναθεωρητική λειτουργία ανήκει μόνο στην Βουλή.

Διάκριση εξουσιών à Κατοχύρωση ανεξαρτησίας δικαιοσύνης (αρ. 22, 27, 28)

Βουλή:

Σύστημα μίας Βουλής

Κατάργηση θεσμού Γερουσίας

Εκλογή βουλευτών για τετραετή θητεία με άμεση, καθολική, μυστική ψηφοφορία με σφαιρίδια σε εκλογές που θα γινόταν ταυτόχρονα σε όλη την επικράτεια χωρίς οικονομικά κριτήρια (αρ.66)

Διάλυση βουλής (αρ.37)

Υποχρέωση λογοδοσίας Υπουργών στη Βουλή, Έλεγχος Υπουργών (αρ. 80)

Ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτικού + δημοσιο-υπαλληλικού ή δημαρχικού αξιώματος

Βελτίωση προστασίας ατομικών ελευθεριών:

Δικαίωμα συνέρχεσθαι + συνεταιρίζεσθαι(αρ.10,11) à ανοίγει ο δρόμος για την δημιουργία κομμάτων

Κατάργηση πολιτικού θανάτου (αρ.18)

Επιεικέστερη μεταχείρηση για πολιτικούς εγκληματίες (αρ.6)

Προσωπική ασφάλεια (αρ.5)

Ελευθερία τύπου(αρ.14)

Ισότητα απέναντι στο νόμο

Φορολογική επιβάρυνση ανάλογα με περιουσία

Απαραβίαστο προσωπικής ελευθερίας και οικογενειακού ασύλου

Απαγόρευση δουλείας

ΣΗΜΑΣΙΑ:

Η μακρόχρονη εφαρμογή του Συντάγματος του 1864 δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για τη σταθερή βελτίωση του πολιτεύματος και την εισαγωγή του κοινοβουλευτικούσυστήματος.

ΓΑΛΛΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

1848

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ 1848

(ΠΡΩΣΙΑ)

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΦΡΑΓΚΦΟΥΡΤΗΣ 1848 (ΓΕΡΜΑΝΙΑ)

ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1864

ΕΛΛΑΔΑ

Προεδρική Δημοκρατία

(προηγούμενο πολίτευμα: Μοναρχία)

Βασιλεία

Βασιλευομένη Δημοκρατία (προηγούμενο πολίτευμα: Βασιλεία) – Αυτοκράτορας τοποτηρητής

Βασιλευομένη Δημοκρατία (προηγούμενο πολίτευμα: Συνταγματική Μοναρχία)

Καθολικό Δικαίωμα Ψήφουà αρχή λαϊκής κυριαρχίας

Ψηφοφορία με τιμηματικά κριτήρια

Καθολικό Δικαίωμα Ψήφουà αρχή λαϊκής κυριαρχίας

Νομοθετική εξουσία: ΒΟΥΛΗ εκλεγμένη με καθολική ψηφοφορία κάθε 3 χρόνια:

Σύστημα 1 Βουλής

Κατάργηση Γερουσίας

Νομοθετική εξουσία: -1)ΒΟΥΛΗ εκλεγμένη με ψηφοφορία με τιμηματικά κριτήρια+ 2)ΔΙΑΙΤΑ: διορισμένη απ’ τον βασιλιά

Σύστημα 2 Βουλών

Νομοθετική εξουσία: ΒΟΥΛΗ εκλεγμένη με καθολική ψηφοφορία:

Σύστημα 1 Βουλής

Κατάργηση Δίαιτας

Νομοθετική εξουσία: ΒΟΥΛΗ εκλεγμένη με καθολική ψηφοφορία κάθε 4 χρόνια:

Σύστημα 1 Βουλής

Κατάργηση Γερουσίας

Εκτελεστική εξουσία:

Πρόεδρος της Δημοκρατίας (εκλέγεται κάθε 4 χρόνια)

Εκτελεστική εξουσία:

Βασιλιάς

Εκτελεστική εξουσία:

Βασιλιάς + Κοινοβούλιο

Εκτελεστική εξουσία:

Βασιλιάς αλλά ΟΛΕΣ οι πράξεις του χρειάζονται την προσυπογραφή των αρμόδιων Υπουργών.

