Jean Racine (Ρακίνας), τεχνίτης της «ψυχολογικής τραγωδίας»

Άννα Ταμπάκη

Περιγραφή

 

Ο Ρακίνας, εμβληματικός συγγραφέας του κλασικισμού, οδηγεί τον θεατή, μέσα από ένα πολύπλοκο σύστημα ποιητικής λιτότητας και «αρχαϊκής» συμμετρίας σε έναν λαβύρινθο παθών και εσωτερικών συγκρούσεων, σε ένα είδος «ψυχολογικής τραγωδίας», ενώ το ύφος του προοιωνίζεται τη νεωτερικότητα.

Διάγραμμα μαθήματος:

Εισαγωγή - Η ιστορική συγκυρία

Mεγάλος Aιώνας / Le grand siècle

Κλασικισμός: α. Συγκλίσεις και αποκλίσεις, β.Προσδιορισμός του κλασικισμού, γ. Tο ιδεώδες του «honnête home».

Jean Racine (1639-1699). Βίος και έργο

Ποιητικές απαρχές, Πρώτες επιτυχίες & πρώτες μάχες, Aπό την Aνδρομάχη στη Φαίδρα, Eπιστροφή στη «σύνεση».

Tο δραματικό σύστημα του Pακίνα: Nα αρέσεις και να συγκινείς («Plaire et toucher»), O μύθος και η ιστορία, Πιστότητα στις πηγές, H αρχή της αληθοφάνειας, H καλλιτεχνική αλήθεια, H δραματουργική τεχνική, Tο εσωτερικό δράμα, Το «πάθος» (la passion racinienne), H τραγική σύγκρουση (le conflit racinien), O άνθρωπος και το πεπρωμένο του.

Ανάλυση των τραγωδιών Ανδρομάχη, Φαίδρ

Περισσότερα  
Προστατεύονται όλα τα δικαιώματα

Ενότητες

Άννα Ταμπάκη, «Η συµβολή της µετάφρασης στην επανάκτηση του κλασικού γαλλικού ρεπερτορίου στην Ελλάδα του τέλους του 20ού αιώνα. Σκέψεις και αισθητικές αποτιμήσεις. Μια πρώτη προσέγγιση», Πολύχρωμες ψηφίδες. Γαλλοφωνία και πολυπολιτισμικότητα, Εκδ. Γρηγόρη 2013, σσ. 157-170.  Βλ. κατηγορία Έγγραφα (ανάρτηση του κειμένου).

Σάββας Πατσαλίδης, «Αναγνωστικό/ερμηνευτικό εργαλείο και δύο πίνακες», στο: Θέατρο και παγκοσμιοποίηση, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2012, σσ. 611-64. Βλ. κατηγορία Έγγραφα (ανάρτηση του κειμένου)

 

Άννα Ταμπάκη, «Ο Στρατής Πασχάλης, μεταφραστής του Ρακίνα», [Stratis Paschalis, traducteur de Racine], ανακοίνωση στο Colloque franco-hellénique Figures de traducteurs dans l’espace franco-hellénique (19ème - 21ème siècles) που διοργάνωσαν οι φορείς: Département de Langue et Littérature Françaises, Université d’Athènes • École Française d’Athènes • Institut Français de Grèce (Athènes, 6-8 mars 2014 - Université d’Athènes: Amphithéâtre I. Drakopoulos, Institut Français de Grèce: Auditorium Theo Angelopoulos), υπό έκδοση. Βλ. κατηγορία έγγραφα.

Εισαγωγή - Η ιστορική συγκυρία (Ο Mεγάλος Aιώνας / Le grand siècle).

Βλ. p.p. Η ιστορική συγκυρία Ι & Η ιστορική συγκυρία ΙΙ (Ο αιώνας του Λουδοβίκου του 14ου). Στην κατηγορία Έγγραφα.

Από το youtube: Louis XIV, Le Roi Soleil / Λουδοβίκος ο 14ος, ο βασιλιάς Ήλιοςhttps://www.youtube.com/watch?v=u6qryLypJds 

- The best dance scenes from «Le Roi Danse». Music by Lully:  https://www.youtube.com/watch?v=BMvpvDjFvHA

 

O κλασικισμός

α. Συγκλίσεις και αποκλίσεις, β. Προσδιορισμός του κλασικισμού, γ. Tο ιδεώδες του «honnête homme».

Βλ. P.P. 3 & 4, κατηγορία Έγγραφα.

Ταινία «Saint-Cyr»

https://www.youtube.com/watch?v=o71p9gLpPJw

[Fin du XVIIe siècle: Anne de Grandcamp et Lucie de Fontenelle, deux petites Normandes, arrivent a l’école de Saint-Cyr, créée par Mme de Maintenon pour éduquer les filles de la noblesse ruinée par les guerres et en faire des femmes libres. Mais après une vie d'avilissements et d'intrigues, Mme de Maintenon craint les feux de l'enfer. Elle s'en remet alors a un homme d’Église pour ramener l’école sur le chemin de la pureté, quitte a renier ses promesses de liberté.]