Έλεγχος Υπουργών à εισαγωγή στον Κοινοβουλευτισμό

Κατοχυρώνεται η διάκριση των εξουσιών

+ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ

Τεκμήριο αρμοδιότητας υπέρ του λαού.

Βελτίωση προστασίας ατομικών δικαιωμάτων + ελευθεριών. Ισότητα δικαιωμάτων.

Αρχή εθνοτήτων.

ΔΕΝ κατοχυρώνεται το δικαίωμα στην εργασία.

Βελτίωση προστασίας ατομικών δικαιωμάτων + ελευθεριών. Ισότητα δικαιωμάτων.

(Κατοχυρώνονται με ξεχωριστό κείμενο που επισυνάπτεται στο Σύνταγμα à Χάρτα Δικαιωμάτων)

Βελτίωση προστασίας ατομικών δικαιωμάτων + ελευθεριών. Ισότητα δικαιωμάτων.

Απ’ τα πιο φιλελεύθερα συντάγματα της εποχής.

Κατοχυρώνεται αρχή συνέρχεσθαι-συνεταιρίζεσθαι.

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ ΜΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1864

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Π. Τσακαλογιάννη, ΣύγχρονηΕυρωπαϊκήΙστορία (ΕκδόσειςΙ. Σιδέρης).
F. Dreyfus / R. Marx / R. Poidevin, H Ευρώπηαπότο 1789 μέχριτο 1914 (ΜετάφρασηΕ. Λούβρου).
Ε. Hobsbawm, Ηεποχήτωνεπαναστάσεων 1789-1848, ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΙΔΡΥΜΑΕΘΝΙΚΗΣΤΡΑΠΕΖΗΣ
D Dieter (ed.), Europe in 1848-Revolution and Reform, Oxford: Berghahn Books, 2000.
Kranzberg, Melvin, 1848: a turning point?, Boston: D.C.Heath, 1959.
Ν. Αλιβιζάτου, ΕισαγωγήστηνΕλληνικήΣυνταγματικήιστορία, τ. Α΄ 1821-1941, Αθήνα: ΑντώνιοςΝ. Σάκκουλας, 1981.
Παντελής, Αντώνης, ΕγχειρίδοΣυνταγματικούΔιακίου, Αθήνα: ΕκδοτικόςΟργανισμόςΛιβάνη.
Α. Μαυριά/ Α. Παντελή, Συνταγματικά Κείμενα Τόμος Α., Αθήνα: Εκδόσεις Αντώνη Ν. Σάκκουλα, 2007.
Κ. Μαρξ, Οι ταξικοί αγώνες στην γαλλία από το 1848 έως το 1850, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή.
Βerstein / P. Milza, ΙστορίατηςΕυρώπης (ΕκδόσειςΑλεξάνδρεια 1994).
Ι.Σ. Κολιόπουλου, ΝεώτερηΕυρωπαϊκήΙστορία 1789-1945 (ΕκδόσειςΒάνιας 1995).
ΖαχαρίαΤσιρπανλή, ΗΕυρώπηκαιοΚόσμος (1814-1914) (ΕκδόσειςΒάνιας, 1993).

Αθανασοπούλου Αθανασία

Αναγνωστοπούλου Ελένη

Θωμαΐδου Ιωάννα

Πουλή Ευαγγελία

Πρωτογενή συνταγματικά κείμενα

Fri, 30 Dec 2011 00:00:00 +0300

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Κατάλογος Συνταγματικών Κειμένων 2011-12

Τα πρωτογενή συνταγματικά κείμενα που αναδείχθηκαν ή θα αναδειχθούν στο πλαίσιο των παραδόσεων του μαθήματος «Ιστορία Πολιτικών και Συνταγματικών Θεσμών», είναι τα ακόλουθα:

Σχέδιο Συντάγματος του Ρήγα
Ελληνικά επαναστατικά συντάγματα
Ελληνικό Σύνταγμα του 1844
Ελληνικό Σύνταγμα του 1864
Ελληνικό Σύνταγμα του 1927
Μεγάλη Χάρτα των Ελευθεριών 1215
Petition of Rights 1628
Bill of Rights 1689
Άρθρα της Συνομοσπονδίας 1776

(http://www.usconstitution.net/articles.html)

Σύνταγμα των ΗΠΑ 1787
Marbury v. Madison,(1975) ΤοΣ 672 (μετάφραση Κ. Μαυριάς)

(http://www.law.cornell.edu/supct/html/historics/USSC_CR_0005_0137_ZS.html)

Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη 1789
Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη 1793

(http://chnm.gmu.edu/revolution/d/297/)

Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη 1795

(http://chnm.gmu.edu/revolution/d/298/)

Γαλλικά επαναστατικά συντάγματα

(1791: http://sourcebook.fsc.edu/history/constitutionof1791.html

1793: http://chnm.gmu.edu/revolution/d/430/

1795: http://chnm.gmu.edu/revolution/d/450/)

Γαλλικά Συντάγματα 1814 και 1830

(1814: http://www.napoleon-series.org/research/government/legislation/c_charter.html

1830: http://www.fordham.edu/halsall/mod/1830frenchconstitution.asp)

Προοίμιο Γαλλικού Συντάγματος 1946 / Γαλλικό Σύνταγμα του 1958
Βελγικό Σύνταγμα του 1831
Σύνταγμα της Βαϊμάρης 1919

(http://www.zum.de/psm/weimar/weimar_vve.php)

Θεμελιώδης Νόμος της Βόννης 1949
Σοβιετικό Σύνταγμα του 1918

(http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/1918toc.html)

Σοβιετικό Σύνταγμα του 1936

(http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/1936toc.html)

Ιταλικό Σύνταγμα 1948

Όπου δεν υπάρχει ειδική παραπομπή, τα ανωτέρω κείμενα βρίσκονται στα ελληνικά στα Συνταγματικά Κείμενα Μαυριά- Παντελή. Η εξέταση του μαθήματος θα περιοριστεί μόνο σε ό,τι έχει αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια των παραδόσεων.

Αθήνα, 31 Δεκεμβρίου 2011

Πρόγραμμα παρουσιάσεων φοιτητών

Wed, 30 Nov 2011 00:00:00 +0300

Εβδομάδα 1^η

(15-18.11.2011)

Εισαγωγική στο αντικείμενο – Κατανομή παρουσιάσεων

Εβδομάδα 2^η

(22-25.11.2011)

Δικαιώματα, Κοινοβούλιο και εδραίωση του αντιπροσωπευτικού και κοινοβουλευτικού συστήματος στη βρετανική συνταγματική παράδοση

Εβδομάδα 3^η

(29.11-02.12.2011)

Η επιρροή της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 στη Χάρτα του Ρήγα και στα Επαναστατικά Συντάγματα –Σύγκριση από ιστορική και συνταγματική σκοπιά

Μεταλίδου Άννα, Κουτούβαρης Ιάσων, Λέκκας Κων/νος.

Η εξάπλωση του Code Civil και γαλλικών προτύπων Συνταγμάτων από τον Ναπολέοντα στην Ευρώπη –Ζητήματα μεταφοράς δικαίου

Παρασύρη Στέλλα, Τσιούτσια Άννα, Σαρδέλη Ευγενία

Εβδομάδα 4^η

(04-09.12.2011)

Ομοσπονδιακό μοντέλο και διασταύρωση λειτουργιών στο αμερικανικό Σύνταγμα

Ντζόλου Βασιλική, Λαμπούση Αγγελική, Καρανίκας Ιάσων, Παναγής Στέλιος, Βαμβακά Δέσποινα

Έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων: Το αμερικανικό πρότυπο και η ελληνική εκδοχή

Γιακουμάκης Μάνος, Γιαννοπούλου Αδριάννα, Μουρτζάκη Μαρία, Αλέξη Δήμητρα, Γκούντα Παναγιώτα (azimou8io@hotmail.com)

Εβδομάδα 5^η

(13-16.12.2011)

1814 και 1830 στη Γαλλία σε σύγκριση με το Σύνταγμα του 1844 στην Ελλάδα

Ασημακοπούλου Δέσποινα, Δούβα Σοφία, Δεσκουράκη Αθανασία, Κυριαζής Δημήτρης, Στρατάκος Δημήτριος