Τέλος του 18ου αιώνα: H Anne de Grandcamp και η Lucie de Fontenelle, δυο μικρές Νορμανδές, φθάνουν στη Σχολή του Saint-Cyr, δημιούργημα της Mme de Maintenon για να μορφώσει τα κορίτσια της κατεστραμμένης από τους πολέμους αριστοκρατίας και να διαπαιδαγωγήσει ελεύθερα πνεύματα. Μετά από μια ταραχώδη ζωή, η Mme de Maintenon φοβάται τις φλόγες τις Κόλασης. Καταφεύγει σε έναν εκκλησιαστικό προκειμένου να επαναφέρει τη Σχολή στην οδό της αγνότητας, εγκαταλείποντας την ελευθεροφροσύνη. Στην ταινία εμφανίζεται ο Ρακίνας και ακούγονται αποσπάσματα από δυο τραγωδίες του, μια »κοσμική» και μια «θρησκευτική».

α. Το θέατρο και η θεατρική ζωή. β. Jean Racine. Βίος και έργο. Βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Tο δραματικό σύστημα του Pακίνα: Nα αρέσεις και να συγκινείς /«Plaire et toucher»,  O μύθος και η ιστορία, Πιστότητα στις πηγές, H αρχή της αληθοφάνειας, H καλλιτεχνική αλήθεια, H δραματουργική τεχνική, Tο εσωτερικό δράμα, Το ρακίνειο πάθος (la passion racinienne), H ρακίνεια σύγκρουση (le conflit racinien), O άνθρωπος και το πεπρωμένο του. Βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Ανάλυση της Φαίδρας του Ρακίνα, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Πρόλογος (1677)

RACINE
 
1. Phèdre, pièce radio, mise en scène par Jean Vilar, 1959

2. Phèdre de Jean Racine - Patrice Chéreau Acte I

https://www.youtube.com/watch?v=U6miT2_y-Xk
 
Published on Dec 1, 2014

Filmé par : Stéphane Metge

Avec : 
Dominique Blanc
Eric Ruf
Pascal Greggory
Michel Duchaussoy
Christiane Cohendy
Marina Hands
Nathalie Bécue
Agnès Sourdillon

3. Phèdre de Jean Racine - Patrice Chéreau Acte II

RACINE

Andromaque par le Théâtre des deux rives de Versaille le 1er janvier 2015

https://www.youtube.com/watch?v=2iaQ548lLoU

Για την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, σε μετάφραση και σκηνοθεσία Δημ. Μαυρίκιου (2007):

Δημήτρης Μαυρίκιος, «Η Ανδρομάχη είναι ο Αμλετ των Γάλλων», εφ. Το Βήμα, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

«Ανδρομάχη, Η τραγωδία των ερωτευμένων», Αθηνόραμα, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Θυμέλη, «Αρχαίο δράμα και Ρακίνας», Ριζοσπάστης, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Ανδρομάχη - Πρόλογοι, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

 

Ανάλυση της Ανδρομάχης, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Βερενίκη (1670)

1. Κείμενα (Πρόλογος, κ.ά.), βλ. κατηγορία Έγγραφα.

2. Για την παράσταση του Γιάννη Χουβαρδά (θέατρο Αμόρε, 2006), α. Μυρτώ Λοβέρδου, Το Βήμα.

β. Συνέντευξη του Γιάννη Χουβαρδά, Ιλειάνα Δημάδη, Αθηνόραμα, 14.2.2006, βλ. κατηγορία Έγγραφα.

3. Για την παράσταση του Θέμελη Γλυνάτση (Φεστιβάλ Αθηνών 2015), Το Τέταρτο Κουδούνι Ένα blog για το θέατρο και τις τέχνες, 16 Ιαν. 2015: «Η Μαρία Ναυπλιώτου Βερενίκη του Ρακίνα στο Φεστιβάλ Αθηνών σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση», βλ. κατηγορία Έγγραφα.

• «Ti amo, ti amo, ti amo» του Ουμπέρτο Τότσι. Ενα από τα σουξέ της εποχής του '60 και του '70, ανάμεσα σε πολλά άλλα, ντύνει μουσικά τη «Βερενίκη» του Ρακίνα που ανεβάζει ο Γιάννης Χουβαρδάς στην Κεντρική Σκηνή του Αμόρε - Θεάτρου του Νότου.

«Ti amo» του Umberto Tozzi

https://www.youtube.com/watch?v=

• soundtrack το «Ne me quitte pas» του Jacques Brel.

https://www.youtube.com/watch?v=i2wmKcBm4Ik

• 1956 - Σκηνοθεσία Maurice Escande (1956), με τους: Annie Ducaux (Bérénice), Jean Deschamps (Titus), Maurice Escande (Antiochus), Jean Marchat (Paulin), Paul-Émile Deiber (Arsace), Jaqueline 
Morane (Phénice) και Louis Eymond (Rutile)
 

Bérénice του Racine, Πράξη V, Σκηνές 1-2-3-4-5-6 (Paulin, Antiochus, Titus, Bérénice και Phénice)

https://www.youtube.com/watch?v=Z0s8m-v-f6g

Ανάλυση της Βερενίκης, βλ. κατηγορία Έγγραφα.
 

Βλ. κατηγορία Έγγραφα.

Ημερολόγιο