Τα κινήματα του 1848 στην Ευρώπη και το Σύνταγμα του 1864 στην Ελλάδα

Αθανασοπούλου Αθανασία, Αναγνωτοπούλου Ελένη, Πουλή Ευαγγελία, Θωμαϊδου Ιωάννα, Έλενα Μαυρομμάτη (elena_mav22@hotmail.com)

Εβδομάδα 6^η

(20-23.12.2011)

Ο Μεσοπόλεμος στην Αμερική και στην Ευρώπη. Σύγκριση των Συνταγμάτων της Βαϊμάρης του 1919 και της Ελλάδας του 1927

Βαμβακά Ελπίδα, Χελιουδάκης Λευτέρης, Πρατικάκης Κώστας, Κανέλλος Γεώργιος, Στρούγγη Μελίνα Ασημίνα, Μπακογιάννη Αγγελική

Η συνταγματική θεωρία του Μεσοπολέμου

Βλάχου Αμαλία, Γατσιοπούλου Χριστίνα, Στατίρη Ιωαάννα, Κανελλοπούλου Άννα, Γκουντέλα Ελένη

Εβδομάδα 7^η

(10-13.01.2012)

Η κρίση του κοινοβουλευτικού συστήματος κατά το πρώτο μισό του 20^ου αι.: Η άνοδος των φασισμών

Κωστακόπουλος Νίκος, Τουλιάτου Κωνσταντίνα, Πετροπουλάκη Ελένη, Γιαπουράκης Νίκος , Αριστοτέλους Μαρία

Η οκτωβριανή επανάσταση

Κατζουράκης Ανστάσιος, Κεφαλλονίτης Νίκος, Δολιανίτη Μαριλένα, Αποστόλου Βαρβάρα, Γιάννη Γαρυφαλλιά

Εβδομάδα 8^η

(17.01-20.01.2012)

Η γαλλική κομμούνα

Χονδόγιαννος Θοδωρής, Παπδόπουλος Βασίλης, Καμβύση Μαρία, Αρβανίτης Βασίλης, Χαροπούλου Κωνσταντίνα

Ο ισπανικός εμφύλιος

Λιάπας Γιάννης, Σπυράτου Ευαγγελία, Αμπατζή Δήμητρα, Σπανού Δήμητρα, Γεωργοπούλου Κωνσταντίνα

Εβδομάδα 9^η

(24-27.01.2012)

Το New Deal τότε και σήμερα

Ανεβλαβή Ευαγγελία, Φίλη Σπυριδούλα, Παππάς Θανάσης, Καψής Ζαχαρίας, Ρουμελιώτης Παναγιώτης

Κράτος δικαστών: ανύπαρκτο σκιάχτρο ή δυνάστης;

Μούσης Τρύφωνας, Μερεντίτη Παναγιώτα, Σωτηρακοπούλου Λώρα, Ψωμά Ευγενία, Πολίτης Αλέξανδρος

Εβδομάδα 10^η

(31.01-03.02.2012)

Μεταπολεμικά συντάγματα και ιστορία ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Νικολόπουλος Δημήτρης, Λεχουρίτη Δήμητρα, Καλογεροπούλου Ελένη, Κωνσταντινίδου Ιωάννα-Μαρία, Φερεντίνου Αθηνά

Οικονομία και δημοκρατία. Κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εκτροπή του συνταγματικού κράτους σήμερα;

Κωστούλα Ιωάννα, Καλάκου Κωνσταντίνα, Νικήτα Βάγια, Συράκος Κωνσταντίνος, Βλαχέα Ράνια

Εβδομάδα 11^η

(07-10.02.2012)

Συστήματα διαχωρισμού κράτους και εκκλησίας

Καπετάνος Βασίλης, Κουκουτάκης Μιχάλης, Πλειώτα Ελένη

Εβδομάδα 12^η

(14-17.02.2012)

Σύνοψη και αποτίμηση

Εβδομάδα 13^η

(21-24.02.2012)

Σύνοψη και αποτίμηση